agricultural stories in marathi, agro vision, yeast for prevention botriytis in grapes | Agrowon

द्राक्षातील कूज रोखण्यासाठी यीस्ट ठरेल उपयुक्त
वृत्तसेवा
मंगळवार, 7 नोव्हेंबर 2017

द्राक्षाच्या घडावर येणाऱ्या बुरशींच्या नियंत्रणासाठी जंगली यीस्टचे विविध प्रकार उपयोगी ठरू शकतात. अशा काही यीस्ट प्रजातींचा शोध घेण्यामध्ये इटली देशातील संशोधकांना यश आले आहे. द्राक्षाच्या जंगली जातीमध्ये यीस्टच्या विविध जंगली प्रजाती वाढत असून, त्याचा फायदा लागवडीखाली असलेल्या द्राक्ष पिकामध्येही होऊ शकतो. अशा यीस्ट प्रजातींमुळे बुरशीनाशकांच्या तुलनेमध्ये अधिक सक्षमपणे व पर्यावरणपूरक पद्धतीने रोगाचे नियंत्रण करणे शक्य होऊ शकते. हे संशोधन ‘जर्नल फ्रंटियर्स इन मायक्रोबायोलॉजी’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

द्राक्षाच्या घडावर येणाऱ्या बुरशींच्या नियंत्रणासाठी जंगली यीस्टचे विविध प्रकार उपयोगी ठरू शकतात. अशा काही यीस्ट प्रजातींचा शोध घेण्यामध्ये इटली देशातील संशोधकांना यश आले आहे. द्राक्षाच्या जंगली जातीमध्ये यीस्टच्या विविध जंगली प्रजाती वाढत असून, त्याचा फायदा लागवडीखाली असलेल्या द्राक्ष पिकामध्येही होऊ शकतो. अशा यीस्ट प्रजातींमुळे बुरशीनाशकांच्या तुलनेमध्ये अधिक सक्षमपणे व पर्यावरणपूरक पद्धतीने रोगाचे नियंत्रण करणे शक्य होऊ शकते. हे संशोधन ‘जर्नल फ्रंटियर्स इन मायक्रोबायोलॉजी’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

सातत्याने केलेल्या वापरामुळे रासायनिक कीडनाशकांप्रती बुरशी किंवा कीडीमध्ये प्रतिकारकता विकसीत होते. हळूहळू रासायनिक घटकांचा परिणाम कमी होत जातो. त्यातच युरोपिय महासंघाने रासायनिक बुरशीनाशकांतील अनेक घटकांवर बंदी आणली आहे. अशा वेळी पर्यावरणपूरक पर्यायासाठी जगभरामध्ये संशोधन होत आहे. त्यामध्ये नैसर्गिकरित्या आढळणाऱ्या यीस्टसारख्या बुरशी उपयुक्त ठरू शकतात. यीस्ट वाढीसाठी अन्य घटकांशी स्पर्धा करत असल्याने रोगकारक घटकांचा वाढीसाठी जागा उपलब्ध होत नाही. अशा रितीने रोगकारक घटकांची वाढ कमी होते किंवा रोखली जाते.

  • नगदी पीक मानले जात असल्याने द्राक्षामध्ये कीड आणि रोगांच्या नियंत्रणासाठी रासायनिक घटकांचा वापर प्रामुख्याने केला जातो. यातून हानीकारक असे रासायनिक अवशेष राहण्याची शक्यता असते. या रासायनिक घटकांचा पर्यावरणावरही विपरीत परिणाम होतो. हे टाळण्यासाठी जंगलातील पर्यावरणातील प्रचंड जैवविविधतेचा उपयोग होऊ शकतो. जंगली पर्यावरणातील अनेक घटकांचा वापर पिकामध्ये कीडनियंत्रणासाठी करता येऊ शकत असल्याचे मिलान विद्यापीठातील संशोधिका इयना विगेन्टिनी यांनी सांगितले.
  • विगेन्टिनी, गुस्तोवो कोर्डेरो- बुयुसो आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी जॉर्जिया, इटली, रोमानिया आणि स्पेन या देशातील जंगली द्राक्षांवरील उपयुक्त असे यीस्टचे २० प्रकार ओळखून वेगळे केले आहेत. त्याच्या प्रयोगशाळेमध्ये रोगांच्या नियंत्रणासाठी चाचण्या घेतल्या आहेत.
  • द्राक्षामध्ये विविध कूज होण्यासाठी कारणीभूत असलेल्या बुरशींना रोखण्यामध्ये यीस्ट कशा प्रकारे कार्य करते, याचाही अभ्यास करण्यात आला. कूज रोगकारक बुरशींच्या पेशीभित्तिका विरघळून टाकणारी विविध एन्झायम्स (विकरे) यीस्टमार्फत सोडली जात असल्याचे त्यांना आढळले.
  • वाईन निर्मितीमध्ये या यीस्ट प्रजाती कोणतीही ढवळाढवळ करत नसल्याचे आधी झालेल्या संशोधनामध्ये आढळले आहे. त्याच प्रमाणे तीव्र अशा वातावरणामध्येही त्या चांगल्या प्रकारे तग धरतात. अर्थात, प्रत्यक्ष शेतामध्ये आणखी चाचण्या घेण्याची आवश्यकता आहे.

इतर अॅग्रो विशेष
सुकाणू समितीच्या कार्यकारिणीची जवळगाव...अंबाजोगाई, जि. बीड : शेतकरी संघटना व सुकाणू...
शेती म्हणजे तोटा हे सूत्र कधी बदलणार? शेती कायम तोट्यात कंटूर मार्करचे संशोधक व शेती...
‘ई-नाम’ची व्याप्ती सर्वांच्या...स्पर्धाक्षम, पारदर्शक व्यवहारातून शेतीमालास अधिक...
कांदा बाजारात दरवाढीचे संकेतनाशिक : राजस्थान व मध्य प्रदेशमध्ये...
उपराष्ट्रपती आज बारामतीतबारामती ः उपराष्ट्रपती वेंकय्या नायडू शुक्रवारी (...
शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नवाढीसाठी बहुस्तरीय...पुणे ः शेती क्षेत्राच्या विकासासाठी सिंचन,...
कापूस बाजारात भारताला संधीन्यूयाॅर्क ः चालू कापूस हंगामात पिकाला फटका...
मॉन्सून सक्रिय होण्यास प्रारंभ पुणे  ः अरबी समुद्र आणि हिंदी महासागर...
थकली नजर अन्‌ पाय...औरंगाबाद : घोषणा झाली, पण काय व्हतंय कुणास ठाऊक,...
हास्य योगाद्वारे सरकारचा निषेधनागपूर : सरकारच्या शेतकरी विरोधी धोरणांचा अभिनव...
माळरानावर साकारले फायदेशीर शेतीचे स्वप्नमनात जिद्द आणि कष्ट करण्याची तयारी असेल, तर...
जिरायती उटगीत केली फायदेशीर फळबाग...शेतीत एकाचवेळी गुंतवणूक धोक्याची ठरू शकते. दरही...
गोंधळलेला शेतकरी अन् विस्कळित नियोजनशेती क्षेत्रात सर्वाधिक महत्त्व हे नियोजनाला आहे...
निराशेचे ढग होताहेत अधिक गडद७  ते १० जूनपर्यंत सर्वत्र चांगला पाऊस   ...
राज्यात नवीन फळबाग लागवड योजना लागूमुंबई : राज्यातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न दुप्पट...
मॉन्सूनचे प्रवाह सुरळीत होऊ लागले...पुणे : राज्यात मॉन्सूनच्या पावसाला सुरवात झाली...
‘एसएमएस’ अटीमुळे हजारो शेतकरी...लातूर : शासनाने राज्यातील चार लाखापेक्षा जास्त...
शेतातील जीवसृष्टी सांभाळल्यास मातीतून...नाशिक : शेतीची उत्पादकता घसरल्यामुळे अडचणीत...
शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नवाढीसाठी चारसूत्री...नवी दिल्ली ः देशातील शेतकऱ्यांचे उत्पन्न २०२२...
कांदाप्रश्‍नी ‘करेक्शन’ करण्याच्या...नाशिक : लोकसभेच्या आगामी निवडणुकांकडे लक्ष...