agricultural stories in Marathi, agrowon, animal husbandary advice | Agrowon

पशूसल्ला
डॉ. गिरीश यादव, डॉ. अमोल यमगर
रविवार, 21 ऑक्टोबर 2018

सध्या तापमानात वाढ झाली असल्यामुळे जनावरांमध्ये उष्माघात होण्याचे प्रमाण वाढलेले दिसून येत अाहे. म्हशी, संकरित गाई यांना हा आजार जास्त प्रमाणात होतो. वेळेत उपचार न केल्यामुळे हा रोग प्राणघातक ठरू शकतो.

सध्या तापमानात वाढ झाली असल्यामुळे जनावरांमध्ये उष्माघात होण्याचे प्रमाण वाढलेले दिसून येत अाहे. म्हशी, संकरित गाई यांना हा आजार जास्त प्रमाणात होतो. वेळेत उपचार न केल्यामुळे हा रोग प्राणघातक ठरू शकतो.

उष्माघाताची कारणे
१. वाढते तापमान हे या रोगाचे प्रमुख कारण अाहे.
२. वातावरणात भरपूर आर्द्रता असणे
३. जनावरे बांधण्याचा गोठा कोंदट असणे.
४. उन्हाच्या वेळेत जनावरे चारण्यासाठी सोडणे.
५. जनावरांची लांब वाहतूक करणे.
६. पिण्याच्या पाण्याची कमरता असणे.
७. जनावरांसाठी दिवसा सावलीची सोय नसणे.
८. जास्त वयस्क व कमी वयाच्या जनावरात उष्णता सहन करण्याची क्षमता कमी असते अशी जनावरे
उष्माघातास जास्त बळी पडतात.
९. लठ्ठ जनावरे, अंगावर भरपूर केस किवा लोकर असणाऱ्या जनावरांना उष्माघाताचा त्रास जास्त होतो.

लक्षणे
१. शरीराचे तापमान १०३ ते १०७ अंश फॅरनहाईट पर्यंत वाढते.
२. जनावराच्या श्वसनाचा वेग वाढतो
३. हृदयाचे ठोके वाढतात.
४. जीभ बाहेर काढून तोंडाने श्वसन करते.
५. जनावर लाळ गाळते.
६. नाकातून स्राव येतो.
७. जनावरास भरपूर तहान लागते.
८. जनावर अस्वस्थ होते.
९. जनावरांना शरीराचा तोल सांभाळता येत नाही.
१०. जनावर चालताना अडखळते व कोसळते.
११. फिट्स (झटके) येणे.
१२. जनावर बेशुद्ध पडून दगावते.

उपचार
१) रोगी जनावरांचा गोठा हवेशीर असावा.
२) जनावरांना हवेशीर ठिकाणी बांधावे किवा पंख्याची व्यवस्था करावी जेणेकरून हवा खेळती राहील.
३) जनावराचे अंग थंड पाण्याने ओले करावे जेणेकरून शरीराचे तापमान कमी होईल.
४) जनावरास पिण्यास भरपूर प्रमाणात थंड पाणी द्यावे.
५) जनावराच्या गुदद्वारात बर्फ किंवा थंड पाण्याचा एनीमा करावा यासाठी पशुवैद्यकाची मदत घ्यावी.
६) जनावराच्या डोक्यावर बर्फाने शेकावे.
७) आजारी जनावरास सावलीत बांधावे.
८) आजारी जनावरास उन्हात अजिबात नेऊ नये.

प्रतिबंध
१. जनावरे बांधण्याचा गोठा हवेशीर असावा.
२. उन्हात जनावरे चारावयास सोडू नये .
३. उन्हाच्या वेळी जनावरांची लांब वाहतूक करू नये. वाहतूक सकाळी किवा सायंकाळी करावी.
४. जनावरांना पिण्यासाठी भरपूर पाणी द्यावे.
५. जनावरांना बांधण्यासाठी सावलीची सोय करावी.
६. अंगावर भरपूर केस, लोकर असणाऱ्या जनावरांच्या अंगावरील केस काढून टाकावेत.

संपर्क ः डॉ. गिरीश यादव, ७६६६८०८०६६
(मुंबई पशुवैद्यक महाविद्यालय, परळ, मुंबई)

इतर ताज्या घडामोडी
नांदेड जिल्ह्यात साडेअकराशे हेक्टरवर...नांदेड ः नांदेड जिल्ह्यात गुरुवार (ता. १४) पर्यंत...
नगर जिल्हाधिकाऱ्यांच्या तपासणी मोहिमेची...नगर : जनावरांच्या छावण्या सुरू केल्या. मात्र,...
वऱ्हाडात हळद काढणीला सुरवातअकोला : वऱ्हाडात दुष्काळी परिस्थिती, तसेच पाणी...
परभणीतील पशुवैद्यक विद्यार्थ्यांचे भीक...परभणी ः पशुसंवर्धन विभागांतर्गंत पशुधन सहायकांना...
नाशिक जिल्ह्यात बिबट्यांचा धुमाकूळनाशिक : नाशिक शहर व जिल्ह्यात बिबट्याच्या...
सोलापूर कृषी विज्ञान केंद्राला...सोलापूर : भारतीय कृषी व संशोधन परिषदेअंतर्गत...
नगर जिल्ह्यात सव्वा कोटी टन उसाचे गाळपनगर ः जिल्ह्यातील २३ सहकारी व खासगी साखर...
सोलापूर जिल्हा दूध संघाचे पैसे...सोलापूर : दूध अनामत रक्कम, पशुखाद्य व गायी...
शेतकऱ्यांचे नाही, तर श्रीमंतांचे...प्रयागराज, उत्तर प्रदेश : "गेल्या काही...
नगरला चिंच प्रतिक्विंटल ८३०० ते ११९००...नगर ः नगर बाजार समितीत गेल्या आठवडाभरात भुसार...
शिरवळला पशुवैद्यकीय विद्यार्थ्यांचे...सातारा : सहायक पशुधन विकास अधिकाऱ्यांच्या...
स्वाभिमानीसोबत दिलजमाईसाठी बुलडाण्यात...बुलडाणा ः लोकसभा निवडणुकीसाठी राष्ट्रवादीने...
जळगावात गव्हाची आवक रखडत; दर स्थिरजळगाव ः जिल्ह्यात गव्हासाठी प्रसिद्ध असलेल्या...
नाशिकमध्ये हिरव्या मिरचीची आवक टिकून;...नाशिक : नाशिक कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
I transfer my JOSH to you...पणजी : गोव्याचे मुख्यमंत्री मनोहर पर्रीकर यांनी...
जीवलग मित्र गेला...मनोहर गेला. हे जरी सत्य असले तरी ते मान्य होणे...
जबरदस्त, प्रभावी इच्छाशक्तीचे केंद्र :...लहानपणापासूनच कुठलीही गोष्ट एकदा ठरवली की, तो ती...
तळपत्या सूर्याचा अस्त !राजकारणी माणसाला यश आणि अपयशाचा सामना रोजच करावा...
विदर्भात कापूस पोचला प्रतिक्विंटल ५९१५...नागपूर ः शेतकऱ्यांकडील कापूस संपल्यापनंतर आता...
पुणे बाजारात घेवडा, मटारच्या भावात वाढपुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...