agricultural stories in Marathi, agrowon, agrovision, Entrepreneurship development through spawn and mushroom production in Nagaland | Agrowon

अळिंबी, स्पॉन्सच्या नावीन्यपूर्ण उत्पादन तंत्रातून उत्पन्नात वाढ
वृत्तसेवा
मंगळवार, 16 ऑक्टोबर 2018

सर्व वयोगटातील लोंकासाठी अळिंबी हे अत्यंत पोषक आहार आहे. नागालॅंडसारख्या भाताचे उत्पादन अधिक असलेल्या प्रदेशामध्ये व्यावसायिक अळिंबी उत्पादनाला मोठा वाव आहे. त्यातून शेतकऱ्यांकडील भाताच्या भुश्शांचा पुनर्वापर होण्यासोबतच चांगले आर्थिक उत्पन्नही मिळू शकते. या उद्देशाने भारतीय कृषी संशोधन संस्थेच्या नागालॅंड केंद्राने अळिंबी उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्याचे धोरण स्वीकारले आहे.

सर्व वयोगटातील लोंकासाठी अळिंबी हे अत्यंत पोषक आहार आहे. नागालॅंडसारख्या भाताचे उत्पादन अधिक असलेल्या प्रदेशामध्ये व्यावसायिक अळिंबी उत्पादनाला मोठा वाव आहे. त्यातून शेतकऱ्यांकडील भाताच्या भुश्शांचा पुनर्वापर होण्यासोबतच चांगले आर्थिक उत्पन्नही मिळू शकते. या उद्देशाने भारतीय कृषी संशोधन संस्थेच्या नागालॅंड केंद्राने अळिंबी उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्याचे धोरण स्वीकारले आहे.

दिमापूर येथीळ राजिब मोंडल यांनी ही संधी लक्षात घेऊन अळिंबी उत्पादनाला प्रारंभ केला. भारतीय कृषी संशोधन संस्थेच्या सहकार्याने अळिंबी उत्पादक म्हणून चांगले नाव कमावले आहे. अळिंबी उत्पादनासाठी त्यांनी अत्यंत कमी खर्चातील युनिट उभारले आहे. अळिंबी उत्पादनासाठी मिळत असलेल्या प्रोत्साहनामुळे गेल्या काही वर्षांमध्ये अळिंबीच्या स्पॉनच्या मागणीमध्ये वेगाने वाढ होत आहे. हे पाहता त्यांनी स्पॉन उत्पादनालाही सुरवात केली आहे.

मोंडल यांनी बाजरा, गहू यांच्या भुश्शांचा वापर भाताच्या भुश्शाऐवजी करत आहेत. त्यामुळे त्यांना वर्षभर अळिंबी उत्पादन घेणे शक्य होते. हंगामामध्ये प्रतिमाह ६५० ते ७०० स्पॉन पॅकेटनिर्मिती करणे शक्य होत आहे. एक स्पॉन पॅकेट २०० ग्रॅम वजनाचे असते. त्यातील ३०० ते ४०० पाकिटांची विक्री नागालॅंडमधील शेतकऱ्यांनी केली जाते. त्यातून प्रतिमाह सुमारे ८७५० रुपये उत्पन्न मिळते. उर्वरित पाकिटे ही स्वतःच्या अळिंबी उत्पादनासाठी वापरली जातात. त्यांच्या अळिंबी उत्पादनाचा आवाकाही वाढला आहे. दर महिन्याला साधारणपणे ते ३६० किलो ओयस्टर अळिंबी तयार करतात. त्यातून त्यांनी महिन्याला सुमारे ३६ हजार रुपये मिळतात. स्पॉन आणि अळिंबीचे एकत्रित उत्पन्न ४४ हजार ७५० रुपये होते.

या अळिंबीची विक्री नागालॅंड येथील दिमापूर, वोखा, मोकाक्चूंग जिल्ह्यांमध्ये केली जाते. अधिक उत्पादन झाल्यास अन्य जिल्ह्यांमध्येही माल पाठवला जात असल्याचे मोंडल यांनी सांगितले. सध्या अळिंबीच्या मागणीच्या तुलनेमध्ये नागालॅंडमध्ये उत्पादन अत्यंत कमी आहे. त्यामुळे अळिंबी उत्पादनाला मोठ्या संधी आहेत. राजिब मोंडल हे नागालॅंड येथील यशस्वी अळिंबी उत्पादक आणि व्यावसायिक स्पॉन उत्पादक म्हणून ओळखले जातात. बटन अळिंबीसारख्या अन्य प्रकारच्या अळिंबीच्या उत्पादनासाठी त्यांनी नियोजन सुरू केले आहे.
स्पॉन उत्पादनासाठी मोंडल यांनी द्रवरुर स्पॉन तंत्रज्ञानाची पद्धत अवलंबली आहे. या पद्धतीने कमी वेळामध्ये अधिक उत्पादन होते. त्याचप्रमाणे त्यात कोणतेही प्रदूषण होण्याच्या शक्यता कमी होतात. उत्तम दर्जाचे स्पॉन्स मिळतात.
मोंडल यांच्या कार्यासाठी भारतीय कृषी संशोधन संस्थेच्या नागालॅंड केंद्राच्या वतीने नावीन्यपूर्ण तंत्रज्ञानाच्या स्वीकारासाठी गौरव करण्यात आला आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
नदी नांगरणीचे सातपुड्याच्या पायथ्याशी...जळगाव ः शिवार व गावांमधील जलसंकट लक्षात घेता...
प्रत्येक गावात नेमणार भूजल...नगर ः राज्य शासनाच्या पाणीपुरवठा व स्वच्छता...
अरुणाग्रस्तांच्या स्थलांतराचा तिढा कायम सिंधुदुर्ग : अरुणा प्रकल्पग्रस्त आणि जिल्हा...
पाणीप्रश्नावरील आंदोलनाचे नेतृत्व करणार...नगर : ‘कुकडी’सह घोड धरणातील पाणीसाठे वाढविणे...
पुणे जिल्ह्यातील धरणांच्या पाणलोटात...पुणे : मॉन्सूनचा पाऊस लांबल्याने जिल्ह्यात...
नाशिकमध्ये आले प्रतिक्विंटल ८७०० ते...नाशिक : नाशिक कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये चालू...
आव्हानांवर मात करण्यासाठी कारखान्यांनी...पुणे : साखर उद्योगासाठी यंदाचे वर्ष ‘टर्निंग...
गेल्या खरिपातील सोयाबीनचे बियाणे झाले...परभणी  : २०१८-१९ च्या खरीप हंगामात...
पीकविम्याच्या नावाखाली भाजप सरकारकडून...मुंबई : शेतकऱ्यांकडून पीक कर्ज घेताना...
विधीमंडळ अधिवेशनाच्या पहिल्याच दिवशी...मुंबई : नवनिर्वाचित गृहनिर्माणमंत्री...
सोयाबीन पीकविमाप्रश्‍नी शेतकरी संघर्ष...पुणे  ः गेल्या वर्षी बीड जिल्ह्यात पाऊस न...
कळमणा बाजार समितीत हरभरा ४१०० रुपयांवरनागपूर ः स्थानिक कळमणा बाजार समितीत हरभरा वगळता...
सोलापुरात हिरवी मिरची, टोमॅटोच्या दरात...सोलापूर ः सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
शेतकरी सन्मान योजनेत रत्नागिरीतील आठ...रत्नागिरी : पंतप्रधान शेतकरी सन्मान...
कीटकशास्‍त्र विभागातर्फे ट्रायकोकार्ड...परभणी ः येत्या हंगामात मराठवाड्यातील औरंगाबाद,...
फळबाग योजनेतील अटी कोकणासाठी शिथिल करू...रत्नागिरी ः भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग लागवड...
कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांना अनुदानाची...नाशिक : मागील वर्षी लाल कांद्याचे भाव पडल्याने...
कपाशीचा नांदेड ४४ बीटी वाण लोकार्पण हा...परभणी  : वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी...
पावसाला उशीर झाल्याने चिंतेचे ढग गडदनांदेड ः नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत यंदा...
कृषी विद्यापीठाच्या वाणांच्या...रत्नागिरी ः डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी...