agricultural stories in marathi, agro vision,From corn to flake- Health-promoting phenolic acids lost during food processing | Agrowon

मक्यातील आरोग्यदायी फिनॉलिक संयुगे प्रक्रियेमध्ये होतात नष्ट
वृत्तसेवा
शनिवार, 14 जुलै 2018

कच्च्या मका धान्यांमध्ये विपूल प्रमाणात जीवनसत्त्वे आणि आरोग्यदायक फिनॉलिक संयुगे असली तरी प्रक्रियेमध्ये त्यांचा ऱ्हास होत असल्याचे दिसून आले आहे. हे संशोधन ‘जर्नल ऑफ अॅग्रिकल्चरल अँड फूड केमिस्ट्री’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

कच्च्या मका धान्यांमध्ये विपूल प्रमाणात जीवनसत्त्वे आणि आरोग्यदायक फिनॉलिक संयुगे असली तरी प्रक्रियेमध्ये त्यांचा ऱ्हास होत असल्याचे दिसून आले आहे. हे संशोधन ‘जर्नल ऑफ अॅग्रिकल्चरल अँड फूड केमिस्ट्री’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

अमेरिकेमध्ये उच्च प्रक्रियायुक्त खाद्यपदार्थांचा वापर मोठ्या प्रमाणात होतो. मक्यापासून फ्लेक्स वअन्य घटकांचा वापर अमेरिकनांच्या नाष्ट्यापासून रात्रीच्या जेवणामध्ये केला जातो. मात्र, त्यामध्ये शरीराला आवश्यक ती फिनॉलिक संयुगांचे प्रमाण अत्यल्प असल्याचे इल्लिनॉईज विद्यापीठातील कृषी, ग्राहक आणि पर्यावरणशास्त्र महाविद्यालयामधील सहायक प्रा. कॅरी बट्स-विल्म्समेयर व सहकाऱ्यांनी केलेल्या प्रयोगामध्ये दिसून आले आहे. थोडक्यात मक्यात कर्करोगविरोधी फिनॉलिक संयुगे असूनही, त्याचे प्रक्रियायुक्त पदार्थांमध्ये रूपांतरामध्ये त्याचा ऱ्हास होतो.

कॅरी बट्स -विल्म्समेयर व सहकाऱ्यांनी केलेल्या या प्रयोगात कमी अधिक फिनॉलिक संयुगे असलेल्या १९ प्रकारच्या मका जातीपासून फ्लेक्स बनवले. त्यातील शिल्लक राहणाऱ्या घटकांचे नेमके प्रमाण मोजले. मक्याच्या दाण्यामध्ये सामान्यतः फेरुलिक आम्ल आणि पी- कार्मारिक आम्ल यांचे प्रमाण अधिक असते. त्याचे रूपांतर पुढे मका पक्व होताना उच्च फिनॉलिक घटकांमध्ये होते. याविषयी माहिती देताना कॅरी बट्सविल्म्समेयर यांनी सांगितले, की मका धान्यामध्ये सुरवातीला फिनॉलिक आम्लाची कितीही तीव्रता असली तरी कोरड्या दळण्याच्या प्रक्रियेमध्ये त्यातील अनेक फिनॉलिक संयुगे नष्ट होतात. बहुतांश सर्व उत्पादनाच्या निर्मितीसाठी असे पीठ तयार करूनच वापरले जाते.

मक्यातील फिनॉलिक संयुगे ही मुख्यतः त्याच्या तुसांमध्ये किंवा बाह्यआवरणामध्ये एकवटलेली असतात. दळण्याच्या प्रक्रियेमध्ये पहिल्यांदा हाच घटक काढून बाजूला केला जातो. बहुतांश फिनॉलिक संयुगे ही तंतुमय पदार्थामध्ये बांधलेल्या स्वरूपामध्ये असतात. उष्णतेमध्ये ते बंधमुक्त होऊन मक्यापासून बनवलेल्या खाद्य पदार्थातील आरोग्यदायी घटकांचे प्रमाण वाढते. मक्यामध्ये शिल्लक राहिलेल्या स्टार्च घटकांना उष्णता दिल्यास त्यातील विद्राव्य फिनॉलिक घटकांचे प्रमाण वाढवणे शक्य असल्याचे संशोधकांचे मत होते. अर्थात अशा फिनॉलिक घटकांचे प्रमाण अत्यंत अल्प असल्याचे या प्रयोगात आढळले. अन्नशास्त्र विभाग आणि अन्न प्रक्रिया उद्योगामध्ये याविषयी अधिक जागरूकता निर्माण होण्याची आवश्यकता आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
हरभरा चुकाऱ्यासाठी शेतकऱ्यांचा पोलिस...बुलडाणा : गेल्या वर्षात हमीभावाने विक्री केलेल्या...
कमाल, किमान तापमानात चढउतारमहाराष्ट्रावर १०१२ हेप्टापास्कल इतका हवेचा दाब...
सोलापुरात गाजर, काकडीला उठावसोलापूर ः सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
हवामान बदलाशी सुसंगत उपाययोजनांचा शोध...सध्या हवामान बदलाचा परिणाम शेतीवर दुष्काळ, गारपीट...
सोलापूर जिल्ह्यात आठ ग्रामपंचायतींची...सोलापूर : लोकसभेच्या आधी जिल्ह्यातील आठ...
पीकविम्याचा योग्य मोबदला द्यावा : ‘...अकोला : संग्रामपूर तालुक्यात भीषण दुष्काळी...
नांदेड जिल्ह्यात पिकांना गारपिटीचा तडाखाकिनवट, जि. नांदेड : नांदेड जिल्ह्यातील बोधडी बु (...
शिवसेनेच्या २१ उमेदवारांची घोषणा,...मुंबई : आगामी लोकसभा निवडणुकीसाठी...
आनंदी देशांच्या यादीत भारताचे स्थान...न्यूयॉर्क : देशातील आनंदाला ओहोटी लागल्याचे...
केळी पीक सल्लाउन्हाळ्यात अधिक तापमान, तीव्र सूर्य प्रकाश, वादळी...
बॅंक कर्मचाऱ्याच्या दक्षतेमुळे मोदी...लंडन : पंजाब नॅशनल बॅंकेची हजारो कोटींची फसवणूक...
गुलाबी बोंड अळी नियंत्रणासाठी फरदड;...केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था, नागपूरद्वारे तयार...
नाशिक जिल्हा बँकेने रेणुकादेवी संस्थेचा...नाशिक : जिल्हा सहकारी बँकेच्या संचालक मंडळासमोर...
शेतकऱ्यांचा 'वसाका' प्रशासनाला घेरावनाशिक  : देवळा तालुक्यातील वसंतदादा सहकारी...
मीटर रीडिंगची पूर्वसूचना संदेशाद्वारे...सोलापूर  : ग्राहकांची गैरसोय होऊ नये, मीटर...
दिव्यांग मतदारांना सुविधा द्या :डॉ....सोलापूर : दिव्यांग मतदारांना मतदान करण्यासाठी...
कोल्हापुरात २३०० हेक्टरवर उन्हाळी पेरणीकोल्हापूर  : जिल्ह्यात उन्हाळी हंगामाची...
जळगावात गवारीला प्रतिक्विंटल ७५०० रुपयेजळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये गुरुवारी (...
नंदुरबार जिल्ह्यात पाणीटंचाई गंभीरनंदुरबार  : जिल्ह्यातील पाणीटंचाई वाढत आहे....
पुणे विभागात ४१५ टॅंकरने पाणीपुरवठापुणे : विभागात पाणीटंचाईच्या झळा दिवसेंदिवस तीव्र...