agricultural stories in marathi, agro vision, yeast for prevention botriytis in grapes | Agrowon

द्राक्षातील कूज रोखण्यासाठी यीस्ट ठरेल उपयुक्त
वृत्तसेवा
मंगळवार, 7 नोव्हेंबर 2017

द्राक्षाच्या घडावर येणाऱ्या बुरशींच्या नियंत्रणासाठी जंगली यीस्टचे विविध प्रकार उपयोगी ठरू शकतात. अशा काही यीस्ट प्रजातींचा शोध घेण्यामध्ये इटली देशातील संशोधकांना यश आले आहे. द्राक्षाच्या जंगली जातीमध्ये यीस्टच्या विविध जंगली प्रजाती वाढत असून, त्याचा फायदा लागवडीखाली असलेल्या द्राक्ष पिकामध्येही होऊ शकतो. अशा यीस्ट प्रजातींमुळे बुरशीनाशकांच्या तुलनेमध्ये अधिक सक्षमपणे व पर्यावरणपूरक पद्धतीने रोगाचे नियंत्रण करणे शक्य होऊ शकते. हे संशोधन ‘जर्नल फ्रंटियर्स इन मायक्रोबायोलॉजी’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

द्राक्षाच्या घडावर येणाऱ्या बुरशींच्या नियंत्रणासाठी जंगली यीस्टचे विविध प्रकार उपयोगी ठरू शकतात. अशा काही यीस्ट प्रजातींचा शोध घेण्यामध्ये इटली देशातील संशोधकांना यश आले आहे. द्राक्षाच्या जंगली जातीमध्ये यीस्टच्या विविध जंगली प्रजाती वाढत असून, त्याचा फायदा लागवडीखाली असलेल्या द्राक्ष पिकामध्येही होऊ शकतो. अशा यीस्ट प्रजातींमुळे बुरशीनाशकांच्या तुलनेमध्ये अधिक सक्षमपणे व पर्यावरणपूरक पद्धतीने रोगाचे नियंत्रण करणे शक्य होऊ शकते. हे संशोधन ‘जर्नल फ्रंटियर्स इन मायक्रोबायोलॉजी’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

सातत्याने केलेल्या वापरामुळे रासायनिक कीडनाशकांप्रती बुरशी किंवा कीडीमध्ये प्रतिकारकता विकसीत होते. हळूहळू रासायनिक घटकांचा परिणाम कमी होत जातो. त्यातच युरोपिय महासंघाने रासायनिक बुरशीनाशकांतील अनेक घटकांवर बंदी आणली आहे. अशा वेळी पर्यावरणपूरक पर्यायासाठी जगभरामध्ये संशोधन होत आहे. त्यामध्ये नैसर्गिकरित्या आढळणाऱ्या यीस्टसारख्या बुरशी उपयुक्त ठरू शकतात. यीस्ट वाढीसाठी अन्य घटकांशी स्पर्धा करत असल्याने रोगकारक घटकांचा वाढीसाठी जागा उपलब्ध होत नाही. अशा रितीने रोगकारक घटकांची वाढ कमी होते किंवा रोखली जाते.

  • नगदी पीक मानले जात असल्याने द्राक्षामध्ये कीड आणि रोगांच्या नियंत्रणासाठी रासायनिक घटकांचा वापर प्रामुख्याने केला जातो. यातून हानीकारक असे रासायनिक अवशेष राहण्याची शक्यता असते. या रासायनिक घटकांचा पर्यावरणावरही विपरीत परिणाम होतो. हे टाळण्यासाठी जंगलातील पर्यावरणातील प्रचंड जैवविविधतेचा उपयोग होऊ शकतो. जंगली पर्यावरणातील अनेक घटकांचा वापर पिकामध्ये कीडनियंत्रणासाठी करता येऊ शकत असल्याचे मिलान विद्यापीठातील संशोधिका इयना विगेन्टिनी यांनी सांगितले.
  • विगेन्टिनी, गुस्तोवो कोर्डेरो- बुयुसो आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी जॉर्जिया, इटली, रोमानिया आणि स्पेन या देशातील जंगली द्राक्षांवरील उपयुक्त असे यीस्टचे २० प्रकार ओळखून वेगळे केले आहेत. त्याच्या प्रयोगशाळेमध्ये रोगांच्या नियंत्रणासाठी चाचण्या घेतल्या आहेत.
  • द्राक्षामध्ये विविध कूज होण्यासाठी कारणीभूत असलेल्या बुरशींना रोखण्यामध्ये यीस्ट कशा प्रकारे कार्य करते, याचाही अभ्यास करण्यात आला. कूज रोगकारक बुरशींच्या पेशीभित्तिका विरघळून टाकणारी विविध एन्झायम्स (विकरे) यीस्टमार्फत सोडली जात असल्याचे त्यांना आढळले.
  • वाईन निर्मितीमध्ये या यीस्ट प्रजाती कोणतीही ढवळाढवळ करत नसल्याचे आधी झालेल्या संशोधनामध्ये आढळले आहे. त्याच प्रमाणे तीव्र अशा वातावरणामध्येही त्या चांगल्या प्रकारे तग धरतात. अर्थात, प्रत्यक्ष शेतामध्ये आणखी चाचण्या घेण्याची आवश्यकता आहे.

इतर अॅग्रो विशेष
जिरायती शेती विकासातून थांबेल स्थलांतरमराठवाडा आणि विदर्भ विभागातील जिरायती शेतकरी...
संभ्रम दूर करामागील खरीप हंगामात चांगल्या पाऊसमानाच्या...
मुद्रा योजनेच्या १० लाखांपर्यंतच्या...कोल्हापूर : तरुणांना स्वावलंबी आणि आत्मनिर्भर...
रब्बीचा ६१.८ दशलक्ष हेक्टरवर पेरानवी दिल्ली ः भारतातील रब्बी क्षेत्रात यंदा गेल्या...
प्रशिक्षणांना दांड्या मारणाऱ्या...अकोला : अधिकारी, कर्मचाऱ्यांची कार्यक्षमता...
ठिबक अनुदानासाठी ७६४ कोटींचा निधीपुणे: राज्यात ठिबक संच बसविलेल्या शेतकऱ्यांना...
मराठवाड्यात ४३ टक्‍के जमीन चुनखडऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील जमिनीचा पोत दिवसेंदिवस...
दशकातील सर्वांत मोठ्या कापूस आयातीचे...जळगाव ः महाराष्ट्रासह काही प्रमुख कापूस उत्पादक...
कांदा निर्यात मूल्यात १५० डॉलरने कपातनवी दिल्ली : केंद्र सरकारने कांद्यावरील...
जमीन आरोग्यपत्रिकांसाठी एप्रिलपासून '...पुणे ः महाराष्ट्रात सुरू असलेल्या जमीन...
फक्त फळ तुमचे, बाकी सारे मातीचे..! नैसर्गिक शेतीचे प्रणेते म्हणून संपूर्ण...
असा घ्यावा मातीचा नमुना मातीचा नमुना तीन ते चार वर्षांनंतर एकदा घेतला...
हिरवळीच्या खतांवर भर द्या : सुभाष शर्मायवतमाळ येथील सुभाष शर्मा यांच्याकडे वीस एकर शेती...
कापूस आयात शुल्कवाढीचा विचारमुंबई ः केंद्र सरकारने देशांतर्गत शेतमालाचे दर...
कृषी संजीवनी प्रकल्पाचे एक पाऊल पुढेमुंबई : विदर्भ, मराठवाडा आणि खारपाण पट्ट्यातील ५,...
कृषी, घरगुती पाणी वापर दरात १७ टक्के...मुंबई: महाराष्ट्र जलसंपत्ती नियमन प्राधिकरणाने...
फळबागेचे फुलले स्वप्न‘माळरानात मळा फुलला पाहिजे` हे वडिलांचे वाक्‍य...
नांदूरमध्यमेश्वरच्या पक्षी महोत्सवास...नाशिक : महाराष्ट्रातील भरतपूर म्हणून ओळखले जाणारे...
रसायन विरहित फायद्याची शेती शक्य भारतात आज नेमकी सेंद्रिय व नैसर्गिक शेती...
राज्यातील जमिनीत जस्त, लोह, गंधक,...डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठाच्या मृद...