agricultural stories in Marathi, agrowon, agrovision, Improving soil quality can slow global warming | Agrowon

जमीन व्यवस्थापनातून जागतिक तापमानवाढीचा वेग कमी करणे शक्य
वृत्तसेवा
बुधवार, 5 सप्टेंबर 2018

कर्बवायूचे उत्सर्जन रोखण्यासाठी जमिनीच्या व्यवस्थापनामध्ये (विशेषतः पिकांसोबत आच्छादन पिकांची लागवड, चराई, कडधान्यांची लागवड असे) योग्य ते बदल करणे आवश्यक आहे. जागतिक पातळीवरील कृषी क्षेत्र आणि चराऊ कुरणे यामध्ये मोठ्या प्रमाणात कार्बन अडवला जाईल. त्यामुळे जागतिक तापमानामध्ये अर्धा अंश सेल्सिअसने घट होऊ शकते, असे कॅलिफोर्निया- बर्केले विद्यापीठातील संशोधकांच्या अभ्यासातून दिसून आले आहे.

कर्बवायूचे उत्सर्जन रोखण्यासाठी जमिनीच्या व्यवस्थापनामध्ये (विशेषतः पिकांसोबत आच्छादन पिकांची लागवड, चराई, कडधान्यांची लागवड असे) योग्य ते बदल करणे आवश्यक आहे. जागतिक पातळीवरील कृषी क्षेत्र आणि चराऊ कुरणे यामध्ये मोठ्या प्रमाणात कार्बन अडवला जाईल. त्यामुळे जागतिक तापमानामध्ये अर्धा अंश सेल्सिअसने घट होऊ शकते, असे कॅलिफोर्निया- बर्केले विद्यापीठातील संशोधकांच्या अभ्यासातून दिसून आले आहे.

वातावरणापेक्षाही अधिक प्रमाणात कार्बन हा मातीमध्ये साठवणे शक्य आहे. सध्या विविध कारणांमुळे उत्सर्जित होणाऱ्या कर्बवायूला रोखण्यासाठी जागतिक पातळीवर प्रयत्न करण्यात येतात. त्याचे निकष व लक्ष्य विविध देशांतील प्रतिनिधींनी निर्माण झालेली इंटरगव्हर्मेंटल पॅनेल ऑन क्लायमेंट चेंज (आयपीसीसी) ठरवत असते. आयपीसीसीने आतापासून २१०० या वर्षापर्यंत एक अंशाने घट करण्याच्या निर्धािरत केले आहे. जमिनीच्या व्यवस्थापनातून जागतिक तापमानामध्ये किमान ०.१ अंश सेल्सिअसने घट करण्याचा उद्देश अभ्यासाच्या सुरवातीला ठेवण्यात आला होता. हे प्रमाण आयपीसीसीच्या एक अंशाने घट करण्याच्या निर्धारित लक्ष्याचा दहावा हिस्सा आहे. जेव्हा कार्बन उत्सर्जन रोखण्याच्या उद्देशाने एकापेक्षा अधिक गोष्टीचा एकत्रित विचार केल्यानंतर कृषी व्यवस्थापनातील बदलामुळे जागतिक तापमानामध्ये ०.२६ अंश सेल्सिअसने घट शक्य असल्याचे लक्षात आले. त्याविषयी माहिती देताना पर्यावरणशास्त्र, धोरण आणि व्यवस्थापन विषयाच्या प्रा. व्हेंडी सिल्व्हर यांनी सांगितले, की केवळ मातीच्या व्यवस्थापनातून जागतिक तापमानामध्ये फरक पडू शकेल का, असा सामान्य प्रश्न अनेकांप्रमाणेच माझ्याही मनात होता. मात्र, आम्ही जेव्हा मातीच्या व्यवस्थापनामध्ये जागतिक पातळीवर मोठ्या प्रमाणात केलेल्या बदलांचा विचार केला, तेव्हा त्याचा परिणाम स्पष्ट झाला. हे साध्य करण्याजोगे असल्याचा विश्वासही त्यातून निर्माण झाला.

कोळसा किंवा पिकांचे अवशेष ऑक्सिजनरहित वातावरणामध्ये जाळून त्यापासून तयार केलेले बायोचार हे जमिनीमध्ये मिसळण्याची विवादास्पद पद्धत पर्यावरणासाठी योग्य ठरत नाही. त्यातून सामान्य तापमानवाढीच्या तुलनेमध्ये ०.४६ अंश सेल्सिअसने अधिक वाढ होत असल्याचे दिसून आले. प्रा. व्हेंडी सिल्व्हर, अॅलेग्रा मायर व सहकाऱ्यांनी केलेल्या अभ्यासाचे निष्कर्ष ‘ऑनलाइन जर्नल सायन्स अॅडव्हान्सेस’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले.

इतर ताज्या घडामोडी
कीटकशास्‍त्र विभागातर्फे ट्रायकोकार्ड...परभणी ः येत्या हंगामात मराठवाड्यातील औरंगाबाद,...
फळबाग योजनेतील अटी कोकणासाठी शिथिल करू...रत्नागिरी ः भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग लागवड...
कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांना अनुदानाची...नाशिक : मागील वर्षी लाल कांद्याचे भाव पडल्याने...
कपाशीचा नांदेड ४४ बीटी वाण लोकार्पण हा...परभणी  : वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी...
पावसाला उशीर झाल्याने चिंतेचे ढग गडदनांदेड ः नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत यंदा...
कृषी विद्यापीठाच्या वाणांच्या...रत्नागिरी ः डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी...
परभणी, हिंगोलीतील दूध उत्पादकांच्या... परभणी  ः शासकीय दूध योजनेअंतर्गत परभणी...
विदर्भातील कृषी विकासाला बाधक ठरतोय...नागपूर   ः सत्ताकेंद्र विदर्भात असताना...
आवक कमी झाल्याने भाजीपाल्याच्या दरात वाढपुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
उदारीकरणाच्या नावाखाली उत्पादन...पुणे   : देशात १९९१ मध्ये...
विधिमंडळाचे आजपासून पावसाळी अधिवेशनमुंबई : राज्य विधिमंडळाच्या पावसाळी...
दुष्काळ, पीकविम्याचे आठ हजार कोटी...मुंबई ः लोकसभा निवडणूक निकालाच्या पार्श्वभूमीवर...
दुष्काळ, मंत्र्यांचे भ्रष्टाचार, आरक्षण...मुंबई : राज्यात भीषण दुष्काळ आहे, त्यामुळे...
मॉन्सूनची सिक्कीम, पश्चिम बंगालपर्यंत...पुणे : अरबी समुद्रात गुजरातच्या किनाऱ्यावर...
'टीम देवेंद्र'चा विस्तार; विखे पाटील,...मुंबई : आगामी विधानसभा निवडणूक ऐन तोंडावर आली...
ऊस बिलासाठी शेतकऱ्यांचा पाचपुतेंच्या...श्रीगोंदे : काष्टी येथील माजी मंत्री बबनराव...
खरेदीदारांच्या इच्छेवर पॅकेजिंगचा पडतो...एखादा खाद्यपदार्थ लोकांना आकर्षित ...
नगरमध्ये छावणीचालकांसाठी आणखी ६ कोटींचा...नगर : पशुधन जगविण्यासाठी छावणीचालकांचे अर्थचक्र...
सांगली जिल्ह्यात खरीप पेरा रखडलासांगली : जिल्ह्यात वळीव पावसाने दडी मारली,...
केंद्र आणि राज्याच्या मंत्र्यांना कांदे...नाशिक  : अगोदरच मागील कांदा विक्रीचे अनुदान...