agricultural stories in marathi, agrowon agralekh on ethenol | Agrowon

इथेनॉल निर्मितीस प्रोत्साहन कधी?
विजय सुकळकर
शनिवार, 5 मे 2018

इथेनॉल हे पर्यावरणप्रिय इंधन आहे. याचा पैसा या देशातील शेतकऱ्यांच्या खिशात जाणार आहे. त्यामुळे शासनासह तेल कंपन्यांचे धोरण इथेनॉलला प्रोत्साहनाचे असायला पाहिजे.

वर्ष २०१६-१७ मध्ये आपले इथेनॉल उत्पादन ६६.५ कोटी लिटर होते. त्यावेळी आपण पेट्रोलमध्ये केवळ २.१ टक्के इथेनॉल मिसळू शकत होतो. २०१७-१८ मध्ये इथेनॉल उत्पादनात साखर कारखान्यांनी दुप्पटीने वाढ करून (१३९.५ कोटी लिटर) पेट्रोलमध्ये ४ टक्क्यांपर्यंत इथेनॉल मिश्रण आपल्याला साध्य झाले आहे. चालू वर्षातही केंद्र शासनाने पेट्रोलमध्ये १४० कोटी लिटर इथेनॉल मिश्रणाचे ठरविले आहे. खरे तर तेल कंपन्यांना पेट्रोलमध्ये १० टक्के इथेनॉल निर्मितीचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे. याकरिता २०१७-१८ च्या इथेनॉल उत्पादनाच्या दुप्पटीहून अधिक उत्पादन करावे लागेल. साखर कारखान्यांची तेवढी इथेनॉल निर्मितीची तयारीदेखील आहे. पुढील दोन वर्षात इथेनॉल निर्मितीसाठी पुरेशी मळीदेखील उपलब्ध असणार आहे. परंतू तेल कंपन्या इथेनॉलची खरेदी करताना नेहमीच नाक मुरडत असतात. मुळात ते कमी प्रमाणात इथेनॉल खरेदीचे टेंडर काढतात. त्यानंतर त्याची उचल करण्यात टाळाटाळ करतात. इथेनॉलची साठवण करण्यातही कंपन्या इच्छुक नसतात. गंभीर बाब म्हणजे कारखान्यांकडून इथेनॉलचा पुरवठा कमी झाल्यास त्यांच्यावर दंडात्मक कारवाई करणाऱ्या तेल कंपन्या बहुतांश वेळा इथेनॉलची कारखान्यांकडून अपेक्षित उचल मात्र करीत नाहीत.
दराच्या बाबतीत बोलायचे झाले तर गेल्या वर्षी जवळपास ४९ रुपये प्रतिलिटरवर इथेनॉलचे दर पोचले होते. त्यातच १२.५ टक्के अबकारी करसुद्धा शासनाने माफ केला होता. आता इथेनॉलचे दर ठरविण्याचा अधिकार कंपन्यांना दिल्यानंतर त्यांनी हा दर ४० रुपये ८५ पैशांवर आणून ठेवलाय. विशेष म्हणजे सध्या इथेनॉलवर १८ टक्के जीएसटी लावण्यात आला आहे. पेट्रोलचे दर सध्या ८० रुपये प्रतिलिटरच्या वर गेलेले आहेत. आपल्याला लागणारे सुमारे ८० टक्के इंधन आपण आयात करतो. यावर मोठे परकीय चलन खर्च होते. या सर्व पार्श्वभूमीवर पेट्रोलला पूरक अथवा पर्यायी ठरणाऱ्या इथेनॉलचे दर ५० रुपये प्रतिलिटर ठेवायला काय हरकत आहे. यावर केंद्र शासनाबरोबर तेल कंपन्यांनी विचार करायला हवा.

यावर्षी साखरेच्या अतिरिक्त उत्पादनाने दर कोसळून उद्योगाचे अर्थकारण बिघडले आहे. पुढील दोन हंगामातही मोठ्या प्रमाणावर उसाचे गाळप होऊन साखर उत्पादन वाढून दर पडण्याची भीती यातील जाणकार व्यक्त करतात. ब्राझील हा देश साखरेची हंगामातील उपलब्धता, त्यास मिळणारा दर याचा आढावा घेऊन साखरेला का इथेनॉलला प्रोत्साहन द्यायचे, असा निर्णय घेते. आपण मात्र जुन्या जुगाडातच अडकून पडलो असून त्यातून बाहेर निघायचा विचारच करीत नाही, हे घातक आहे. देशाला साखर कमी पडेल एवढा कमी ऊस आपल्याकडे कधीच नसतो. अशावेळी शिल्लक साठा, पुढील वर्षीच्या साखर उत्पादनाचा अंदाज आणि आपली गरज याचा आढावा घेऊन अतिरिक्त उसापासून थेट इथेनॉल निर्मितीस कारखान्यांना परवानगी द्यायला हवी. पेट्रोलमध्ये पाच-दहा टक्के मिसळून काय, १०० टक्के इथेनॉलवर देशात गाड्या चालू शकतात. अशावेळी कारखान्यांना इथेनॉल निर्मिती करू देऊन त्यांनाच ते विकू द्यावे. इथेनॉल हे पर्यावरणप्रिय इंधन आहे. याचा पैसा या देशातील शेतकऱ्यांच्या खिशात जाणार आहे. त्यामुळे शासनासह तेल कंपन्यांचे धोरण इथेनॉलला प्रोत्साहनाचे असायला पाहिजे. यात शेतकऱ्यांसह देशाचे हित आहे. परंतू तेल कंपन्यांसह शासनालाही आयातीच्या इंधनातच अधिक रस दिसून येतो, ही बाब दुर्दैवी म्हणावी लागेल.

 

इतर अॅग्रो विशेष
शेतकऱ्यांच्या विधवांचे २१ला मुंबईत...मुंबई : देशभरात विविध शेतकऱ्यांचे मोर्चे...
बा सरकार, प्रश्न जगण्याचा आहे!‘‘ज रा कुठे दुष्काळ पडला, गारपीट झाली,  पूर...
विना `सहकार` नाही उद्धारग्रामीण आणि शहरी भागांचा संतुलित विकास साधत...
राज्यातील धरणांमध्ये ५५ टक्के पाणीसाठापुणे   : राज्यात पाणीटंचाईची तीव्रता वाढू...
महाबळेश्र्वरमध्ये ३५०० एकरांवर...सातारा  ः महाबळेश्वरसह वाई, जावली, कोरेगाव...
दुष्काळात तीन श्रेणींत कामांचे नियोजन...पुणे : राज्यात आलेल्या दुष्काळात मदतीचा...
ओडिशात भाडोत्री ट्रॅक्टर योजनेस प्रारंभभुवनेश्‍वर ः राज्यातील शेतकऱ्यांना अद्ययावत...
सोयाबीन वधारण्याची चिन्हेपुणे: राज्यात सध्या सोयाबीनचे दर गडगडले असले...
राज्याच्या दक्षिण भागात पावसाची शक्यतापुणे : राज्यात थंडी वाढण्यास सुरुवात झाली आहे....
कापूस खरेदीला आजपासून प्रारंभनागपूर : पणन महासंघाव्दारे कापूस खरेदीला आजपासून...
चारा लागवडीसाठी शासकीय जमिनी देणारमुंबई : राज्यावरील दुष्काळाचे संकट लक्षात...
दुष्काळात २५ एकरांत शेवगा, रंगबिरंगी...मुंबई येथील ‘कोचिंग क्लास’चा व्यवसाय असलेले तपन...
प्रतिकूलतेतून प्रगती घडवत आले पिकात...वांगी (जि. सांगली) येथील एडके कुटुंबाने अत्यंत...
दूध का दूध... देशातील दूध न दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये ६८ टक्के...
पीककर्ज वितरणातील दोष व्हावे दूर पूर्वी जेमतेम तग धरून चालणाऱ्या शेती व्यवसायाने...
पाऊस बरा, मात्र दीर्घ खंड अन् कीडरोगाने...जिल्ह्यात सरासरीच्या जवळपास पाऊस पडला खरा; मात्र...
अन्न प्रक्रिया प्रकल्पांसाठी...औरंगाबाद : शेती उत्पादनात आघाडीवर असलेल्या आपल्या...
मराठवाडा, मध्य महाराष्ट्रात थंडी वाढलीपुणे ः गेल्या दोन ते तीन दिवसांपासून थंडीने...
साखर कारखान्यांनी सह-उत्पादनांवर सक्षम...मुंबई  ः देशांतर्गत साखर उद्योग संकटात आहे....
राज्यात ९१ कारखान्यांची धुराडी पेटली;...पुणे : राज्यात चालू गाळप हंगामात आतापर्यंत ९१...