agricultural stories in marathi, agro vision, Venus flytraps don't eat the insects that pollinate them | Agrowon

मांसाहारी वनस्पतींच्या सापळ्यापासून वाचतात परागवाहक
वृत्तसेवा
शुक्रवार, 9 फेब्रुवारी 2018

व्हिनस फ्लाय ट्रॅप ही मांसाहारी वनस्पती आपल्या फुलांवर येणाऱ्या किटकांमधील परागीकरण करणाऱ्या किटकांना ओळखून, त्यांना खात नसल्याचे उत्तर कॅरोलिना राज्य विद्यापीठातील संशोधकांना प्रथमच आढळले आहे. व्हिनस फ्लायट्रॅप ही वनस्पती आपल्या स्थानिक रहिवासामध्ये आश्चर्यकारकपणे फुलांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावणाऱ्या किटकांना सूट देत असल्याचे दिसून आले आहे.

व्हिनस फ्लाय ट्रॅप ही मांसाहारी वनस्पती आपल्या फुलांवर येणाऱ्या किटकांमधील परागीकरण करणाऱ्या किटकांना ओळखून, त्यांना खात नसल्याचे उत्तर कॅरोलिना राज्य विद्यापीठातील संशोधकांना प्रथमच आढळले आहे. व्हिनस फ्लायट्रॅप ही वनस्पती आपल्या स्थानिक रहिवासामध्ये आश्चर्यकारकपणे फुलांच्या परागीकरणामध्ये मोलाची भूमिका निभावणाऱ्या किटकांना सूट देत असल्याचे दिसून आले आहे.

व्हिनस फ्लायट्रॅप (Dionaea muscipula) ही मांसाहारी उत्तर कॅरोलिना येथील विल्मिंगटन परिसरातील सुमारे १०० मैल परिघामध्ये आढळते. ही वनस्पती नष्ट होत असल्यामुळे संवर्धनाच्या दृष्टीने तिचा अभ्यास केला जात आहे. या वनस्पतीवर संशोधन करणाऱ्या संशोधिका एल्सा यंगस्टेंड्ट यांनी सांगितले, की सर्वांत महत्त्वाचे म्हणजे या वनस्पतीचे परागीकरणही किटकांद्वारे होते. किटकांचा फडशा पाडताना ही वनस्पती आपल्या फुलांच्या परागीकरण करणाऱ्या किटकांवर हल्ला करत नसल्याचे दिसून आले आहे. ही बाब प्रथमच उघड झाली आहे.

  • अभ्यासामध्ये वेगवेगळ्या ठिकाणी व्हिनस फ्लायट्रॅप फुलांद्वारे पकडल्या गेलेल्या किटकांच्या नोंदी घेतल्या गेल्या. या फुलांच्या पाच आठवड्यांच्या फुलोऱ्यामध्ये येणाऱ्या किटकांचे वर्गीकरण केले. विशेषतः हे कीटक परागांचे वहन करतात किंवा नाही, यावर भर देण्यात आला. त्याच प्रमाणे परागाचे वहन करत असतील तर त्याचे नेमके प्रमाण किती हेही मोजण्यात आले.
  • फुलांवर येत असलेल्या सुमारे १०० किटकांपैकी केवळ काही कीटक हे फुलांच्या परागाचे वहन करतात. उदा. ग्रीन स्वेट बी (Augochlorella gratiosa), चेकर्ड बीटल (Trichodes apivorus) आणि लॉंगहॉर्न बीटल (Typocerus sinuatus).
  • प्रक्षेत्रावरील २०० पेक्षा अधिक फ्लायट्रॅपवरील कीटक अभ्यासात मिळवण्यात आले. परागाचे वहन करणाऱ्या किटकांच्या प्रजाती कधीही सापळ्यात सापडल्याचे दिसून आले नाही. त्याविषयी माहिती देताना यंगस्टेड्ट म्हणाल्या, की यामागे फुलांची रचना हेच कारण असणार आहे. व्हिनस फ्लायट्रॅप फुले ही फांद्यावर उंच विशेषतः सापळ्यापेक्षाही अधिक उंचावर येतात. फुलांकडे आकर्षित होणारे ८७ टक्के कीटक आम्ही मिळवले.त्यातील केवळ २० टक्के किटकांनाच भक्ष्य बनवल्याचे दिसून आले. थेडक्यात, धोक्याच्या पातळीवरून परागीकरण करणारे कीटक उडत असल्याने ते फ्लायट्रॅप वनस्पतीच्या सापळ्यात अडकत नसावेत.

मांसाहारी वनस्पतींच्या अधिक अभ्यासाची आवश्यकता

  • संशोधक क्लाइड सोरेनसॉन यांनी सांगितले, की सापळ्याचा रंग हा फुलांपेक्षा वेगळा असून, अन्य प्रजातींना आकर्षित करण्यासाठी असू शकतो. त्याचप्रमाणे फुलांद्वारे उत्सर्जित करण्यात येत असलेले गंध किंवा रासायनिक संकेतांविषयी अद्याप फारसे माहीत नाही. त्याद्वारेही किटकांमध्ये फरक करण्यात येत असेल. पुढील संशोधनामध्ये या मुद्द्यावर लक्ष केंद्रित करण्यात येईल. त्यातून फ्लायट्रॅपच्या परागीकरणाच्या जीवशास्त्राविषयी अधिक बाबी उलगडतील.
  • स्थानिक पर्यावरणामध्ये काही ठराविक काळानंतर वणवे लागत असल्यास व्हिनस फ्लायट्रॅप चांगल्या प्रकारे वाढत असल्याचे सांगितले जाते; मात्र वनस्पतीच्या उत्तम प्रजननासाठी या वणव्यांचे नेमके प्रमाण किती असले पाहिजे, हाही मुद्दा अभ्यास करण्यासारखा असल्याचे रिबेका इरविन यांनी सांगितले.

इतर ताज्या घडामोडी
भाजीपाला पिकांची रोपवाटिका तयार करतानाभाजीपाला पिकांची रोपवाटिका करताना योग्य ती काळजी...
परभणीत फ्लाॅवर प्रतिक्विंटल २००० ते...परभणी ः येथील जुना मोंढा भागातील फळे भाजीपाला...
पुण्यात फुलांची ७ काेटींची उलाढालपुणे ः फूल उत्पादक शेतकऱ्यांची भिस्त असणाऱ्या...
योग्य प्रमाणातच वापरा युरियानत्र पानांच्या पेशीमध्ये हरित लवकाची निर्मिती...
वनस्पतीतील संजीवकांमुळे अवकाशातही...पोषक घटकांची कमतरता आणि गुरुत्वाकर्षण कमी असणे या...
राज्यातील काही भागात अंशतः ढगाळ वातावरणमहाराष्ट्राच्या पश्‍चिम किनारपट्टीवर म्हणजेच कोकण...
सांगली जिल्हा बॅंकेला कर्जमाफीसाठी...सांगली ः राज्य शासनाच्या छत्रपती शिवाजी महाराज...
गूळ, बेदाणा, काजू महोत्सवास पुणे येथे...पुणे : दिवाळीच्या निमित्ताने ग्राहकांना रास्त...
'सरकारला दुष्काळाची दाहकता लक्षात येईना'पुणे  : यंदा ऑक्टोबर महिन्यातच धरणांमधील...
कर्नाटकात दुष्काळ जाहीर, मग...मुंबई  : ग्रामीण महाराष्ट्र दुष्काळात...
ऊसतोड मजूर महामंडळाला शंभर कोटींचा निधी...बीड   : याआधीच्या सरकारने दहा वर्षांत अडीच...
हिवरेबाजारमध्ये मांडला पाण्याचा ताळेबंदनगर  ः आदर्श गाव हिवरेबाजारमध्ये...
माण, खटाव तालुक्यांत पाणीटंचाई वाढलीसातारा   ः रब्बी हंगामाच्या तोंडावर पाऊस...
पुणे जिल्ह्यात खरिपात ६९ टक्के पीक...पुणे ः यंदा पाऊस वेळेवर न झाल्याने शेतकऱ्यांकडून...
बुलडाणा जिल्ह्यात १ लाख ६५ हजार...बुलडाणा  ः या रब्बी हंगामात जिल्ह्यात एक लाख...
यवतमाळ जिल्ह्यात जिल्हा प्रशासन उभारणार...यवतमाळ  ः शेतीला पूरक व्यवसायाची जोड देत...
अकोल्याला रब्बीसाठी हरभऱ्याचे वाढीव...अकोला  ः जिल्ह्यात रब्बी हंगामासाठी...
दुष्काळाची व्यथा मांडताना महिला...निल्लोड, जि. औरंगाबाद : विहिरींनी तळ गाठला, मक्‍...
कोल्हापूर जिल्ह्यात खरीप पिकांच्या...कोल्हापूर  : खरीप पिकांची काढणी वेगात...
सोलापुरातील अडचणीतील शेतकऱ्यांसाठी आश्‍...सोलापूर  ः सोलापूर जिल्ह्यात दुष्काळाची...