agricultural stories in marathi, agro vision, urban trees grows faster than rural | Agrowon

शहरी झाडांच्या वाढीचा वेग ग्रामीण भागांपेक्षा अधिक
वृत्तसेवा
मंगळवार, 21 नोव्हेंबर 2017

शहरी भागातील झाडांच्या वाढीचा वेग हा ग्रामीण भागातील झाडांच्या तुलनेत अधिक असल्याचे नुकत्याच झालेल्या विश्लेषणामध्ये दिसून आले आहे. हा प्रवाह १९६० पासून असला तरी प्रथमच अभ्यासातून पुढे आला आहे. वातावरणातील बदलांना शहरी झाडांना ग्रामीण झाडांच्या तुलनेत लवकर सामोरे जावे लागले. हे निष्कर्ष ‘जर्नल सायंटिफिक रिपोर्टस’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहेत.

शहरी भागातील झाडांच्या वाढीचा वेग हा ग्रामीण भागातील झाडांच्या तुलनेत अधिक असल्याचे नुकत्याच झालेल्या विश्लेषणामध्ये दिसून आले आहे. हा प्रवाह १९६० पासून असला तरी प्रथमच अभ्यासातून पुढे आला आहे. वातावरणातील बदलांना शहरी झाडांना ग्रामीण झाडांच्या तुलनेत लवकर सामोरे जावे लागले. हे निष्कर्ष ‘जर्नल सायंटिफिक रिपोर्टस’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहेत.

संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या एका अहवालानुसार, २०३० पर्यंत शहरातील लोकसंख्येमध्ये ६० टक्क्यांपेक्षा अधिक लोक राहत असतील. त्याचप्रमाणे हा कल सतत वाढत राहणारा आहे. शहराच्या वातावरणामध्ये माणसांचे आरोग्य आणि मानसिकता यासाठी झाडांचा विचार होण्याचीही आवश्यकता आहे. म्युनिच तंत्र विद्यापीठातील संशोधकांसह आंतरराष्ट्रीय संशोधकांच्या गटाने शहरी व ग्रामीण झाडांच्या वाढीचा अभ्यास केला आहे. त्याविषयी माहिती देताना प्रो. हॅन्स प्रेत्झच यांनी सांगितले, की वातावरणातील बदलांचे जंगले आणि त्यातील झाडांवर होणाऱ्या परिणामांचा अभ्यास सातत्याने केला जात असला, तरी शहरी भागातील झाडांवरील परिणामांकडे शास्त्रज्ञांचे तुलनेने दुर्लक्ष होते. जागतिक पातळीवर शहरीकरण वेगाने होत असून, शहरी झाडांकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही, ही जाणीव होत आहे. त्यासाठी विविध वातावरण प्रभागातील शहरांची निवड केली. बर्लीन, ब्रिस्बेन, केपटाऊन, हनोई, होस्टन, म्युनिच, पॅरिस, प्रिन्स जॉर्ज, सॅंटिगो डी चिले, सॅप्पोरो यांसारख्या मोठ्या शहरांतील झाडांचे नमुने गोळा केले. त्यांचे विश्लेषण केले. या शहरातील मोठ्या आणि पक्व अशा १४०० झाडांवर लक्ष केंद्रित केले. त्यातही शहराच्या मध्य भागातील आणि ग्रामीण परिसरातील झाडे निवडण्यात आली.

निष्कर्ष ः

  • शहरी आणि ग्रामीण झाडांचे विश्लेषण केले असता एकाच वयाच्या शहरी झाडांची सरासरी वाढ ही ग्रामीण झाडांच्या तुलनेमध्ये अधिक आढळली.
  • वाढीच्या पुढील टप्प्यात शहरी आणि ग्रामीण झाडांच्या वाढीच्या वेगातील फरक कमी होत जातो. मात्र, तरीही लक्षणीय फरक हा दिसून येतो. साधारणपणे ५० वर्षे वयाच्या झाडांमध्ये एक चतुर्थांशपेक्षा अधिक फरक राहतो. म्हणजेच शंभर वर्षाच्या झाडाच्या आयुष्यात २० टक्क्यांपर्यंत राहतो.

हा फरक का राहत असावा?

  • शहरी भागामध्ये उष्णतेमध्ये ३ ते १० अंश सेल्सिअसपर्यंत वाढ दिसून येते. या वाढलेल्या तापमानामुळे झाडाच्या वाढीवर दोन प्रकारे परिणाम होतो.
  1. प्रकाश संश्लेषण प्रक्रियेचा वेग वाढतो.
  2. युरोपमधील प्रचंड थंडीमध्ये होणाऱ्या पानगळीचा कालावधी कमी होतो. झाडावर अधिक काळ पाने राहत असल्याने झाडाची वाढ सुरू राहते.
  • वरील चांगल्या परिणामासोबतच शहरी झाडांमध्ये जीवनसाखळी वेगाने पूर्ण होऊ शकते. त्यामुळे वयोमानाप्रमाणे मृत होण्याचे प्रमाणही अधिक राहण्याचा धोका आहे.
  • शहरी किंवा ग्रामीण हा भेद न करताही एकूण हवामानातील बदलांचा झाडाच्या वाढीचा वेग वाढला असल्याचे प्रो. प्रेत्झस्च यांनी सांगितले. हा बदल १९६० पासून विविध आंतरराष्ट्रीय संशोधनामधून दिसून येत आहे. प्रथमच हा वेग २० टक्क्यांपर्यंत असल्याचे आमच्या अभ्यासात नमूद करण्यात आले.
  • तापमानातील बदलामुळे व वातावरणातील वाढलेल्या कर्ब पातळीमुळे झाडांच्या वाढीचा वेग वाढतो.
  • दुष्काळी स्थितीमध्ये झाडांच्या मृत होण्याचे प्रमाण वाढत आहे.

इतर अॅग्रो विशेष
झळा दुष्काळाच्या : शेतशिवार सुने......झळा दुष्काळाच्या ः जिल्हा औरंगाबाद गरज...
पाण्याचे राजकारण कोणीही करणार नाही ः...पुणे: राज्यातील गावा-गावांतील सामान्‍य...
नाशिकच्या आठ तालुक्यांत दुष्काळाचे संकटनाशिक : जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात पीकपेरणी करून...
कृषी 'सेवापुलिंग'चे सर्व आदेश रद्दपुणे : कृषी खात्यातील काही महाभागांनी राज्य शासन...
भाताच्या खोडकिडी ल्यूर पाकिटात...चंद्रपूर ः भातावरील खोडकिडीचे पतंग आकर्षित व्हावे...
ग्रामपंचायतींमध्ये पीकनिहाय कृषी संदेश...पुणे: बोंड अळी तसेच पावसाचा खंड असल्यामुळे...
शेतकरी नवराच हवा गं बाई... कोल्हापूर : ‘शेतकरी नवरा नको गं बाई’ म्हणून...
कोकण, मध्य महाराष्ट्राच्या दक्षिण भागात...पुणे : कोकणाच्या सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी, मध्य...
‘एमएसीपी’चे फलित काय ?पुणे : जागतिक बॅंकेकडून सुमारे ४५० कोटी रुपयांचे...
एकशेपंचवीस प्रकारच्या देशी बियाणांचा...काळा गहू, काळा हुलगा, लाल उडीद, पांढरे कारळे, साठ...
स्वादयुक्त, निर्यातक्षम आंबेमोहोर...निमझरी (जि. धुळे) येथील मच्छिंद्र, छगन आणि...
केरळला १०० कोटींची मदतकोची : केरळमधील पूरग्रस्त भागाची आज हवाई...
वानरांचा बंदोबस्त करणार कसा? माकडे आणि वानरे हजारो वर्षांपासून जंगलामध्ये,...
योजना चांगली, पण...हा य व्होल्टेज डिस्ट्रिब्युशन सिस्टिम (एचव्हीडीएस...
क्रॉपसॅप निरीक्षणाला अधिकाऱ्यांचा ‘खो'नागपूर ः क्रॉपसॅप प्रकल्पाअंतर्गत आठवड्यातून दोन...
‘दीडपट हमीभाव’प्रश्‍नी जनहित याचिकामुंबई: केंद्र सरकारने खरीप हंगामासाठी शेतीमालाला...
मॉन्सूनच्या काळात ७१८ जणांचा मृत्यूनवी दिल्ली ः देशात यंदाच्या माॅन्सूच्या काळात...
मराठवाड्यातील प्रकल्पांमधील पाणीसाठा...औरंगाबाद : पावसाळा सुरू असला तरी पाऊसच पडत...
कोकण, मध्य महाराष्ट्रात मुसळधारेचा अंदाजपुणे : राज्यात दडी मारलेल्या पावसाला पुन्हा...
वर्धा जिल्ह्यात कपाशीवर बोंड अळीचा...वर्धा ः जून महिन्यात लागवड करण्यात आलेल्या कपाशी...