agricultural stories in Marathi, agrowon, agrovision, Entrepreneurship development through spawn and mushroom production in Nagaland | Agrowon

अळिंबी, स्पॉन्सच्या नावीन्यपूर्ण उत्पादन तंत्रातून उत्पन्नात वाढ
वृत्तसेवा
मंगळवार, 16 ऑक्टोबर 2018

सर्व वयोगटातील लोंकासाठी अळिंबी हे अत्यंत पोषक आहार आहे. नागालॅंडसारख्या भाताचे उत्पादन अधिक असलेल्या प्रदेशामध्ये व्यावसायिक अळिंबी उत्पादनाला मोठा वाव आहे. त्यातून शेतकऱ्यांकडील भाताच्या भुश्शांचा पुनर्वापर होण्यासोबतच चांगले आर्थिक उत्पन्नही मिळू शकते. या उद्देशाने भारतीय कृषी संशोधन संस्थेच्या नागालॅंड केंद्राने अळिंबी उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्याचे धोरण स्वीकारले आहे.

सर्व वयोगटातील लोंकासाठी अळिंबी हे अत्यंत पोषक आहार आहे. नागालॅंडसारख्या भाताचे उत्पादन अधिक असलेल्या प्रदेशामध्ये व्यावसायिक अळिंबी उत्पादनाला मोठा वाव आहे. त्यातून शेतकऱ्यांकडील भाताच्या भुश्शांचा पुनर्वापर होण्यासोबतच चांगले आर्थिक उत्पन्नही मिळू शकते. या उद्देशाने भारतीय कृषी संशोधन संस्थेच्या नागालॅंड केंद्राने अळिंबी उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्याचे धोरण स्वीकारले आहे.

दिमापूर येथीळ राजिब मोंडल यांनी ही संधी लक्षात घेऊन अळिंबी उत्पादनाला प्रारंभ केला. भारतीय कृषी संशोधन संस्थेच्या सहकार्याने अळिंबी उत्पादक म्हणून चांगले नाव कमावले आहे. अळिंबी उत्पादनासाठी त्यांनी अत्यंत कमी खर्चातील युनिट उभारले आहे. अळिंबी उत्पादनासाठी मिळत असलेल्या प्रोत्साहनामुळे गेल्या काही वर्षांमध्ये अळिंबीच्या स्पॉनच्या मागणीमध्ये वेगाने वाढ होत आहे. हे पाहता त्यांनी स्पॉन उत्पादनालाही सुरवात केली आहे.

मोंडल यांनी बाजरा, गहू यांच्या भुश्शांचा वापर भाताच्या भुश्शाऐवजी करत आहेत. त्यामुळे त्यांना वर्षभर अळिंबी उत्पादन घेणे शक्य होते. हंगामामध्ये प्रतिमाह ६५० ते ७०० स्पॉन पॅकेटनिर्मिती करणे शक्य होत आहे. एक स्पॉन पॅकेट २०० ग्रॅम वजनाचे असते. त्यातील ३०० ते ४०० पाकिटांची विक्री नागालॅंडमधील शेतकऱ्यांनी केली जाते. त्यातून प्रतिमाह सुमारे ८७५० रुपये उत्पन्न मिळते. उर्वरित पाकिटे ही स्वतःच्या अळिंबी उत्पादनासाठी वापरली जातात. त्यांच्या अळिंबी उत्पादनाचा आवाकाही वाढला आहे. दर महिन्याला साधारणपणे ते ३६० किलो ओयस्टर अळिंबी तयार करतात. त्यातून त्यांनी महिन्याला सुमारे ३६ हजार रुपये मिळतात. स्पॉन आणि अळिंबीचे एकत्रित उत्पन्न ४४ हजार ७५० रुपये होते.

या अळिंबीची विक्री नागालॅंड येथील दिमापूर, वोखा, मोकाक्चूंग जिल्ह्यांमध्ये केली जाते. अधिक उत्पादन झाल्यास अन्य जिल्ह्यांमध्येही माल पाठवला जात असल्याचे मोंडल यांनी सांगितले. सध्या अळिंबीच्या मागणीच्या तुलनेमध्ये नागालॅंडमध्ये उत्पादन अत्यंत कमी आहे. त्यामुळे अळिंबी उत्पादनाला मोठ्या संधी आहेत. राजिब मोंडल हे नागालॅंड येथील यशस्वी अळिंबी उत्पादक आणि व्यावसायिक स्पॉन उत्पादक म्हणून ओळखले जातात. बटन अळिंबीसारख्या अन्य प्रकारच्या अळिंबीच्या उत्पादनासाठी त्यांनी नियोजन सुरू केले आहे.
स्पॉन उत्पादनासाठी मोंडल यांनी द्रवरुर स्पॉन तंत्रज्ञानाची पद्धत अवलंबली आहे. या पद्धतीने कमी वेळामध्ये अधिक उत्पादन होते. त्याचप्रमाणे त्यात कोणतेही प्रदूषण होण्याच्या शक्यता कमी होतात. उत्तम दर्जाचे स्पॉन्स मिळतात.
मोंडल यांच्या कार्यासाठी भारतीय कृषी संशोधन संस्थेच्या नागालॅंड केंद्राच्या वतीने नावीन्यपूर्ण तंत्रज्ञानाच्या स्वीकारासाठी गौरव करण्यात आला आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
आर. आर. पाटील यांचे स्मारक युवकांना...सांगली   ः आर. आर. पाटील यांनी ग्रामविकास,...
जळगाव जिल्हा परिषद पाणी योजनांचे वीज...जळगाव : पाणी योजनांचे बिल भरण्यात आले नसल्याने...
जमीन सुपीकतेसाठी सेंद्रिय कर्बाचे...जमिनीच्या सुपीकतेमध्ये सेंद्रिय कर्ब हे अत्यंत...
खानदेशात कांदा लागवड निम्म्याने...जळगाव : खानदेशात यंदा उन्हाळ कांद्याची लागवड...
सटाणा, मालेगावसाठी सोडणार चणकापूर...नाशिक : सटाणा व मालेगावला भेडसावणाऱ्या...
पुणे विभागात ४८ हजार हेक्टरवर कांदा...पुणे   ः पुणे विभागात आत्तापर्यंत ४८ हजार...
वीजदरवाढीचा शॉक, अनुदानाची फक्त घोषणाचजळगाव ः वस्त्रोद्योगाला चालना मिळावी, उद्योजकांचा...
महिलांनी नाचणीपासून बनवले सत्तरहून अधिक...कोल्हापूर   : नाचणीची आंबील, नाचणीच्या...
बुलडाणा जिल्ह्यात रब्बीची ५६ हजार...बुलडाणा  ः कमी व अनियमित पावसामुळे संपूर्ण...
कोल्हापुरात ऊसतोडणीसाठी यंदा पुरेसे मजूरकोल्हापूर  : गेल्या हंगामाच्या तुलनेत...
यवतमाळ जिल्हा दुष्काळग्रस्त जाहीर करा ः...वणी, जि. यवतमाळ   ः केंद्र व राज्यातील सरकार...
ग्रामपंचायत कर्मचाऱ्यांच्या वेतनासाठी...नाशिक (प्रतिनिधी) : कुटुंबाच्या आर्थिक अडचणीच्या...
पीकनिहाय सिंचनाचे काटेकोर नियोजनपिकांच्या अधिक उत्पादकतेसाठी जमिनीची निवड, मुबलक...
नारळासाठी खत, पाणी व्यवस्थापननारळ हे बागायती पीक असल्यामुळे पुरेसे पाणी...
खानदेशात केळीच्या दरात सुधारणाजळगाव : केळीची आवक सध्या कमी असून, थंडी वधारताच...
नाशिक जिल्ह्यातील दुष्काळी तालुक्यात...नाशिक : नाशिक जिल्ह्यातील पंधरापैकी आठ तालुके...
‘निम्न दुधना’तून पाणी देण्याचे...परभणी : निम्म दुधना प्रकल्पातून पिण्यासाठी पाणी...
सर्वसाधारण सभेचा सत्ताधाऱ्यांना धसकाजळगाव : जिल्हा परिषदेची सर्वसाधारण सभा येत्या २८...
शेतकऱ्यांनी चारा पिकांवर भर द्यावा ः...पुणे  : नव्या वर्षाच्या सुरवातीलाच कृषी...
‘वनामकृवि’ तयार करणार दुष्काळी...परभणी  ः मराठवाड्यात उद्भलेल्या दुष्काळी...