agricultural stories in Marathi, agrowon, agrovision, Pneumonia-causing bacteria can be spread by nose picking and rubbing | Agrowon

हाताचा नाकाशी होणाऱ्या संपर्कातूनही न्यूमोनियाचा प्रसार
वृत्तसेवा
बुधवार, 17 ऑक्टोबर 2018

न्यूमोनियाकारक जिवाणू हा नाकाला हात लावणे, त्यासोबत चाळा करणे यातूनही पसरू शकत असल्याचे संशोधन पुढे आले आहे. हात आणि नाकाच्या संपर्कातून न्यूमोनियासाठी कारणीभूत जिवाणू न्यूमोकोक्कसचा प्रसार होत असल्याचे प्रथमच आढळले आहे. हे संशोधन ‘युरोपियन रेस्पिरेटरी जर्नल’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

न्यूमोनियाकारक जिवाणू हा नाकाला हात लावणे, त्यासोबत चाळा करणे यातूनही पसरू शकत असल्याचे संशोधन पुढे आले आहे. हात आणि नाकाच्या संपर्कातून न्यूमोनियासाठी कारणीभूत जिवाणू न्यूमोकोक्कसचा प्रसार होत असल्याचे प्रथमच आढळले आहे. हे संशोधन ‘युरोपियन रेस्पिरेटरी जर्नल’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

आतापर्यंत न्यूमोनिया हा शिंक, खोकला, ठसका या वेळी हवेत उडणाऱ्या द्रवाच्या कणांद्वारे पसरत असल्याचे मानले जात होते. मात्र, लिव्हरपूल हॉस्पिटलमध्ये झालेल्या अभ्यासातून हात आणि नाकाच्या संपर्कातून पसरत असल्याचे दिसून आले. अनेक माणसांना विनाकारण नाकाला हात लावण्याची सवय असते. थोडक्यात ही सवय हानीकारक ठरू शकते.

त्यातही महत्त्वाचे म्हणजे जिवाणू कोरड्या किंवा ओलसर अशा दोन्ही वातावणामध्ये तितक्याच दराने पसरतो. त्यामुळे हाताची स्वच्छता राखण्याची गरज यातून पुन्हा अधोरेखित झाली आहे. त्याच बरोबर लहान मुलांची खेळणीही न्यूमोनियाच्या प्रसारासाठी तितकीच मदत करतात. त्यामुळे त्यांची स्वच्छता पाळणे अत्यंत आवश्यक आहे. कारण पाच वर्षांखालील लहान मुलेही रोगाच्या प्रसारासाठी अत्यंत संवेदनशील असतात. या संशोधनाविषयी माहिती देताना लिव्हरपूल स्कूल ऑफ ट्रॉपिकल मेडिसीन अॅण्ड रॉयल लिव्हरपूल हॉस्पिटल येथील संशोधक डॉ. व्हिक्टोरीय कॉन्नर यांनी सांगितले, की न्यूमोनियाच्या प्रादुर्भाव हे माणसांसाठी प्राणघातक ठरू शकते. या रोगामुळे पाच वर्षांखालील मुलांच्या मृत्यूचे प्रमाण प्रति वर्ष १३ लाख इतके मोठे आहे. न्यूमोनियाच्या प्रसाराविषयी आपल्याकडील माहिती अत्यंत त्रोटक आहे. या जिवाणूला रोखण्यासाठी प्रतिबंधाच्या उपाययोजनांना प्राधान्य दिले पाहिजे.

  • ४० प्रौढ व आरोग्यपूर्ण स्वयंसेवकांच्या चार गटांमध्ये केलेल्या चाचण्यामध्ये जिवाणूंच्या प्रसाराचे नेमके कारण शोधण्याचा प्रयत्न केला. त्यामध्ये हात आणि नाकाचा संपर्क येण्याच्या विविध पद्धतींचा अवलंब करण्यात आला होता.
  • उदा. एका गटाला पाण्यामध्ये असलेल्या न्यूमोकोक्कस जिवाणू हातावर लावले गेले. ओला हात नाकाच्या संपर्कात आणला गेला. दुसऱ्या गटामध्ये वाळलेल्या स्वरुपातील जिवाणू कोरड्या स्वरुपामध्ये श्वासावाटे जाऊ दिला. तिसऱ्या व चौथ्या गटाला नाक साफ करताना ओला व कोरडा जिवाणूंचा संपर्क होईल असे पाहिले.
  • नाकातील जिवाणूंच्या अस्तित्वाच्या निदानासाठी दोन वेगळ्या पद्धतींचा वापर केला.
  • यात ओल्या हाताने नाकाशी झालेल्या दोन्ही पद्धतीचा संपर्कातून अधिक प्रमाणात जिवाणू पसरत असल्याचे समोर आले आहे.
  • कोरड्या आणि ओल्या दोन्ही पद्धतीने जिवाणू नाकापर्यंत पोचत असला तरी ओल्या पद्धतीमध्ये एकूण जिवाणूंची संख्या अधिक असल्याचे दिसून आले. हवेतून वाळलेल्या स्वरुपामध्ये प्रवासादरम्यान काही जिवाणू मृत होत असतील, असा अंदाज संशोधकांनी बांधला.

इतर ताज्या घडामोडी
ग्रामपंचायत कर्मचाऱ्यांच्या वेतनासाठी...नाशिक (प्रतिनिधी) : कुटुंबाच्या आर्थिक अडचणीच्या...
पीकनिहाय सिंचनाचे काटेकोर नियोजनपिकांच्या अधिक उत्पादकतेसाठी जमिनीची निवड, मुबलक...
नारळासाठी खत, पाणी व्यवस्थापननारळ हे बागायती पीक असल्यामुळे पुरेसे पाणी...
खानदेशात केळीच्या दरात सुधारणाजळगाव : केळीची आवक सध्या कमी असून, थंडी वधारताच...
नाशिक जिल्ह्यातील दुष्काळी तालुक्यात...नाशिक : नाशिक जिल्ह्यातील पंधरापैकी आठ तालुके...
‘निम्न दुधना’तून पाणी देण्याचे...परभणी : निम्म दुधना प्रकल्पातून पिण्यासाठी पाणी...
सर्वसाधारण सभेचा सत्ताधाऱ्यांना धसकाजळगाव : जिल्हा परिषदेची सर्वसाधारण सभा येत्या २८...
शेतकऱ्यांनी चारा पिकांवर भर द्यावा ः...पुणे  : नव्या वर्षाच्या सुरवातीलाच कृषी...
‘वनामकृवि’ तयार करणार दुष्काळी...परभणी  ः मराठवाड्यात उद्भलेल्या दुष्काळी...
कापूस लागवड न करणाऱ्यांना मिळाली मदत;...जळगाव  ः जिल्ह्यात मागील हंगामात बोंड...
पुणे विभागात रब्बीची १८ टक्क्यांवर पेरणीपुणे  ः परतीचा पाऊस न झाल्याने जमिनीत पुरेशी...
अकोला जिल्ह्यात १७०० शेततळी पूर्णअकोला   ः शासनाच्या मागेल त्याला शेततळे...
अमरावती जिल्ह्यात रब्बीची २८ टक्के पेरणीअमरावती  ः खरीप हंगाम हातून गेला आहे. शेतकरी...
वन्यप्राणी संरक्षण कायदा रद्द करा ः...यवतमाळ  ः वन्यप्राण्यांचा जिव्हाळा...
बोंड अळीचे जीवनचक्र खंडित करण्यासाठी...परभणी : सद्यःस्थितीत पाणी दिलेल्या कपाशीच्या...
नागपूरला होणार रेशीम कोष मार्केटनागपूर   ः राज्यात विस्तारत असलेल्या रेशीम...
खानदेशातील रब्बी पाण्याअभावी संकटातजळगाव  : अत्यल्प पावसामुळे खानदेशात...
साखर कारखान्यांच्या ताबेगहाण कर्जाला...मुंबई  ः साखर कारखान्यांना शेतकऱ्यांच्या ‘...
नगरमधील शेतकऱ्यांना मिळणार शेळीपालन,...नगर   : पशुसंवर्धन विभागामार्फत शेतकऱ्यांना...
जळगावात सीताफळाला प्रतिक्विंटल २५०० ते...जळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये बुधवारी (ता...