agricultural stories in Marathi, agrowon, banana fruit crop advice | Agrowon

केळी सल्ला : थंडीचा परिणाम
डॉ. एस. व्ही. धुतराज, प्रा. आर. व्ही. देशमुख
शनिवार, 22 डिसेंबर 2018

सद्य:स्थितीत हवामान ढगाळ असून, हवेमध्ये गारठा आहे. तापमान बऱ्या­च प्रमाणात खाली गेलेले आहे. केळीच्या वाढीसाठी १६ ते ४० अंश सेल्सिअस तापमानाची गरज असते. हिवाळ्यात तापमान १६ अंश सेल्सिअसच्याही खाली जाते. अशा तापमानाचा केळी पिकाच्या वाढीवर अनिष्ट परिणाम होतो.

सद्य:स्थितीत हवामान ढगाळ असून, हवेमध्ये गारठा आहे. तापमान बऱ्या­च प्रमाणात खाली गेलेले आहे. केळीच्या वाढीसाठी १६ ते ४० अंश सेल्सिअस तापमानाची गरज असते. हिवाळ्यात तापमान १६ अंश सेल्सिअसच्याही खाली जाते. अशा तापमानाचा केळी पिकाच्या वाढीवर अनिष्ट परिणाम होतो.

थंडीचा परिणाम
लागवडीवर होणारा परिणाम
ऊतिसंवर्धीत रोपे व्यवस्थित सेट होण्यासाठी १६ ते ४० अंश सेल्सिअसच्या दरम्यान तापमान लागते. सध्या केळीची कांदेबाग लागवड झालेली आहे. थंडी वाढल्याने मृगबाग, तसेच कांदेबाग लागवडीच्या केळीवर अनिष्ट परिणाम होण्याची शक्यता आहे.

मुळावर होणारा परिणाम
ऊतिसवंर्धीत रोपाची कांदेबाग लागवड झालेली आहे. मुळांची संख्या व लांबी कमी होते. मुळांच्या अन्न व पाणी शोषण क्षमतेवर विपरीत परिणाम होतो.

पानांच्या वाढीवर होणारा परिणाम
केळीला सरासरी ३ ते ४ पाने प्रतिमहिन्याला येतात. थंडीच्या दिवसांत पाने येण्याचा वेग मंदावतो. त्यामुळे प्रतिमहिना २ ते ३ पाने येतात. पाने कमी अंतरावर येतात, त्यामुळे पानांचा गुच्छ तयार होतो. अशा परिस्थितीत पानांचा फारच कमी भाग सूर्यप्रकाशच्या संपर्कात येतो, त्यामुळे अन्न तयार करण्याच्या प्रक्रियेत अडथळा निर्माण होतो. झाडांची वाढ
खुंटते आणि उत्पनावर परिणाम होतो.

झाडाच्या वाढीवर होणारा परिणाम
झाडाची वाढ मंदावते, वाढ कमी झाल्यामुळे केळफूल बाहेर पडण्यास उशीर लागतो. परिणामी, केळी निसवण्याचा कालावधी लांबतो, त्यामुळे एकूण उत्पादन खर्च वाढतो.

बुंध्यावर व घडावर होणारा परिणाम
केळीच्या बुंध्यावर व घडाच्या दांडयावर काळपट तपकिरी चट्टे दिसून येतात, हे चट्टे वाढत जातात व घड सटकतो.

फळवाढीवर होणारा परिणाम
घडातील केळीची वाढ फार हळुवार होते. परिमाणी, घड पक्व होण्याचा कालावधी ३० ते ४० दिवसांनी वाढतो. त्यामुळे घड कापनिस उशिरा येतो.

रोगाच्या प्रादुर्भावावर परिणाम
थंडीच्या काळात प्रामुख्याने केळीवर करपा या बुरशीजन्य रोगांचा प्रादुर्भाव वाढण्याची शक्यता असते. त्यावर वेळीच बुरशीनाशकाची फवारणी करणे योग्य ठरते.

उपाय योजना

  • ऊतिसंवर्धीत रोपांची योग्य निवड. ऊतिसंवर्धीत रोपांची लागवड केल्यानंतर बुरशीनाशकाची फवारणी व आळवणी करावी.
  • शेतात शिफारसीप्रमाणे शेणखत अथवा कंपोस्ट खत द्यावे. रासायनिक खतांचा योग्य वापर करावा.
  • बागेच्या चोहोबाजूने वारासंरक्षक उंच वाढणा­ऱ्या वनस्पती २ ते ३ ओळीत दाट लावाव्यात, त्यामुळे थंड  वारे अडवले जाते.
  • केळीच्या खोडालगत
  • आच्छादन करावे, जेणेकरून थंडीतील कमी तापमानाचा मुळांच्या वाढीवर  परिणाम होणार नाही.
  • केळीची कार्यक्षम पाने कापू नयेत, फक्त रोगग्रस्त पाने कापावीत व सुकलेली पाने बुंध्याभोवती तशीच  राहू द्यावीत. त्यामुळे बुंध्याचे थंडीपासून संरक्षण होईल.
  • थंडीच्या काळात पाणी रात्री द्यावे. पहाटे किंवा रात्रीच्या वेळेस बागेच्या चोहोबाजूने बांधावर काडी कचरा जाळून धूर करावा.
  • करपा रोगाच्या नियंत्रणासाठी कार्बेन्डाझिम (५० डब्ल्यूपी) १ ग्रॅम किंवा प्रॉपीकोनॅझोल (२५ ईसी) १ मिली प्रतिलिटर
  • पाण्यात मिसळून १५ दिवसांच्या अंतराने दोन फवारण्या कराव्यात.   

 ः डॉ. एस. व्ही. धुतराज, ७५८८६१२६३२
 ः प्रा. आर.व्ही. देशमुख, ९४२१५६८६७४,

(केळी संशोधन केंद्र, नांदेड)

इतर फळबाग
केशर आंबा फळगळीची कारणे अन् उपाययोजना  सद्यःस्थितीत हवामान आंबा झाडांसाठी...
सुपीक जमीन, नियोजनातून वाढविली...हणमंतवडिये (ता. कडेगाव, जि. सांगली) येथील राहुल...
द्राक्ष बागेतील अतिथंडीचे परिणाम,...द्राक्षलागवडीखालील भागात (मुख्यतः नाशिक जिल्हा)...
थंडी : केळी पीक सल्ला१) सध्याच्या थंडीमुळे नवीन लागवड केलेल्या...
वाढत्या थंडीपासून द्राक्षबागेचे संरक्षणउत्तरेकडून येणाऱ्या थंड वाऱ्यांमुळे राज्यातील...
केळी पीक व्यवस्थापन सल्ला उन्हाळ्यातील अधिक तापमान, वेगाने वाहणारे वारे...
आंबा, काजू पीक व्यवस्थापन सल्ला सध्याच्या काळातील थंडीमुळे आंबा कलमांना चांगला...
संत्र्यावरील सिट्रस सायला किडीचे...संत्रा पिकामध्ये नवती फुटण्यास सुरवात झाल्यानंतर...
गारपीटग्रस्त संत्रा, मोसंबी बागांचे...वादळी पाऊस आणि गारपीटच्या माऱ्यामुळे संत्रा /...
डाळिंब पिकातील अन्नद्रव्ये कमतरतेची...डाळिंबाचे उत्पादनक्षम आयुष्य हे जमिनीच्या...
ढगाळ वातावरणासह थंडीची शक्यता; भुरी,...सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये सध्या निरभ्र वातावरण...
थंडीच्या काळात केळी बागांची काळजीकेळीच्या पानांवर कमी तापमानाचे दुष्परिणाम २ ते ४...
भुरी नियंत्रणासाठी सावधपणेच करा...सर्व द्राक्ष विभागामध्ये येत्या आठवड्यात वातावरण...
हिवाळ्यात करा फळबागांतील तापमान नियोजनहिवाळ्यामध्ये कमी होणारे तापमान ही विविध...
थंडीपासून फळबागेचे संरक्षणसध्या किमान तापमानात घट होऊन थंडी वाढलेली आहे....
थंडीमध्ये द्राक्षबागेत करावयाच्या...सध्याच्या थंड वातावरणात विकासाच्या विविध अवस्थेत...
भुरी, पिंक बेरीकडे लक्ष द्या...मागील आठवड्यापासून सर्व द्राक्ष विभागांत थंडीची...
नियोजन मोसंबीच्या आंबिया बहराचे ...मोसंबी झाडे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यापासून...
फळातील रस शोषण करणाऱ्या पतंगाचे...शास्त्रीय नाव ःOthreis fullonia फळातील रस...
मोसंबी, डाळिंबातील फळे पोखरणाऱ्या अळीचे...  मोसंबी आणि डाळिंब या फळपिकांमध्ये फळ...