agricultural stories in Marathi, agrowon, agrovision, Predicting US end-of-season corn yield | Agrowon

मका उत्पादनाच्या अचूक अंदाजासाठी प्रणाली विकसित
वृत्तसेवा
मंगळवार, 2 ऑक्टोबर 2018

विविध पिकांची लागवड देशभरामध्ये होत असते. मात्र, त्यापासून उपलब्ध होणाऱ्या उत्पादनाचा नेमका अंदाज अचूकतेने मिळणे आवश्यक आहे. हंगामाच्या अंती मिळणाऱ्या मका उत्पादनाचा अंदाज मिळवण्यासाठी अमेरिकी संशोधकांनी नवी पद्धत विकसित केली आहे. या संशोधनाची अधिक माहिती जिओफिजिकल रिसर्च लेटर्स या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आली आहे.

विविध पिकांची लागवड देशभरामध्ये होत असते. मात्र, त्यापासून उपलब्ध होणाऱ्या उत्पादनाचा नेमका अंदाज अचूकतेने मिळणे आवश्यक आहे. हंगामाच्या अंती मिळणाऱ्या मका उत्पादनाचा अंदाज मिळवण्यासाठी अमेरिकी संशोधकांनी नवी पद्धत विकसित केली आहे. या संशोधनाची अधिक माहिती जिओफिजिकल रिसर्च लेटर्स या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आली आहे.

शेतीमालाचे उत्पादन हा स्थानिक अर्थव्यवस्था आणि एकूण बाजारपेठेवर परिणाम करणारा महत्त्वाचा घटक आहे. त्याचा उत्पादक शेतकऱ्यांसह, पुरवठादार ते विक्री व्यवस्थेतील प्रत्येक घटकांचा परिणाम होतो. त्यामुळे पिकांचा अंदाज घेण्याचा प्रयत्न त्यांच्या पातळीवर सातत्याने होत असतो. या अंदाजाला अचूकता देण्यासाठी अमेरिकी कृषी विभागांच्या वतीने पुढाकार घेतला जातो. त्यांच्या वतीने राष्ट्रीय कृषी सांख्यिकी सेवेच्या साह्याने प्रत्यक्ष शेतकऱ्यांचे सर्वेक्षण आणि विश्लेषण केले जाते. त्यावर आधारित जागतिक कृषी पुरवठा आणि मागणीचा मासिक अंदाज (WASDE )मिळवण्यात येतो. मात्र, त्याची अचूकता तुलनेने कमी असते. अधिक अचूकता मिळवण्यासाठी इल्लिनॉईज विद्यापीठातील संशोधकांनी अधिक शास्त्रीय नवी पद्धती विकसित केली आहे. त्याविषयी माहिती देताना प्रमुख संशोधक कायजू ग्युआन यांनी सांगितले, की हंगामाचे भविष्यातील अंदाज आणि उपग्रहाच्या माहिती साठ्याचा वापर करून आम्ही अत्याधुनिक उत्पादन अंदाज वर्तवणारी प्रणाली तयार केली आहे. त्याचा उपयोग राष्ट्रीय आणि प्रांताच्या पातळीवर करता येतो. सध्या कृषी विभागाच्या प्रत्यक्ष सर्वेक्षणावर आधारित अंदाजाच्या अचूकतेपेक्षा या प्रणालीची अचूकता अधिक मिळवणे शक्य झाले आहे.

संशोधनातील महत्त्वाचे

  • ग्युआन आणि त्यांचे सहकारी हे उत्पादनाचा अंदाज मिळवण्यासाठी उपग्रहाच्या माहितीचा वापर करणारे पहिले शास्त्रज्ञ नाहीत. मात्र, त्यांनी त्यासोबत स्थानिक हंगामाच्या हवामानाच्या अंदाजाची माहिती त्या सोबत जोडली आहे. पिकाच्या वाढीविषयी माहिती सातत्याने उपलब्ध होत असते, त्याचा फायदा या प्रणालीमध्ये घेतला जातो.
  • हंगामाच्या अखेरीला वैयक्तिक माहिती आणि एकत्रित माहिती स्रोतातील माहिती यांच्या अचूकतेचा अभ्यास करण्यात आला. त्यातून उपलब्ध राष्ट्रीय मका उत्पादनाच्या अंदाजाची तुलना कृषी विभागाच्या मासिक अंदाजाशी केली.
  • केवळ हंगामाच्या हवामान अंदाजाच्या माहितीवर आधारित (तापमान, पाऊस आणि बाष्प दाबातील फरक) अंदाज फारसे अचूक येत नाही. मात्र, त्यामध्ये उपग्रहाच्या माहितीची भर घातल्यास अचूकतेमध्ये वाढ होत असल्याचे दिसून आले.
  • २०१० ते २०१६ या काळामध्ये WASDE अहवालामध्ये जून महिन्यासाठी प्रति एकरी सरासरी १७.६६ बुशेल उत्पादनाचा अंदाज दिला होता. मात्र, ग्युआन आणि पेंग यांच्या प्रणालीने केवळ १२.७५ बुशेल प्रति एकरचा अंदाज दिला होतो. ऑगस्ट महिन्यासाठी WASDE च्या अंदाजामध्ये सरासरी ५.६३ बुशेल्स प्रतिएकरचा उल्लेख होतो. त्या वेळी ग्युआन आणि पेंग यांच्या प्रणालीतून केवळ ४.३७ बुशेल्स उत्पादन मिळण्याचा अंदाज मिळाला होता.
  • या संशोधनासाठी ब्लू वॉर्स या अमेरिकेतील सर्वात अत्याधुनिक सुपर कॉम्प्युटरची मदत मिळाली होती. त्यामुळे प्रचंड मोठा हवामान माहितीसाठी आणि उपग्रह माहितीसाठा यांची प्रक्रिया करणे व सांगड घालणे शक्य झाल्याचे संशोधक पेंग यांनी सांगितले.

असा फायदा होईल
ग्युआन यांच्या मते, पीक उत्पादनाच्या अंदाजाची क्षमता सुधारल्यास त्याचे अनेक फायदे होऊ शकतात. शेतकऱ्यांना मिळणारी किंमत ही या अंदाजावर अवलंबून असणार आहे. त्याचप्रमाणे आर्थिक अंदाज आणि वायदेबाजारातील दर ठरवण्यासाठी त्याचा फायदा होणार आहे. पहिल्या टप्प्यामध्ये मका आणि सोयाबीन उत्पादनावर काम सुरू आहे. या उत्पादनाची खरेदी मोठ्या कंपन्याकडून होत असते. त्यांच्यासाठी ही माहिती उपयुक्त ठरणार आहे. त्याप्रमाणे पीकविमाही यावर ठरवता येईल.

इतर ताज्या घडामोडी
अवर्षणाचा पिकावरील ताण कमी करण्यासाठी...कोरडवाहू शेतीत पीक उत्पादनाच्या दृष्टीने “ओल तसे...
कोल्हापुरात केळी लागवड कमी होण्याची शक्...कोल्हापूर : पुरेशा पाण्याअभावी जिल्ह्यात केळीच्या...
नगरमधील आठ तालुके अद्यापही रब्बी...नगर ः नगर जिल्ह्यामध्ये रब्बीची आतापर्यंत अवघी नऊ...
जनावरांच्या आहारातील क्षारमिश्रणाचे...जनावरांच्या हाडांच्या वाढीसाठी दूध उत्पादनासाठी,...
परभणी जिल्ह्यात हुमणीच्या नुकसानीचा कहरपरभणी ः परभणी जिल्ह्यात उद्‍भवलेल्या दुष्काळी...
बाजार समिती कर्मचारी शासन आस्थापनावर...पुणे  ः राज्यातील बाजार समित्यांमधील...
पुणे विभागात चारापिकांची एक लाख...पुणे   ः जनावरांसाठी चाऱ्याची अडचण येऊ नये...
साताऱ्यात उसावर ‘हुमणी’चा प्रादुर्भावसातारा  ः जिल्ह्यातील विविध पिकांवर ‘हुमणी’...
नगर जिल्ह्यात ३५ हजार हेक्‍टरवरील उसावर...नगर  ः नगर जिल्ह्यात यंदा उसावर ‘हुमणी’चा...
‘पंदेकृवि’तील शिवारफेरीला शेतकऱ्यांचा...अकोला  ः डाॅ. पंजाबराव देशमुख कृषी...
महसूल राज्यमंत्र्यांनी घेतला महागावमधील...महागाव, जि. यवतमाळ  ः दुष्काळग्रस्त भागात...
महाराष्ट्रातील जनताच पंतप्रधान मोदी...शिर्डी, जि. नगर   ः घरकुलाचा लाभ देण्यासाठी...
सरकारने कर्जमाफीत घोटाळा केला : उध्दव...नगर  ः राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी कर्जमाफी...
पुण्यात भाजीपाल्याच्या मागणीत वाढ; दरही...पुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
नाशिक जिल्ह्यात सर्वपक्षीय पाणी बचाव...नाशिक  : मराठवाड्यातील जायकवाडी धरणात नाशिक...
इंदापूर बाजार समितीत शेतीमाल तारण योजना...इंदापूर, जि. पुणे  ः महाराष्ट्र राज्य कृषी...
नगर जिल्ह्यात एप्रिलपासून चाराटंचाई...नगर  ः जिल्ह्यात यंदा पाऊस नसल्याचे...
शेतीतील सुधारणांसाठी कृषी विद्यापीठांची...अकोला   ः बदललेल्या परिस्थितीत शेतीतही मोठी...
नगर जिल्हा परिषदेत सरकार विरोधात...नगर  ः जिल्हा परिषदेच्या मालकीच्या...
शेतकऱ्यांच्या मागण्यांबाबत ‘राष्ट्रवादी...अकोला  ः तूर, सोयाबीन, हरभरा या पिकांचा विमा...