agricultural stories in Marathi, agrowon, agrovision, Pneumonia-causing bacteria can be spread by nose picking and rubbing | Agrowon

हाताचा नाकाशी होणाऱ्या संपर्कातूनही न्यूमोनियाचा प्रसार
वृत्तसेवा
बुधवार, 17 ऑक्टोबर 2018

न्यूमोनियाकारक जिवाणू हा नाकाला हात लावणे, त्यासोबत चाळा करणे यातूनही पसरू शकत असल्याचे संशोधन पुढे आले आहे. हात आणि नाकाच्या संपर्कातून न्यूमोनियासाठी कारणीभूत जिवाणू न्यूमोकोक्कसचा प्रसार होत असल्याचे प्रथमच आढळले आहे. हे संशोधन ‘युरोपियन रेस्पिरेटरी जर्नल’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

न्यूमोनियाकारक जिवाणू हा नाकाला हात लावणे, त्यासोबत चाळा करणे यातूनही पसरू शकत असल्याचे संशोधन पुढे आले आहे. हात आणि नाकाच्या संपर्कातून न्यूमोनियासाठी कारणीभूत जिवाणू न्यूमोकोक्कसचा प्रसार होत असल्याचे प्रथमच आढळले आहे. हे संशोधन ‘युरोपियन रेस्पिरेटरी जर्नल’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

आतापर्यंत न्यूमोनिया हा शिंक, खोकला, ठसका या वेळी हवेत उडणाऱ्या द्रवाच्या कणांद्वारे पसरत असल्याचे मानले जात होते. मात्र, लिव्हरपूल हॉस्पिटलमध्ये झालेल्या अभ्यासातून हात आणि नाकाच्या संपर्कातून पसरत असल्याचे दिसून आले. अनेक माणसांना विनाकारण नाकाला हात लावण्याची सवय असते. थोडक्यात ही सवय हानीकारक ठरू शकते.

त्यातही महत्त्वाचे म्हणजे जिवाणू कोरड्या किंवा ओलसर अशा दोन्ही वातावणामध्ये तितक्याच दराने पसरतो. त्यामुळे हाताची स्वच्छता राखण्याची गरज यातून पुन्हा अधोरेखित झाली आहे. त्याच बरोबर लहान मुलांची खेळणीही न्यूमोनियाच्या प्रसारासाठी तितकीच मदत करतात. त्यामुळे त्यांची स्वच्छता पाळणे अत्यंत आवश्यक आहे. कारण पाच वर्षांखालील लहान मुलेही रोगाच्या प्रसारासाठी अत्यंत संवेदनशील असतात. या संशोधनाविषयी माहिती देताना लिव्हरपूल स्कूल ऑफ ट्रॉपिकल मेडिसीन अॅण्ड रॉयल लिव्हरपूल हॉस्पिटल येथील संशोधक डॉ. व्हिक्टोरीय कॉन्नर यांनी सांगितले, की न्यूमोनियाच्या प्रादुर्भाव हे माणसांसाठी प्राणघातक ठरू शकते. या रोगामुळे पाच वर्षांखालील मुलांच्या मृत्यूचे प्रमाण प्रति वर्ष १३ लाख इतके मोठे आहे. न्यूमोनियाच्या प्रसाराविषयी आपल्याकडील माहिती अत्यंत त्रोटक आहे. या जिवाणूला रोखण्यासाठी प्रतिबंधाच्या उपाययोजनांना प्राधान्य दिले पाहिजे.

  • ४० प्रौढ व आरोग्यपूर्ण स्वयंसेवकांच्या चार गटांमध्ये केलेल्या चाचण्यामध्ये जिवाणूंच्या प्रसाराचे नेमके कारण शोधण्याचा प्रयत्न केला. त्यामध्ये हात आणि नाकाचा संपर्क येण्याच्या विविध पद्धतींचा अवलंब करण्यात आला होता.
  • उदा. एका गटाला पाण्यामध्ये असलेल्या न्यूमोकोक्कस जिवाणू हातावर लावले गेले. ओला हात नाकाच्या संपर्कात आणला गेला. दुसऱ्या गटामध्ये वाळलेल्या स्वरुपातील जिवाणू कोरड्या स्वरुपामध्ये श्वासावाटे जाऊ दिला. तिसऱ्या व चौथ्या गटाला नाक साफ करताना ओला व कोरडा जिवाणूंचा संपर्क होईल असे पाहिले.
  • नाकातील जिवाणूंच्या अस्तित्वाच्या निदानासाठी दोन वेगळ्या पद्धतींचा वापर केला.
  • यात ओल्या हाताने नाकाशी झालेल्या दोन्ही पद्धतीचा संपर्कातून अधिक प्रमाणात जिवाणू पसरत असल्याचे समोर आले आहे.
  • कोरड्या आणि ओल्या दोन्ही पद्धतीने जिवाणू नाकापर्यंत पोचत असला तरी ओल्या पद्धतीमध्ये एकूण जिवाणूंची संख्या अधिक असल्याचे दिसून आले. हवेतून वाळलेल्या स्वरुपामध्ये प्रवासादरम्यान काही जिवाणू मृत होत असतील, असा अंदाज संशोधकांनी बांधला.

इतर ताज्या घडामोडी
कळमणा बाजार समितीत हरभरा ४१०० रुपयांवरनागपूर ः स्थानिक कळमणा बाजार समितीत हरभरा वगळता...
सोलापुरात हिरवी मिरची, टोमॅटोच्या दरात...सोलापूर ः सोलापूर कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या...
शेतकरी सन्मान योजनेत रत्नागिरीतील आठ...रत्नागिरी : पंतप्रधान शेतकरी सन्मान...
कीटकशास्‍त्र विभागातर्फे ट्रायकोकार्ड...परभणी ः येत्या हंगामात मराठवाड्यातील औरंगाबाद,...
फळबाग योजनेतील अटी कोकणासाठी शिथिल करू...रत्नागिरी ः भाऊसाहेब फुंडकर फळबाग लागवड...
कांदा उत्पादक शेतकऱ्यांना अनुदानाची...नाशिक : मागील वर्षी लाल कांद्याचे भाव पडल्याने...
कपाशीचा नांदेड ४४ बीटी वाण लोकार्पण हा...परभणी  : वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी...
पावसाला उशीर झाल्याने चिंतेचे ढग गडदनांदेड ः नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत यंदा...
कृषी विद्यापीठाच्या वाणांच्या...रत्नागिरी ः डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी...
परभणी, हिंगोलीतील दूध उत्पादकांच्या... परभणी  ः शासकीय दूध योजनेअंतर्गत परभणी...
विदर्भातील कृषी विकासाला बाधक ठरतोय...नागपूर   ः सत्ताकेंद्र विदर्भात असताना...
आवक कमी झाल्याने भाजीपाल्याच्या दरात वाढपुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
उदारीकरणाच्या नावाखाली उत्पादन...पुणे   : देशात १९९१ मध्ये...
विधिमंडळाचे आजपासून पावसाळी अधिवेशनमुंबई : राज्य विधिमंडळाच्या पावसाळी...
दुष्काळ, पीकविम्याचे आठ हजार कोटी...मुंबई ः लोकसभा निवडणूक निकालाच्या पार्श्वभूमीवर...
दुष्काळ, मंत्र्यांचे भ्रष्टाचार, आरक्षण...मुंबई : राज्यात भीषण दुष्काळ आहे, त्यामुळे...
मॉन्सूनची सिक्कीम, पश्चिम बंगालपर्यंत...पुणे : अरबी समुद्रात गुजरातच्या किनाऱ्यावर...
'टीम देवेंद्र'चा विस्तार; विखे पाटील,...मुंबई : आगामी विधानसभा निवडणूक ऐन तोंडावर आली...
ऊस बिलासाठी शेतकऱ्यांचा पाचपुतेंच्या...श्रीगोंदे : काष्टी येथील माजी मंत्री बबनराव...
खरेदीदारांच्या इच्छेवर पॅकेजिंगचा पडतो...एखादा खाद्यपदार्थ लोकांना आकर्षित ...