agricultural stories in marathi, agro vision,Wheat disease breakthrough to help feed the world | Agrowon

गव्हावरील तांबेरा रोगाच्या निदानासाठी जनुकीय तंत्र फायदेशीर
वृत्तसेवा
रविवार, 24 डिसेंबर 2017

ऑस्ट्रेलियातील संशोधकांनी गहू पिकामध्ये नुकसानकारक ठरणाऱ्या तांबेरा रोगाचे निदान करण्यासाठी जनुकीय तंत्रज्ञानाचा अवलंब केला आहे. त्यांनी तांबेरा प्रादुर्भावामुळे गहू पिकातील प्रतिकारक यंत्रणा कार्यान्वित करणाऱ्या नेमक्या जनुकांचा शोध घेतला असून, त्याद्वारे रोगाचे नेमकेपणाने व त्वरित निदान करणे शक्य होणार आहे. हे संशोधन ‘जर्नल सायन्स’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

ऑस्ट्रेलियातील संशोधकांनी गहू पिकामध्ये नुकसानकारक ठरणाऱ्या तांबेरा रोगाचे निदान करण्यासाठी जनुकीय तंत्रज्ञानाचा अवलंब केला आहे. त्यांनी तांबेरा प्रादुर्भावामुळे गहू पिकातील प्रतिकारक यंत्रणा कार्यान्वित करणाऱ्या नेमक्या जनुकांचा शोध घेतला असून, त्याद्वारे रोगाचे नेमकेपणाने व त्वरित निदान करणे शक्य होणार आहे. हे संशोधन ‘जर्नल सायन्स’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

   प्राचीन काळी दुष्काळामुळे अन्नधान्य उत्पादनावर विपरीत परिणाम होत असे. मात्र अलीकडे काही वर्षांमध्ये रोगांचा सातत्याने प्रादुर्भाव होत असल्याने गव्हाचे उत्पादनामध्ये घट होत आहे. त्यातील तांबेरा या जगभर आढळणाऱ्या रोगाविरुद्ध सिडनी विद्यापीठातील संशोधकांनी संशोधन केले आहे. रोगाचा प्रादुर्भाव झाल्यानंतर काही तासामध्येच त्याच्या नमुन्याचे विश्लेषण करण्याचे तंत्रज्ञान तयार केले आहे. पूर्वी या विश्लेषणासाठी काही आठवडे लागत असत. या काळामध्ये रोगाच्या प्रादुर्भाव वेगाने वाढून पिकांचे नुकसान होत असे. किंवा अंदाजाने रोगनियंत्रणाचे उपाय करावे लागत. त्याविषयी माहिती देताना सिडनी विद्यापीठातील प्रो. रॉबर्ट पार्क यांनी सांगितले, की डीएनए चाचणीतून गहू पिकावरील तांबेरा रोगाचे निदान वेगाने करणे शक्य होणार आहे. त्यासाठी गव्हातील तांबेरा रोगाचा प्रादुर्भाव होताच कार्यरत होणारे प्रतिकारक जनुक ( Sr५०) शोधण्यात आले आहे. फवारणीचा निर्णय घेणे सोपे होईल. या जनुकाचा वापर अधिक उत्पादनक्षम गहू जातीमध्ये करता येईल.

  • तांबेरा रोगाचा प्रसार पूर्व आफ्रिका ते युरोप सर्वत्र होत आहे. गेल्या वर्षीच स्वीडनमध्ये त्याचा प्रादुर्भाव दिसला होता. पुढे त्याचा आशिया आणि अमेरिकेमध्येही त्याच्या प्रादुर्भावाची भिती आहे. या रोगाचे निदाने त्वरेने करणे शक्य झाल्यास नियंत्रणाचे उपायही वेळेवर करता येतील. त्याचा फायदा रोगाचा प्रसार रोखण्यासाठी होऊ शकतो. १९७३ मध्ये ऑस्ट्रेलियामध्ये झालेल्या तांबेरा प्रादुर्भावामुळे ३०० दशलक्ष डॉलरचे नुकसान झाले होते.
  • गहू धान्याची मागणी सातत्याने वाढत असून, विकसनशील देशामध्ये २०५० पर्यंत हे प्रमाण ६० टक्क्यांपर्यंत जाण्याची शक्यता कॉमनवेल्थ सायंटिफिक इंडस्ट्रिअल रिसर्च ऑर्गनायझेशन चे डॉ. पीटर डॉड्डस यांनी व्यक्त केले.  
  • सिडनी विद्यापीठातील संशोधक विद्यार्थी जियापेंग चेन हे तांबेरा रोगाचे जनुकीय संरचना आणि विश्लेषणावर काम करत आहे. सातत्याने बदलत असलेल्या या बुरशींचे योग्य निदान करण्यासाठी यातील काही जनुके उपयुक्त ठरू शकतात. काही तांबेरा प्रजाती या Sr५० जुनकाच्या प्रतिकारकतेवर मात करू शकतात. मात्र, त्यामधील म्युटेशन ओळखले असून, त्याला AvrSr५० असे नाव दिले आहे. त्यामुळे वनस्पतीची प्रतिकारक यंत्रणा ही बुरशीच्या प्रथिनांना सरळ ओळखू शकते. त्याचा फायदा रोगाला रोखण्यासाठी होऊ शकतो.

 

इतर ताज्या घडामोडी
विधान परिषदेत शिवसेनेला 'लॉटरी'; कोकणात...मुंबई : विधान परिषदेच्या सहा जागांसाठी झालेल्या...
शेतमालाला भाव न देणारे उत्पन्न दुप्पट...भंडारा : शेतमालाला भाव नसल्याने अधिक...
भाजप हा उमेदवार आयात करणारा पक्ष : रावतेनागपूर : भाजप हा उमेदवार आयात करणारा पक्ष...
कृषी सल्ला : भात, भुईमुग, आंबा,...भात ः सध्या रोपवाटिकेसाठी शेतकऱ्यांनी तयारी सुरू...
द्राक्ष बागेत रोगांच्या प्रादुर्भावाची... सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये...
कृषी तंत्रज्ञान पदविका अभ्‍यासक्रम...मुंबई : राहुरी येथील महात्मा फुले कृषी...
सातारा जिल्ह्यात आले लागवडीस गतीसातारा  ः उष्णतेत वाढीमुळे रखडलेल्या आले...
शेतकऱ्यांना मिळणार पाच रुपयांत पोटभर...लातूर  : शंभर-दीडशे किलोमीटर अंतरावरून आपला...
रोहित्राच्या बाॅक्समधील फ्यूज तारांच्या...परभणी ः जिल्ह्यातील कृषी पंपाना वीजपुरवठा...
नष्ट होत असलेल्या देशी वाणांचे संवर्धन...पुणे ः हरितक्रांतीच्या नादात अधिक उत्पादनाच्या...
यवतमाळ जिल्ह्यात फळबागांनी टाकल्या मानायवतमाळ  : कडाक्‍याच्या उन्हामुळे...
कागदपत्रांची पूर्तता करूनही लिलाव बंद...मालेगाव, जि. नाशिक  : मालेगाव कृषी उत्पन्‍न...
शेतकऱ्यांना ‘करार शेती’च्या माध्यमातून...नवी दिल्ली : शेतमालाचा बाजार आणि किंमतीतील...
सोलापूर बाजार समितीत ३९ कोटींचा...सोलापूर : सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीत...
साताऱ्यात गवार २०० ते ३०० रुपये दहाकिलोसातारा : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीत मंगळवारी...
देशात सर्वांत महाग पेट्रोल धर्माबादला,...नांदेड : नांदेड जिल्ह्याच्या तेलंगणा व...
पेरूबागेसाठी सघन लागवडीचे तंत्रपेरू बागेमध्ये उत्पादकता वाढवण्यासाठी सघन...
जळगाव बाजार समितीकडून आवाराबाहेर...जळगाव : फळे-भाजीपाला नियमनमुक्तीनंतर बाजार समिती...
जीएम ई. कोलाय जैवइंधननिर्मितीसाठी...जैवइंधनाच्या निर्मितीसाठी जनुकीय तंत्रज्ञानाने...
पुणे विभागात पाणीटंचाई वाढतेयपुणे : वाढत्या उन्हाबरोबरच पुणे विभागातील...