agricultural stories in Marathi, agrowon, agro vision, Rice plants evolve to adapt to flooding | Agrowon

पूरस्थितीशी जुळवून घेऊ शकेल भातपीक
वृत्तसेवा
मंगळवार, 24 जुलै 2018

पूरस्थितीमध्ये भातपिकाची उभी उंची वाढवणाऱ्या जनुकाचा शोध जपानमधील तोहोकू विद्यापीठ, नागोया विद्यापीठ आणि अमेरिकेतील कॉर्नेल विद्यापीठातील संशोधकांनी एकत्रितरीत्या घेतला आहे. यामुळे पूरस्थितीमध्ये तग धरणाऱ्या जातींचा विकास सुलभ होणार आहे. हे संशोधन जर्नल सायन्स मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

पूरस्थितीमध्ये भातपिकाची उभी उंची वाढवणाऱ्या जनुकाचा शोध जपानमधील तोहोकू विद्यापीठ, नागोया विद्यापीठ आणि अमेरिकेतील कॉर्नेल विद्यापीठातील संशोधकांनी एकत्रितरीत्या घेतला आहे. यामुळे पूरस्थितीमध्ये तग धरणाऱ्या जातींचा विकास सुलभ होणार आहे. हे संशोधन जर्नल सायन्स मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

पिकाच्या वाढीसाठी पाण्याची आवश्यकता असली, तरी अधिक काळ पाणी साचून राहिल्यास मुळे कुजून रोपे मरण्याची भीती असते. दक्षिण आणि आग्नेय आशियामध्ये दर काही वर्षाने येणाऱ्या पुरामुळे शेते काही महिन्यांसाठी अगदी काही मीटर उंचीपर्यंत पाण्याने भरलेली असतात. अशा स्थितीमध्ये तग धरणाऱ्या भाताच्या जाती विकसित करण्यात आल्या असून, त्यांना ‘डीपवॉटर राईस’ या नावाने ओळखले जाते. या जाती जरी उथळ पाण्यामध्ये वाढत असल्या तरी पूरस्थितीमध्ये काही काळ तग धरू शकतात. तोहोकू विद्यापीठातील ताकेशी कुरोहा, नागोया विद्यापीठातील मोतोयुकू अशिकारी आणि कॉर्नेल विद्यापीठातील सुझॅन मॅककाऊच या संशोधकांनी आपल्या सहकाऱ्यांसह पूरस्थितीमध्ये तग धरण्यासाठी कारणीभूत भातातील जनुकांचा शोध घेतला. त्याच प्रमाणे भाताच्या मूलद्रव्यीय कार्यप्रमाणी आणि उत्क्रांतीतील बदल यावरही संशोधन केले. त्यातून त्यांनी खोल पाण्यात तग धरण्यासाठी कार्यरत भातातील जनुक एसडी१ (SEMIDWARF१) ओळखले आहे. हे जनुक वनस्पतीतील वाढीसाठी कारणीभूत संप्रेरक जीब्रेलीन निर्मितीसाठी कार्यरत विकराला चालना देते. जेव्हा भात पाण्यामध्ये बुडते, त्या वेळी भातामध्ये इथिलीन वायू जमा होतो. या नव्या जातीमध्ये एसडी१ जनुक इथिलीन निर्मितीच्या प्रक्रियेला (OsEIL१a या घटकाला) चालना देते. त्याच प्रमाणे जीब्रेलिन्सचे (जीए४) प्रमाण वेगाने वाढून पिकाची उभी वाढ वेगाने होते.

  • हे गुणधर्म बांगलादेशातील जंगली भातजातीमध्ये प्रथम आढळले होते. त्यात सुधारणा करण्यात आली.
  • एसडी १ हे जनुक हरितक्रांतीपासून सर्वाना ज्ञात असून, प्रामुख्याने त्याचा विचार हा बुटक्या भातजातीसाठी करण्यात आला. त्यातून रोग प्रतिकारकता आणि अधिक उत्पादकता आणणे शक्य झाले.
  • संशोधक कुरोहा म्हणाले, की भविष्यामध्ये हवामान बदलामुळे तीव्र वातावणामध्ये भर पडत जाणार असून, त्याचा परिणाम उत्पादनावर होणार आहे. पीकपद्धतीमध्ये बदलासोबतच नव्या जनुकीय गुणधर्मयुक्त जातींचा स्वीकार करणे आवश्यक राहणार आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
'टीम देवेंद्र'चा विस्तार; विखे पाटील,...मुंबई : आगामी विधानसभा निवडणूक ऐन तोंडावर आली...
ऊस बिलासाठी शेतकऱ्यांचा पाचपुतेंच्या...श्रीगोंदे : काष्टी येथील माजी मंत्री बबनराव...
खरेदीदारांच्या इच्छेवर पॅकेजिंगचा पडतो...एखादा खाद्यपदार्थ लोकांना आकर्षित ...
नगरमध्ये छावणीचालकांसाठी आणखी ६ कोटींचा...नगर : पशुधन जगविण्यासाठी छावणीचालकांचे अर्थचक्र...
सांगली जिल्ह्यात खरीप पेरा रखडलासांगली : जिल्ह्यात वळीव पावसाने दडी मारली,...
केंद्र आणि राज्याच्या मंत्र्यांना कांदे...नाशिक  : अगोदरच मागील कांदा विक्रीचे अनुदान...
सहलींच्या बचत निधीतून होणार आंबा फवारणी...रत्नागिरी : ग्रास कटर, आंबा फवारणी मशिनला...
मराठवाड्यात चार दिवसांत लाखभर लोक...औरंगाबाद : लांबलेला पाऊस, भूपृष्ठावरील जलसाठ्यांत...
पणन सुधारणा विधेयक पावसाळी अधिवेशनात...पुणे  ः शेतीमाल पणन सुधारणांमधील...
पुणे बाजार समिती पुनर्विकासाला गतीपुणे : पुणे कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
कारखान्यांना ‘सहवीज’मधून १०४१ कोटींचे...पुणे  : राज्यातील साखर कारखान्यांनी सहवीज...
खानदेशात उष्णतेचा कहर; पावसाची...जळगाव  ः खानदेशात वादळी पाऊस वगळता कुठेही...
शकूबाईंच्या लढ्याला आले यश;  वनजमीन...वणी, जि. नाशिक  : शेतकरी व आदिवासींच्या...
मराठवाड्यातील चार जिल्ह्यांत चारा...औरंगाबाद  ः दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर...
उन्नत शेती अभियानात १५ दिवसांत १९ लाख...मुंबई : राज्यात उन्नत शेती - समृद्ध शेतकरी...
पाणी जिरविण्यासाठी नदीपात्र नांगरण्याचा...अमरावती  ः भूगर्भात पाणी मुरून पातळी वाढावी...
काँग्रेसच्या विधिमंडळ पक्षनेतेपदी...मुंबई : विधानसभा निवडणुकीच्या तोंडावर काँग्रेसने...
राज्य मंत्रिमंडळाचा आज विस्तार मुंबई : होणार होणार म्हणून गेले काही...
मोठ्या गटांसाठी व्यवस्थापन समितीची...शेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने...
पीकविमा न मिळालेल्या शेतकऱ्यांसाठी मदत...मुंबई : राज्यातील अनेक शेतकऱ्यांना...