agricultural stories in Marathi, agrowon, agrovision, Previously grainy wheat genome comes into focus | Agrowon

गहू पिकाचे जनुकीय विश्लेषण, सुसंगत मांडणी पूर्ण
वृत्तसेवा
बुधवार, 22 ऑगस्ट 2018

आंतरराष्ट्रीय संशोधकांच्या गटाने गहू पिकाचे संपूर्ण जनुकीय विश्लेषण केले असून, त्याची सुसंगतवार मांडणी केली आहे. यातून गहू पिकाच्या विविध रोग आणि तापमानासाठी प्रतिकारक जातींची विकास करणे सुलभ होणार आहे.

आंतरराष्ट्रीय संशोधकांच्या गटाने गहू पिकाचे संपूर्ण जनुकीय विश्लेषण केले असून, त्याची सुसंगतवार मांडणी केली आहे. यातून गहू पिकाच्या विविध रोग आणि तापमानासाठी प्रतिकारक जातींची विकास करणे सुलभ होणार आहे.

गहू हे पृथ्वीवरील विस्तृत प्रदेशामध्ये घेतले जाणारे पीक आहे. गहू पिकातून मांसाच्या तुलनेमध्ये अधिक प्रथिने पुरवली जातात. अगदी माणसाने वापरलेल्या एकूण कॅलरीचा पाचवा भाग हा गव्हातून येतो. गहू पिकाची जनुकीय संरचना हा मोठी आणि तुलनेने गुंतागुंतीची आहे. त्यात १६ अब्ज बेस जोड्या असून (त्यापासून डीएनए बनतात.) मानवी जिनोमपेक्षा पाचपटीने मोठी रचना आहे. परिणामी महत्त्वाचे खाद्यपीक असलेल्या गव्हाचे संपूर्ण विश्लेषण करणे ही प्रचंड मोठी कामगिरी असल्याचे जॉन इनस् सेंटर येथील प्रकल्प अधिकारी डॉ. क्रिस्टोबाल युयुवे यांनी सांगितले.

  • गहू हे दुष्काळ आणि पूर दोन्हीसाठी संवेदनशील आहे. प्रति वर्ष तांबेरा रोगाच्या प्रादुर्भावामुळे पिकाचे मोठे नुकसान होते. तापमानातील बदलाचेही पिकाच्या उत्पादनावर विपरीत परिणाम होत आहेत. या साऱ्या समस्यावर मात करीत अधिक उत्पादक्षम, उच्च पोषणमूल्ययुक्त जातींचा विकास करण्यासाठी हे संशोधन उपयोगी ठरणार आहे. आंतरराष्ट्रीय व्हीट जिनोम सिक्वेन्सिंग कन्सॉर्टियम द्वारे हे संशोधन जर्नल सायन्स मध्ये प्रकाशित करण्यात आले. जगभरातील २० देशांतील ७३ संशोधन संस्थामधील २०० पेक्षा अधिक संशोधकाचा त्याला हातभार लागला.
  • यामध्ये २१ क्रोमोसोम्स, १०७८९१ जनुके आणि ४ दशलक्षपेक्षा अधिक मुलद्रव्यीय मार्कर यांची सुसंगती लावण्यात आली. वेगवेगळ्या जनुकांच्या कार्यावर प्रभाव टाकणाऱ्या किंवा नियंत्रित करणाऱ्या घटकांविषयी माहिती उपलब्ध होणार आहे.
  • यासोबत जॉन इनस् सेंटर मधील संशोधकांनी गव्हाची जनुके कशा प्रकारे विविध गुणधर्मांसाठी कारणीभूत ठरतात, याविषयी संशोधन प्रकाशित केले आहे. त्यामुळे विविध गुणधर्मयुक्त जातींचा विकास करणे सोपे होणार आहे. सध्या स्पीड ब्रिडींग या तंत्रज्ञानावर जॉन इनस् सेंटरमधील ग्लासहाऊसमध्ये काम सुरू असून, त्यामुळे पैदाशीची साखळी कमी करणे शक्य होईल.

इतर अॅग्रो विशेष
कडधान्य कवडीमोल दरात व्यापाऱ्यांच्या...जळगाव : कडधान्याचा हंगाम येऊन एक महिना झाला;...
सकाळी गारठा, तर दुपारी चटकापुणे : राज्यात कमाल तापमान पस्तीशीपार गेले...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत...नांदेड ः जमिनीत पुरेशा प्रमाणात ओलावा नसल्यामुळे...
भारतात ३६५ लाख गाठी कापूस होणारमुंबई ः भारतात मागील वर्षीच्या तुलनेत यंदा कापूस...
मुग, उडीद विक्रीत शेतकऱ्यांना ३३०...पुणे ः शासनाची हमीभावाने खरेदीसाठी नोंदणीच सुरू...
खरिपात उत्पादनात घट; हमी दरही मिळेनाऔरंगाबाद : खरिपातील प्रमुख पिकांपैकी मूग, उडीद...
सरकारला दुष्काळचे गांभीर्य ः चंद्रकांत...नगर: राज्यात साधारण दोनशे तालुक्यांत दुष्काळसदृश...
नर्सरी मॅन ऑफ वरुड- जावेद खान अमरावती जिल्‍ह्यातील वरुड मोर्शी या प्रसिद्ध...
दुष्काळातही विस्तारला देशी गोवंश व्यवसायकायम दुष्काळी खानापूर तालुक्यातील अडसरवाडी (जि....
नांदेड, हिंगोली, परभणीतील बारा...नांदेड   ः दुष्काळ व्यवस्थापन संहितेनुसार...
वाढते नैसर्गिक आणि सामाजिक प्रदूषणकाळानुसार निसर्गामध्ये खूप बदल होत आहे. सर्व ऋतूत...
लढा स्वतंत्र अस्तित्वाचा अस्सल हापूस कोणाचा हा गुंता मागील अनेक...
नांदेड जिल्ह्यात मुगाची उत्पादकता...नांदेड ः यंदा नांदेड जिल्ह्यातील १४ तालुक्यांतील...
संतप्त शेतकऱ्यांनी हवामान विभागाला...पुणे : हवामान विभागाचा अंदाज चुकीचा...
जलयुक्त शिवार, शेततळ्यांमुळे संरक्षित...अमरावती   : जिल्ह्यात शेततळी, जलयुक्त शिवार...
तिसगाव उपबाजारात चाऱ्यासाठी उसाला...तिसगाव, जि. नगर  : पाथर्डी तालुक्‍यात...
तुझे आहे तुजपाशी जगाच्या सरासरीच्या दीडपट पाऊस भारतात पडतो तरी...
सूक्ष्म सिंचनात अडचणी मोठ्या राज्यात पाण्याचे दुर्भिक्ष...
भातशेती वाचविण्यासाठी शेतकऱ्यांची धडपडनगर ः ‘पोळ्यापासून पाऊस नाही. पोळ्याला गेला तरी...
ठिबकचा तिढा सुटला, नोंदणीला होणार सुरवातनागपूर  ः ठिबक संदर्भातील नोंदणीवर वितरकांनी...