agricultural stories in Marathi, agrovision, Older forests resist change, climate change | Agrowon

वातावरण बदलाशी जुळवून घेतात जुनी जंगले
वृत्तसेवा
बुधवार, 12 जून 2019

ईशान्य अमेरिकेतील नव्या जंगलाच्या तुलनेमध्ये जुनी जंगले ही वातावरणातील बदलांसाठी विशेषतः कार्बन साठवण, लाकूड उत्पादन आणि जैवविविधतेचा विचार करता तुलनेने कमी संवेदनशील असल्याचे व्हर्मोंट विद्यापीठातील संशोधकांना आढळले आहे. या संशोधनामध्ये पूर्व अमेरिका आणि कॅनडा येथील जंगलावर वातावरण बदलाचे विश्लेषण करण्यात आले. त्यावरून भविष्यातील वाढलेल्या तापमान आणि पावसांमध्ये जंगलाची कार्बन, लाकूड आणि जैवविविधतेच्या दृष्टीने संवेदनशीलता मिळवण्यात आली. हे संशोधन ‘ग्लोबल चेंज बायोलॉजी’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

ईशान्य अमेरिकेतील नव्या जंगलाच्या तुलनेमध्ये जुनी जंगले ही वातावरणातील बदलांसाठी विशेषतः कार्बन साठवण, लाकूड उत्पादन आणि जैवविविधतेचा विचार करता तुलनेने कमी संवेदनशील असल्याचे व्हर्मोंट विद्यापीठातील संशोधकांना आढळले आहे. या संशोधनामध्ये पूर्व अमेरिका आणि कॅनडा येथील जंगलावर वातावरण बदलाचे विश्लेषण करण्यात आले. त्यावरून भविष्यातील वाढलेल्या तापमान आणि पावसांमध्ये जंगलाची कार्बन, लाकूड आणि जैवविविधतेच्या दृष्टीने संवेदनशीलता मिळवण्यात आली. हे संशोधन ‘ग्लोबल चेंज बायोलॉजी’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

मिन्निसोटा ते मैने आणि मॅनोतोबा ते नोवा स्कॉटिया या भागातील सुमारे १८,५०० जंगल प्रक्षेत्रांची माहितीचे विश्लेषण करण्यात आले. यामध्ये पूर्व आणि ईशान्येतील ग्रेट लेक भागातील नव्या जंगलाचाही समावेश होता. अशा सर्व जंगलातील हवामान बदलांचा परिणाम होणारे भाग ओळखण्यासाठी व्हर्मोंट विद्यापीठातील ‘रुबेनस्टाईन स्कूल ऑफ एन्व्हायर्न्मेंट अॅण्ड नॅचरल रिसोर्सेस’ येथील संशोधक डॉमिनिक थॉम यांनी संशोधन केले आहे.

अनिश्चित अशा संभाव्य वातावरणामध्ये जंगले आणि त्यातील जैवविविधता टिकवण्यासाठी सातत्याने संशोधन होत आहे. त्यामध्ये हे विश्लेषण अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे. त्यातून नव्या जंगलांच्या तुलनेमध्ये जुन्या जंगलाची संवेदनशीलता कमी असल्याचे दिसून आले. म्हणजेच जुनी जंगले जपणे किती आवश्यक आहे, हे यातून पुढे आले आहे. कारण नवी जंगले तयार केली तरी बदलत्या वातावरणामध्ये कितपत तग धरतील, याबाबत वादाचा विषय होऊ शकतो.

प्रा. विल्यम किटन यांनी सांगितले, की आमच्या अभ्यासातून बदलत्या जागतिक हवामानाला जुळवून घेण्यासाठी आणि जंगल व्यवस्थापनासाठी नव्या संधी मिळणार आहेत. जुन्या जंगलाना आपल्या व्यवस्थापनामध्ये अत्यंत महत्त्व देण्याची आवश्यकता त्यातून पुढे आली आहे.

अभ्यासामध्ये जंगलाची हवामान अनुकूलता वाढत्या वयासोबत वाढत असल्याचे आढळले आहे. शास्त्रज्ञांनी १५० वर्षांपेक्षा अधिक जुन्या जंगलांची वैशिष्ट्ये मिळवली. ही जंगले संरचनेच्या दृष्टीने गुंतागुतींची असून, झाडे वेगेवेगळ्या उंचीपर्यंत आणि मोठ्या कॅनोपी फरकामध्ये वाढत असतात. या फरकामध्ये वाढ होताना आवश्यक तितका सूर्यप्रकाश मिळवतात.

इतर बातम्या
जुलैच्या पहिल्या आठवड्यात पावसाचा जोरः...पुणे : मॉन्सून दाखल झाल्यानंतर राज्यात पावसाचा...
खत आयातीत हेराफेरीपुणे : शेतकऱ्यांना पुरवठा करण्याच्या नावाखाली...
अमरावती जिल्हा परिषद करणार जलजागृतीअमरावती ः रेन वॉटर हार्वेस्टिंगला प्रोत्साहन...
शेतकऱ्यांनी प्रीमियम भरला; पण पीकविमा...सोलापूर ः पीकविम्याच्या विषयावर सातत्याने...
मराठवाड्यातील उद्ध्वस्त बागा...औरंगाबाद ः सततच्या दुष्काळानं मराठवाड्यातील...
पाणी व्यवस्थापनाकडे दुर्लक्ष केल्यास...नाशिक : जमिनीची सुपीकता वाढवण्याबरोबर योग्य पाणी...
यवतमाळ जिल्ह्यात पेरण्या खोळंबल्यायवतमाळ : पावसाने पाठ फिरविल्याने जिल्ह्यातील...
दुपारची झोप मुलांना करते अधिक आनंदीजी शाळकरी मुले आठवड्यातून किमान तीन वेळा दुपारी...
भेकुर्लीतील रस्त्यावर हत्तीसिंधुदुर्ग : दोडामार्ग तालुक्यातील केर-भेकुर्ली...
सांगलीतील दुष्काळी पट्टा पावसाच्या...सांगली : जिल्ह्यात पावसाने दडी मारली आहे....
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत...नांदेड : नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत चार-...
`यंत्राद्वारे कपाशीच्या लागवडीने...परभणी : परभणी जिल्ह्यात यंदा प्रथमच कारेगाव (ता....
नातेपुते-पंढरपूर मार्गावर वाहतुकीत तीन...सोलापूर : श्री संत ज्ञानेश्वर महाराज आणि...
पीककर्ज वाटप ७० वरून  ४५.५० टक्क्यांवर...मुंबई : शेतकरी कर्जमाफी योजना राबवूनही...
अमरावती जिल्ह्यात ५२ लाखांच्या बियाणे...अमरावती ः खरीप हंगामाच्या पार्श्‍वभूमीवर कृषी...
बीड जिल्ह्यातील १८ चारा छावण्यांवर...मुंबई  ः शासकीय पथकाने केलेल्या तपासणीत...
अमरावतीत बियाण्यांची जादा दराने विक्रीअमरावती  ः जिल्ह्यात एका कंपनीच्या कापूस...
वसारी येथे ‘स्वाभिमानी’ने केली दगड पेरणीवाशीम : खरीप हंगाम दारात आलेला असतानाही...
संघाच्या दूध खरेदीची मर्यादा आता वीस...वर्धा ः दूध संघाला केवळ ११ हजार लिटर खरेदीची...
वाशीममध्ये सरासरी १६.८२ टक्के पीक...वाशीम ः  जिल्ह्यात २०१९-२० या वर्षाच्या खरीप...