agricultural stories in Marathi, agrowon, aphids & Diamand back moth attack on cabbage | Agrowon

कोबीवरील मावा, चौकोनी ठिपक्याचा पतंगाचे व्यवस्थापन
विवेक सवडे, डॉ. धीरज कदम
मंगळवार, 8 जानेवारी 2019

कोबी व फुलकोबी ही थंड हवामानातील पिके असून, राज्यातील बहुतांश जिल्ह्यामध्ये त्यांची लागवड केली जाते. सध्याचे थंड आणि मधूनच होणारे ढगाळ वातावरण मावा आणि चाैकोनी ठिपक्यांच्या पतंगच्या वाढीसाठी पोषक आहे. त्यामुळे पिकात या किडींचा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.

१) मावा (अॅफिड्स ):
शा. नाव ः Brevicoryne brassicae
कोबीवर्गीय भाजीपाला पिकांवर ही कीड आढळते. त्याची पिले पिवळसर रंगाची, तर प्रौढ काळसर रंगाचे असतात. पिले व प्रौढ कीटक कोवळ्या पानांतून रस शोषतात. परिणामी पाने पिवळी होऊन गळून पडतात.

कोबी व फुलकोबी ही थंड हवामानातील पिके असून, राज्यातील बहुतांश जिल्ह्यामध्ये त्यांची लागवड केली जाते. सध्याचे थंड आणि मधूनच होणारे ढगाळ वातावरण मावा आणि चाैकोनी ठिपक्यांच्या पतंगच्या वाढीसाठी पोषक आहे. त्यामुळे पिकात या किडींचा प्रादुर्भाव वाढू शकतो.

१) मावा (अॅफिड्स ):
शा. नाव ः Brevicoryne brassicae
कोबीवर्गीय भाजीपाला पिकांवर ही कीड आढळते. त्याची पिले पिवळसर रंगाची, तर प्रौढ काळसर रंगाचे असतात. पिले व प्रौढ कीटक कोवळ्या पानांतून रस शोषतात. परिणामी पाने पिवळी होऊन गळून पडतात.

आर्थिक नुकसान संकेत पातळी ः
मावा कीड ः १० प्रतिपान

प्रादुर्भाव दिसताच, फवारणी प्रतिलिटर पाणी
फ्लोनिकॅमिड (५० डब्लूजी) ०.२ ग्रॅम किंवा
ब्युप्रोफेझिन (२५ एससी) २ मिली किंवा
इमिडाक्लोप्रिड (१७.८ एसएल) ०.२ मिली किंवा
फिप्रोनील (५ एससी) ३ मिलि किंवा
अॅसिफेट (५० टक्के) अधिक इमिडाक्लोप्रीड (१.८ एसपी) (संयुक्त कीटकनाशक) २ ग्रॅम

२) चौकोनी ठिपक्याचा पतंग (डायमंड बॅक मॉथ) :
शा. नाव ः Plutella xylostella 

  • मादी पतंग कोबीवर्गीय भाजीच्या पानांवर पिवळसर ५० ते ६० राखी रंगाची अंडी घालतो. त्यातून फिकट हिरव्या किंवा भुरकट रंगाच्या अळ्या बाहेर पडतात. अळी अवस्था १४ ते १५ दिवसांची असते. भुरकट रंगाच्या पाकोळीच्या पाठीवर चौकटीच्या आकाराचा पांढरा ठिपका असल्याने 'चौकोनी ठिपक्याचा पतंग' हे नाव पडले आहे.
  • अळ्या पानाच्या खालचा पृष्ठभाग खरडून खातात. पानांवर असंख्य छिद्रे पडून पान चाळणीसारखे दिसते. जास्त प्रादुर्भाव असल्यास पानाची चाळणी होऊन पानाच्या शिराच शिल्लक राहतात.

नियंत्रण व्यवस्थापन :

  • प्रादुर्भाव ग्रस्त पाने तोडून टाकावीत.
  • एकरी ४ ते ५ कामगंध सापळे (झायलोल्यूर) चौकोनी ठिपक्याच्या पतंगाच्या नियंत्रणासाठी लावावेत.
  • मित्रकीटक असलेल्या कोटेशिया प्लुटेला या अळी परजीवीचे -संवर्धन करावे.
  • मोहरी या सापळा पिकाच्या २ ओळी कोबीच्या २० ते २२ ओळीनंतर लावाव्यात. मोहरी झाडांकडे ८० ते ९० टक्के चौकोनी ठिपक्याचा पतंग आकर्षित होतात, तर टोमॅटो आंतरपीक घेतल्यास हे पतंग यावर जास्त अंडी घालतात.

आर्थिक नुकसान संकेत पातळी ः
चौकोनी ठिपक्याचा पतंगाच्या अळ्या ः २ ते ३ प्रतिझाड.

प्रादुर्भाव दिसताच, फवारणी प्रतिलिटर पाणी
निंबोळी तेल (०.०३ टक्के) किंवा कडूनिंब आधारित कीटकनाशक (ॲझाडिरेक्टीन ३००० पीपीएम) ०.५ मिली किंवा
सायॲण्ट्रानीलीप्रोल (१०.२६ ओडी) १.२ मिली किंवा
डायफेंथुरॉन (५० डब्लूपी) १ ग्रॅम किंवा
फिप्रोनिल (५ इसी) ३ मिली किंवा
फ्लुबेंडिअमाइड (३९.३५ एससी) ०.२५ मिली किंवा
ल्यूफेन्युरॉन (५.४ इसी) १.२ मिली.

विवेक सवडे, ९६७३११३३८३
डॉ. धीरज कदम, ९४२१६२१९१०

(लेखक कृषी कीटकशास्त्र विभाग व.ना.म.कृ.वि. परभणी येथे सहयोगी प्राध्यापक असून, विवेक सवडे आचार्य पदवीच्या अंतिम वर्षाचे विद्यार्थी आहेत.)

इतर कृषी सल्ला
जमिनीची सुपीकता, सूक्ष्मजीवांचा अतूट...वॉक्समन यांच्या सॉईल अॅण्ड मायक्रोब्स या...
मक्यावरील लष्करी अळीचे एकात्मिक नियंत्रणमहाराष्ट्रात फॉल आर्मी वर्म (स्पोडोप्टेरा...
डाळिंबबागेतील मररोगाची लक्षणे कसे ओळखाल...डाळिंबबागेमध्ये मररोगाचा प्रादुर्भाव आणि प्रसार...
आले लागवडीचे पूर्वनियोजनआ ले लागवड करताना जमिनीची निवड, पूर्वमशागत,...
जमीन अन् सूक्ष्मजीवपूर्वीच्या रासायनिक शेतीमध्ये...
योग्य पद्धतीने करा कूपनलिका पुनर्भरणमागच्या भागात आपण विहीर आणि कूपनलिका यांमधील फरक...
गटशेतीच्या सुलभ व्यवस्थापनासाठीशेतकरी गट स्थापन होऊन गटशेतीस सुरवात करताना पुढील...
महाराष्ट्रात मॉन्सून आगमनासाठी अनुकूल...महाराष्ट्रातील हवेचा दाब १००४ हेप्टापास्कल इतका...
खरीप कांदा लागवड तंत्रज्ञानविशेषतः विदर्भात रब्बी हंगामातील कांद्याचे...
गोष्ट तलावांचा श्वास मोकळा करण्याची...तलावांमध्ये बेशरम वनस्पतीचा पसारा वाढला तर आवश्यक...
द्राक्षवेल अचानक सुकण्याच्या समस्येवर...सध्याच्या परिस्थितीत द्राक्षबागेतील सर्व भागात...
द्राक्षबागेतील स्ट्रोमॅशियम बारबॅटम...द्राक्षाच्या जुन्या बागांमध्ये खोडकिडीच्या...
कोरडवाहूमध्ये कमी खर्चात उत्पादनासह...अवर्षण स्थितीमध्ये सर्वांत अधिक फटका हा कोरडवाहू...
गटशेतीचे ध्येय, उद्दिष्ट, वेळापत्रक ठरवाशेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने शेती...
विहीर अन्‌ कूपनलिका नेमकी कोठे खोदावी?आपल्या जागेमध्ये विहीर करायची की कूपनलिका करायची...
गटशेतीतील जबाबदाऱ्यांचे वाटपशेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने शेती...
जमिनी सुपीकता, उत्पादकता वाढीसाठी शेणखत...कृषी विद्यापीठ किंवा संशोधन केंद्रांद्वारे सर्व...
भुरी नियंत्रणासह अन्नद्रव्य...सध्या बऱ्याच ठिकाणी तापमानामध्ये वाढ होताना दिसत...
भाजीपाला रोपवाटिका नियोजनभाजीपाल्यामध्ये मिरची, टोमॅटो आणि वांगी अशा...
रानडुकरांना रोखण्यासाठी पर्यावरणपूरक...वनविभाग किंवा जंगलाच्या आसपास असलेल्या...