agricultural stories in marathi, agro vision, Utah soil's slippery grip on nutrients | Agrowon

लॉन्समधील नत्र निचऱ्याचाही अभ्यास आवश्यक
वृत्तसेवा
गुरुवार, 5 जुलै 2018

सॉल्ट लेक व्हॅलीच्या परिसरातील शंभर वर्षांपासून जुन्या असलेल्या लॉन्समध्ये सातत्याने खतांचा वापर होत असून, त्या खताच्या वापरामुळे संपृक्त न झाल्याचे निरीक्षण नोंदवण्यात आले आहे. उतह विद्यापीठातील संशोधकांनी केलेल्या संशोधनातील निष्कर्ष आश्चर्यकारक आहेत. कारण यापूर्वीच्या पूर्व अमेरिकेत झालेल्या विविध संशोधनांमध्ये नत्राच्या वापरामुळे जमिनी काही दशकातच संपृक्त होत असल्याचे पुढे आले होते. लॉन्समधील नत्र निचऱ्याचाही अभ्यास आवश्यक असल्याचे मत संशोधकांनी व्यक्त केले आहे.

सॉल्ट लेक व्हॅलीच्या परिसरातील शंभर वर्षांपासून जुन्या असलेल्या लॉन्समध्ये सातत्याने खतांचा वापर होत असून, त्या खताच्या वापरामुळे संपृक्त न झाल्याचे निरीक्षण नोंदवण्यात आले आहे. उतह विद्यापीठातील संशोधकांनी केलेल्या संशोधनातील निष्कर्ष आश्चर्यकारक आहेत. कारण यापूर्वीच्या पूर्व अमेरिकेत झालेल्या विविध संशोधनांमध्ये नत्राच्या वापरामुळे जमिनी काही दशकातच संपृक्त होत असल्याचे पुढे आले होते. लॉन्समधील नत्र निचऱ्याचाही अभ्यास आवश्यक असल्याचे मत संशोधकांनी व्यक्त केले आहे.

पिकांच्या वाढीसाठी नत्र अत्यंत महत्त्वाचे असून, निसर्गामध्ये त्याची साखळी असते. वातावरणामध्ये नायट्रोजनचे प्रमाण मुबलक असूनही पिकांना तो घेता येत नाही. मातीतील काही जिवाणू नायट्रोजन वायूचे रूपांतर नाटट्रेट स्वरूपामध्ये करतात; तर काही जिवाणू मातीतील नत्र पुन्हा वायू स्वरूपात मुक्त करतात. माणसाने नत्र साखळीमध्ये मोठ्या प्रमाणात हस्तक्षेप केला आहे. शेत आणि लॉनमध्ये नत्रयुक्त खतांचा मोठ्या प्रमाणात वापर होतो. त्यातील काही भाग निचरा होऊन भूजलामध्ये किंवा जल प्रवाहामध्ये प्रदुषक म्हणून जातो. नत्र जमिनीमध्ये साठून राहण्याच्या प्रक्रियेमध्ये अनेक नैसर्गिक घटक कार्यरत असतात. त्यांच्या परिणामामुळे नत्र साठवणुकीचे विविध पॅटर्न दिसून येतात. सॉल्ट लेक व्हॅलीतील जमिनीचा अभ्यास संशोधिका रोज स्मिथ यांनी केला आहे. त्यांचे संशोधन ओइकोलॉजियामध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

निचराही अधिक ः
२००७ मध्ये प्रा. जेम्स इहलेरींजर आणि विद्यार्थी जेबेडिह विल्यमसन यांनी सॉल्ट लेक व्हॅलीतील ४० लॉनमधील नमुन्याचे मातीतील कार्बनच्या प्रमाण मिळवण्यासाठी विश्लेषण केले. त्याच नमुन्यावर स्मिथ यांनी नत्राचे प्रमाण जाणून घेतले. यामध्ये इतक्या जुन्या नोंदी उपलब्ध नसल्याने खतांचा वापर होत असल्याचे गृहित धरण्यात आले. गेल्या शंभर वर्षांमध्ये नत्राचे प्रमाण वाढत जाण्याचाच अंदाज रोज आणि सहकाऱ्यांचा होता. मात्र, तो खोटा ठरला. म्हणजेच नत्रयुक्त खतांचा वापर होत असला तरी त्यांचा निचराही तेवढ्याच प्रमाणात होत असला पाहिजे. त्यानंतर परिसरातील तलाव आणि नद्यातील नत्राचे प्रमाण जाणून घेतले. जॉर्डन नदीमध्ये अन्नद्रव्याचे मोठे प्रदूषण आढळले असून, त्याचा संबंध लॉन्समध्ये निचऱ्याशी जोडता येऊ शकेल. मात्र, याबाबत अधिक अभ्यास होण्याची आवश्यकता संशोधिका रोज स्मिथ यांनी व्यक्त केली आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
एचटी सीड ‘एसआयटी’ची पोलिसांच्या...नागपूर  ः राज्य शासनाने स्थापन केलेल्या एच....
इतिहासकालीन जलसंधारण अन् त्यामागचे...दरवर्षी पिढ्यानपिढ्या पावसाचे पाणी वेगवेगळे उपाय...
अभ्यासक्रमात हवा भूसूक्ष्मजीवशास्त्राचा...महाराष्ट्रात चार कृषी विद्यापीठे असून, तिथे १२...
ठिबकचे अनुदान वाटपासाठी अधिकाऱ्यांची...पुणे ः शासनाकडून ठिंबक सिंचनासाठी तरतूद केलेली...
होळीमुळे द्राक्ष काढणी मंदावलीनाशिक : द्राक्षपट्ट्यात द्राक्ष काढणीसाठी आदिवासी...
एकरकमी एफआरपीबाबत साखर कारखान्यांचे मौनसातारा ः जिल्ह्यातील बहुतांशी कारखान्यांचा ऊस...
‘बळिराजा'चे सोळा उमेदवार जाहीरकोल्हापूर : देशात शिक्षण, आरोग्य, रोजगार तसेच...
साताऱ्यात हिरवी मिरची ४०० ते ५०० रुपये...सातारा ः येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत मंगळवारी...
धुळ्यात भाजपमध्ये अंतर्गत धुसफुसजळगाव ः लोकसभा निवडणुकीत भाजपचे जळगाव व...
नाशिकमध्ये युतीचे उमेदवार ठरेनानाशिक: लोकसभेच्या निवडणुकीसाठी नाशिक व दिंडोरी...
पुणे जिल्ह्यातील सात साखर कारखान्यांचा...पुणे ः पुणे जिल्ह्यातील साखर कारखान्यांचा ऊस गाळप...
उष्णतेचे कारण देऊन पपईच्या दरात अडवणूकनंदुरबार : जिल्ह्यातील पपई उत्पादकांना अपेक्षित...
नांदेड जिल्ह्यात साडेअकराशे हेक्टरवर...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात गुरुवार (ता. १४) पर्यंत...
नगर जिल्हाधिकाऱ्यांच्या तपासणी मोहिमेची...नगर : जनावरांच्या छावण्या सुरू केल्या. मात्र,...
वऱ्हाडात हळद काढणीला सुरवातअकोला : वऱ्हाडात दुष्काळी परिस्थिती, तसेच पाणी...
परभणीतील पशुवैद्यक विद्यार्थ्यांचे भीक...परभणी ः पशुसंवर्धन विभागांतर्गंत पशुधन सहायकांना...
नाशिक जिल्ह्यात बिबट्यांचा धुमाकूळनाशिक : नाशिक शहर व जिल्ह्यात बिबट्याच्या...
सोलापूर कृषी विज्ञान केंद्राला...सोलापूर : भारतीय कृषी व संशोधन परिषदेअंतर्गत...
नगर जिल्ह्यात सव्वा कोटी टन उसाचे गाळपनगर ः जिल्ह्यातील २३ सहकारी व खासगी साखर...
सोलापूर जिल्हा दूध संघाचे पैसे...सोलापूर : दूध अनामत रक्कम, पशुखाद्य व गायी...