agricultural stories in marathi, agro vision, Venus flytraps don't eat the insects that pollinate them | Agrowon

मांसाहारी वनस्पतींच्या सापळ्यापासून वाचतात परागवाहक
वृत्तसेवा
शुक्रवार, 9 फेब्रुवारी 2018

व्हिनस फ्लाय ट्रॅप ही मांसाहारी वनस्पती आपल्या फुलांवर येणाऱ्या किटकांमधील परागीकरण करणाऱ्या किटकांना ओळखून, त्यांना खात नसल्याचे उत्तर कॅरोलिना राज्य विद्यापीठातील संशोधकांना प्रथमच आढळले आहे. व्हिनस फ्लायट्रॅप ही वनस्पती आपल्या स्थानिक रहिवासामध्ये आश्चर्यकारकपणे फुलांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावणाऱ्या किटकांना सूट देत असल्याचे दिसून आले आहे.

व्हिनस फ्लाय ट्रॅप ही मांसाहारी वनस्पती आपल्या फुलांवर येणाऱ्या किटकांमधील परागीकरण करणाऱ्या किटकांना ओळखून, त्यांना खात नसल्याचे उत्तर कॅरोलिना राज्य विद्यापीठातील संशोधकांना प्रथमच आढळले आहे. व्हिनस फ्लायट्रॅप ही वनस्पती आपल्या स्थानिक रहिवासामध्ये आश्चर्यकारकपणे फुलांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावणाऱ्या किटकांना सूट देत असल्याचे दिसून आले आहे.

व्हिनस फ्लायट्रॅप (Dionaea muscipula) ही मांसाहारी उत्तर कॅरोलिना येथील विल्मिंगटन परिसरातील सुमारे १०० मैल परिघामध्ये आढळते. ही वनस्पती नष्ट होत असल्यामुळे संवर्धनाच्या दृष्टीने तिचा अभ्यास केला जात आहे. या वनस्पतीवर संशोधन करणाऱ्या संशोधिका एल्सा यंगस्टेंड्ट यांनी सांगितले, की सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे या वनस्पतीचे परागीकरणही किटकांद्वारे होते. किटकांचा फडशा पाडताना ही वनस्पती आपल्या फुलांच्या परागीकरण करणाऱ्या किटकांवर हल्ला करत नसल्याचे दिसून आले आहे. ही बाब प्रथमच उघड झाली आहे.

  • अभ्यासामध्ये वेगवेगळ्या ठिकाणी व्हिनस फ्लायट्रॅप फुलांद्वारे पकडल्या गेलेल्या किटकांच्या नोंदी घेतल्या गेल्या. या फुलांच्या पाच आठवड्यांच्या फुलोऱ्यामध्ये येणाऱ्या किटकांचे वर्गीकरण केले. विशेषतः हे कीटक परागांचे वहन करतात किंवा नाही, यावर भर देण्यात आला. त्याच प्रमाणे परागाचे वहन करत असतील तर त्याचे नेमके प्रमाण किती हेही मोजण्यात आले.
  • फुलांवर येत असलेल्या सुमारे १०० किटकांपैकी केवळ काही कीटक हे फुलांच्या परागाचे वहन करतात. उदा. ग्रीन स्वेट बी (Augochlorella gratiosa), चेकर्ड बीटल (Trichodes apivorus) आणि लॉंगहॉर्न बीटल (Typocerus sinuatus).
  • प्रक्षेत्रावरील २०० पेक्षा अधिक फ्लायट्रॅपवरील कीटक अभ्यासात मिळवण्यात आले. परागाचे वहन करणाऱ्या किटकांच्या प्रजाती कधीही सापळ्यात सापडल्याचे दिसून आले नाही. त्याविषयी माहिती देताना यंगस्टेड्ट म्हणाल्या, की यामागे फुलांची रचना हेच कारण असणार आहे. व्हिनस फ्लायट्रॅप फुले ही फांद्यावर उंच विशेषतः सापळ्यापेक्षाही अधिक उंचावर येतात. फुलांकडे आकर्षित होणारे ८७ टक्के कीटक आम्ही मिळवले.त्यातील केवळ २० टक्के किटकांनाच भक्ष्य बनवल्याचे दिसून आले. थेडक्यात, धोक्याच्या पातळीवरून परागीकरण करणारे कीटक उडत असल्याने ते फ्लायट्रॅप वनस्पतीच्या सापळ्यात अडकत नसावेत.

मांसाहारी वनस्पतींच्या अधिक अभ्यासाची आवश्यकता

  • संशोधक क्लाइड सोरेनसॉन यांनी सांगितले, की सापळ्याचा रंग हा फुलांपेक्षा वेगळा असून, अन्य प्रजातींना आकर्षित करण्यासाठी असू शकतो. त्याचप्रमाणे फुलांद्वारे उत्सर्जित करण्यात येत असलेले गंध किंवा रासायनिक संकेतांविषयी अद्याप फारसे माहीत नाही. त्याद्वारेही किटकांमध्ये फरक करण्यात येत असेल. पुढील संशोधनामध्ये या मुद्द्यावर लक्ष केंद्रित करण्यात येईल. त्यातून फ्लायट्रॅपच्या परागीकरणाच्या जीवशास्त्राविषयी अधिक बाबी उलगडतील.
  • स्थानिक पर्यावरणामध्ये काही ठराविक काळानंतर वणवे लागत असल्यास व्हिनस फ्लायट्रॅप चांगल्या प्रकारे वाढत असल्याचे सांगितले जाते; मात्र वनस्पतीच्या उत्तम प्रजननासाठी या वणव्यांचे नेमके प्रमाण किती असले पाहिजे, हाही मुद्दा अभ्यास करण्यासारखा असल्याचे रिबेका इरविन यांनी सांगितले.

इतर ताज्या घडामोडी
एचटी सीड ‘एसआयटी’ची पोलिसांच्या...नागपूर  ः राज्य शासनाने स्थापन केलेल्या एच....
इतिहासकालीन जलसंधारण अन् त्यामागचे...दरवर्षी पिढ्यानपिढ्या पावसाचे पाणी वेगवेगळे उपाय...
अभ्यासक्रमात हवा भूसूक्ष्मजीवशास्त्राचा...महाराष्ट्रात चार कृषी विद्यापीठे असून, तिथे १२...
ठिबकचे अनुदान वाटपासाठी अधिकाऱ्यांची...पुणे ः शासनाकडून ठिंबक सिंचनासाठी तरतूद केलेली...
होळीमुळे द्राक्ष काढणी मंदावलीनाशिक : द्राक्षपट्ट्यात द्राक्ष काढणीसाठी आदिवासी...
एकरकमी एफआरपीबाबत साखर कारखान्यांचे मौनसातारा ः जिल्ह्यातील बहुतांशी कारखान्यांचा ऊस...
‘बळिराजा'चे सोळा उमेदवार जाहीरकोल्हापूर : देशात शिक्षण, आरोग्य, रोजगार तसेच...
साताऱ्यात हिरवी मिरची ४०० ते ५०० रुपये...सातारा ः येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत मंगळवारी...
धुळ्यात भाजपमध्ये अंतर्गत धुसफुसजळगाव ः लोकसभा निवडणुकीत भाजपचे जळगाव व...
नाशिकमध्ये युतीचे उमेदवार ठरेनानाशिक: लोकसभेच्या निवडणुकीसाठी नाशिक व दिंडोरी...
पुणे जिल्ह्यातील सात साखर कारखान्यांचा...पुणे ः पुणे जिल्ह्यातील साखर कारखान्यांचा ऊस गाळप...
उष्णतेचे कारण देऊन पपईच्या दरात अडवणूकनंदुरबार : जिल्ह्यातील पपई उत्पादकांना अपेक्षित...
नांदेड जिल्ह्यात साडेअकराशे हेक्टरवर...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात गुरुवार (ता. १४) पर्यंत...
नगर जिल्हाधिकाऱ्यांच्या तपासणी मोहिमेची...नगर : जनावरांच्या छावण्या सुरू केल्या. मात्र,...
वऱ्हाडात हळद काढणीला सुरवातअकोला : वऱ्हाडात दुष्काळी परिस्थिती, तसेच पाणी...
परभणीतील पशुवैद्यक विद्यार्थ्यांचे भीक...परभणी ः पशुसंवर्धन विभागांतर्गंत पशुधन सहायकांना...
नाशिक जिल्ह्यात बिबट्यांचा धुमाकूळनाशिक : नाशिक शहर व जिल्ह्यात बिबट्याच्या...
सोलापूर कृषी विज्ञान केंद्राला...सोलापूर : भारतीय कृषी व संशोधन परिषदेअंतर्गत...
नगर जिल्ह्यात सव्वा कोटी टन उसाचे गाळपनगर ः जिल्ह्यातील २३ सहकारी व खासगी साखर...
सोलापूर जिल्हा दूध संघाचे पैसे...सोलापूर : दूध अनामत रक्कम, पशुखाद्य व गायी...