agricultural stories in Marathi, agrowon, agrovision, Pneumonia-causing bacteria can be spread by nose picking and rubbing | Agrowon

हाताचा नाकाशी होणाऱ्या संपर्कातूनही न्यूमोनियाचा प्रसार
वृत्तसेवा
बुधवार, 17 ऑक्टोबर 2018

न्यूमोनियाकारक जिवाणू हा नाकाला हात लावणे, त्यासोबत चाळा करणे यातूनही पसरू शकत असल्याचे संशोधन पुढे आले आहे. हात आणि नाकाच्या संपर्कातून न्यूमोनियासाठी कारणीभूत जिवाणू न्यूमोकोक्कसचा प्रसार होत असल्याचे प्रथमच आढळले आहे. हे संशोधन ‘युरोपियन रेस्पिरेटरी जर्नल’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

न्यूमोनियाकारक जिवाणू हा नाकाला हात लावणे, त्यासोबत चाळा करणे यातूनही पसरू शकत असल्याचे संशोधन पुढे आले आहे. हात आणि नाकाच्या संपर्कातून न्यूमोनियासाठी कारणीभूत जिवाणू न्यूमोकोक्कसचा प्रसार होत असल्याचे प्रथमच आढळले आहे. हे संशोधन ‘युरोपियन रेस्पिरेटरी जर्नल’ मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

आतापर्यंत न्यूमोनिया हा शिंक, खोकला, ठसका या वेळी हवेत उडणाऱ्या द्रवाच्या कणांद्वारे पसरत असल्याचे मानले जात होते. मात्र, लिव्हरपूल हॉस्पिटलमध्ये झालेल्या अभ्यासातून हात आणि नाकाच्या संपर्कातून पसरत असल्याचे दिसून आले. अनेक माणसांना विनाकारण नाकाला हात लावण्याची सवय असते. थोडक्यात ही सवय हानीकारक ठरू शकते.

त्यातही महत्त्वाचे म्हणजे जिवाणू कोरड्या किंवा ओलसर अशा दोन्ही वातावणामध्ये तितक्याच दराने पसरतो. त्यामुळे हाताची स्वच्छता राखण्याची गरज यातून पुन्हा अधोरेखित झाली आहे. त्याच बरोबर लहान मुलांची खेळणीही न्यूमोनियाच्या प्रसारासाठी तितकीच मदत करतात. त्यामुळे त्यांची स्वच्छता पाळणे अत्यंत आवश्यक आहे. कारण पाच वर्षांखालील लहान मुलेही रोगाच्या प्रसारासाठी अत्यंत संवेदनशील असतात. या संशोधनाविषयी माहिती देताना लिव्हरपूल स्कूल ऑफ ट्रॉपिकल मेडिसीन अॅण्ड रॉयल लिव्हरपूल हॉस्पिटल येथील संशोधक डॉ. व्हिक्टोरीय कॉन्नर यांनी सांगितले, की न्यूमोनियाच्या प्रादुर्भाव हे माणसांसाठी प्राणघातक ठरू शकते. या रोगामुळे पाच वर्षांखालील मुलांच्या मृत्यूचे प्रमाण प्रति वर्ष १३ लाख इतके मोठे आहे. न्यूमोनियाच्या प्रसाराविषयी आपल्याकडील माहिती अत्यंत त्रोटक आहे. या जिवाणूला रोखण्यासाठी प्रतिबंधाच्या उपाययोजनांना प्राधान्य दिले पाहिजे.

  • ४० प्रौढ व आरोग्यपूर्ण स्वयंसेवकांच्या चार गटांमध्ये केलेल्या चाचण्यामध्ये जिवाणूंच्या प्रसाराचे नेमके कारण शोधण्याचा प्रयत्न केला. त्यामध्ये हात आणि नाकाचा संपर्क येण्याच्या विविध पद्धतींचा अवलंब करण्यात आला होता.
  • उदा. एका गटाला पाण्यामध्ये असलेल्या न्यूमोकोक्कस जिवाणू हातावर लावले गेले. ओला हात नाकाच्या संपर्कात आणला गेला. दुसऱ्या गटामध्ये वाळलेल्या स्वरुपातील जिवाणू कोरड्या स्वरुपामध्ये श्वासावाटे जाऊ दिला. तिसऱ्या व चौथ्या गटाला नाक साफ करताना ओला व कोरडा जिवाणूंचा संपर्क होईल असे पाहिले.
  • नाकातील जिवाणूंच्या अस्तित्वाच्या निदानासाठी दोन वेगळ्या पद्धतींचा वापर केला.
  • यात ओल्या हाताने नाकाशी झालेल्या दोन्ही पद्धतीचा संपर्कातून अधिक प्रमाणात जिवाणू पसरत असल्याचे समोर आले आहे.
  • कोरड्या आणि ओल्या दोन्ही पद्धतीने जिवाणू नाकापर्यंत पोचत असला तरी ओल्या पद्धतीमध्ये एकूण जिवाणूंची संख्या अधिक असल्याचे दिसून आले. हवेतून वाळलेल्या स्वरुपामध्ये प्रवासादरम्यान काही जिवाणू मृत होत असतील, असा अंदाज संशोधकांनी बांधला.

इतर महिला
देशी गाईंचा दूध व्यवसाय ठरला फायदेशीरगेल्या तीन वर्षांपासून शेतकऱ्यांकडून देशी गाईचे...
शेतीतूनच प्रतिकूलतेवर केली मातआलेगाव (ता. जि. अकोला) येथील श्रीमती मंगला रमेश...
प्रक्रिया उद्योगातून आर्थिक स्थिरतासगरोळी (ता. बिलोली, जि. नांदेड) येथील श्रद्धा...
शेवगा पानांचे आरोग्यवर्धक गुणधर्मशेवग्याच्या वाळलेल्या पानामध्ये ताज्या...
शेतीपूरक उद्योगातून बचत गट झाले सक्षमचिखली (जि. बुलडाणा) येथील हिरकणी महिला उत्कर्ष...
शेतीला दिली गव्हांकुर निर्मितीची जोडजारकरवाडी (ता. आंबेगाव, जि. पुणे) येथील ऋतुजा...
स्वातीताईंच्या पदार्थांची परदेशातही...कुरुंदवाड (ता. शिरोळ,जि. कोल्हापूर) येथील स्वाती...
महिलांना स्वयंपूर्ण करणारी ‘निरजा'संगमनेर (जि. नगर) येथील अपर्णा देशमुख यांनी...
रेश्माताईंनी तयार केला केकचा रुचिरा...भोसे(जि. सोलापूर) सारख्या ग्रामीण भागात राहूनही...
मंगेशी झाली वंचितांची मायउपेक्षितांच्या जगण्याला अर्थ प्राप्त करून...
शोभाताईंनी जपले शेतीमध्येही वेगळेपणसांगली जिल्ह्यातील बहेबोरगाव (ता. वाळवा ) येथील...
पुदिना शेतीतून मिळाला वर्षभर रोजगारमेदनकलूर (जि. नांदेड) येथील शेख रफियाबी शेख आरिफ...
निरामय आरोग्यासाठी समतोल आहारज्या आहारातून प्रथिने, कर्बोदके, सिग्धपदार्थ,...
शेतीला मिळाली पूरक उद्योगाची साथअंबाणी (जि. सातारा) येथील सौ. सुरेखा पांडुरंग...
शेंगा लाडू, चटणी उद्योगातून तयार केली...शेंगा लाडूसारख्या छोट्या व्यवसायापासून सुरवात...
वसुंधरा करताहेत स्वच्छता अन्..."क्‍लीन टू ग्रीन" हा उद्देश डोळ्यासमोर ठेवून...
पीक नियोजन, पशुपालनातून शेती केली...चांदखेड (ता. मावळ, जि. पुणे) येथील रूपाली नितीन...
हाताचा नाकाशी होणाऱ्या संपर्कातूनही...न्यूमोनियाकारक जिवाणू हा नाकाला हात लावणे,...
महिला बचत गटाने सुरू केली बियाणे बँकपाटीलवाडी (धामणवन) (ता. अकोले, जि. नगर) या...
प्रतिकूल परिस्थितीत सावरले शेतीनेकष्ट व चिकाटीला प्रामाणिकपणाची साथ असेल तर कठीण...