agricultural stories in Marathi, agrowon, CITRUS ADVICE | Agrowon

संत्रा पीक सल्ला
डॉ. एम. एस. लदानिया
मंगळवार, 14 ऑगस्ट 2018

सध्या विविध ठिकाणी संत्राबागेमध्ये
फळगळची व काळी, पांढरी माशीचा प्रादुर्भाव जाणवत आहे.  दैनंदिन तापमानामध्ये वाढ झाल्यामुळे (तापमान ३३ अंश सेल्सिअसपेक्षा अधिक) फळगळ दिसून येते. त्यामुळे तापमानाकडे लक्ष देऊन पुढील प्रकारे उपाययोजना व काळजी घेण्याची आवश्यकता आहे.

संत्राबागेत दिसतेय फळगळची समस्या
सा मान्यतः ऑगस्ट ते सप्टेंबर या काळात
तापमान ३३ ते ३५ अंश सेल्सिअसपर्यंत जाते. या तापमानाच्या स्थितीमध्ये बुरशींचा प्रादुर्भाव वाढतो. आंबे व मृग बहरांच्या बागांमध्ये फळगळ होताना दिसत आहे.

सध्या विविध ठिकाणी संत्राबागेमध्ये
फळगळची व काळी, पांढरी माशीचा प्रादुर्भाव जाणवत आहे.  दैनंदिन तापमानामध्ये वाढ झाल्यामुळे (तापमान ३३ अंश सेल्सिअसपेक्षा अधिक) फळगळ दिसून येते. त्यामुळे तापमानाकडे लक्ष देऊन पुढील प्रकारे उपाययोजना व काळजी घेण्याची आवश्यकता आहे.

संत्राबागेत दिसतेय फळगळची समस्या
सा मान्यतः ऑगस्ट ते सप्टेंबर या काळात
तापमान ३३ ते ३५ अंश सेल्सिअसपर्यंत जाते. या तापमानाच्या स्थितीमध्ये बुरशींचा प्रादुर्भाव वाढतो. आंबे व मृग बहरांच्या बागांमध्ये फळगळ होताना दिसत आहे.

  • बुरशीनाशकांसोबत २-४ डी, जिबरेलिक आम्ल व युरिया, पोटॅशिअम नायट्रेटच्या फवारण्या घेणे आवश्यक आहे.
    1. जिबरेलिक आम्ल १.५ ग्रॅम अधिक बोरीक अॅसिड ३०० ग्रॅम अधिक कॅल्शिअम नायट्रेट १.५ किलो प्रति १०० लिटर पाणी
    2. दुसरी फवारणी १५ दिवसांनंतर - २,४ डी हे १.५ ग्रॅम अधिक बोरीक अॅसिड ३०० ग्रॅम अधिक पोटॅशिअम नायट्रेट १.५ किलो प्रति १०० लिटर पाणी
  • कोरड्या, दमट वातावरणामध्ये कोळी (माइट्स) काही बागांमध्ये दिसत आहे. यात आंबे व मृग बहराची फळे लाल चट्ट्यांची होत आहेत. यासाठी प्रतिबंधात्मक फवारणी गरजेची आहे. पाने व फळांवरील कोळी प्रादुर्भाव तपासण्यासाठी भिंगाचा वापर करावा. फवारणी प्रतिलिटर पाणी
     डायकोफॉल २ मिलि किंवा प्रोपरगाइट १.५ मिलि
  • गेल्या १० -१२ वर्षांमध्ये अमरावती जिल्ह्यामध्ये बऱ्याच ठिकाणी ग्रिनिंगचा प्रादुर्भाव वाढत आहे. त्याच्या नियंत्रणासाठी फवारणी करावी.
  •  २,४ डी हे १.५ ग्रॅम अधिक बोरीक अॅसिड ३०० ग्रॅम अधिक पोटॅशिअम नायट्रेट १.५ किलो अधिक स्ट्रेप्टोमायसीन* १० ग्रॅम प्रति १०० लिटर पाणी.
  •     आवश्यकतेनुसार १५ दिवसानंतर तज्ज्ञांच्या सल्ल्याने पुढील फवारणी करावी.
  • झिंक सल्फेट, फेरस सल्फेट व मॅगनीज सल्फेट प्रत्येक १०० ग्रॅम प्रतिझाड देणे.
  • झाडास नियमितपणे सिंचन सुरू ठेवावे.

काळी माशी, पांढरी माशीची समस्या
अमरावती जिल्ह्यातील रासेगांव, नायगांव,
बोर्डी, चमक, बोपापूर, हरम, टवलार, येवता (ता. अचलपूर) आणि नागपूर जिल्ह्यातील निमजी, मोहपा (ता. कळमेश्वर) येथील संत्रा व लिंबू बागेमध्ये पांढऱ्या व काळ्या माशीचा प्रादुर्भाव आढळून येत आहे. या किडीची वाढ व प्रसार रोखण्यासाठी खालील उपाययोजना कराव्यात.

  • सातत्यपूर्ण पावसानंतर कोरडे वातावरण निर्माण झाले. परिणामी, झाडांवर नवीन पाने येत राहिल्याने काळी माशी आणि पांढरी माशी सारख्या रसशोषक कीडींना अंडी देण्याकरिता अनुकूल वातावरण राहिले. नुकतेच एका पानांच्या नमुन्यामध्ये ५० टक्के अंडी फुटलेली असल्याचे दिसून आले. ही स्थिती कीडनाशकांच्या वापरण्यासाठी योग्य आहे.
  • काळी माशीव्यतिरिक्त पांढरी माशीचे प्रौधही आढळले.
  • काळ्या माशीच्या प्रादुर्भावामुळे पानावर सुटी मोल्ड या बुरशीची वाढ झाल्याचेही आढळले. याला स्थानिक भाषेमध्ये कोळशी म्हणतात. ही बुरशी संपूर्ण पानांवर पसरते.   
  • या काळ्या व पांढऱ्या माशीच्या प्रौढ मादी व गर्भवती स्थितीमध्ये अधिक संख्येने असताना फवारणीचे नियोजन करावे. त्यामुळे अंडी देण्याचे प्रमाण कमी होईल. फवारणी प्रतिलिटर पाणी
    १. इमिडाक्लोप्रीड (१७.८ एस.एल.) ०.५ मिली. किंवा
    २.अॅसीफेट (७५ डब्लूपी) १.२५ ग्रॅम किंवा
    ३.डायमिथोएट (३० ईसी) २ मिली.

टीप -

  • फवारणी पानाच्या खालच्या बाजूस संपूर्ण झाड कव्हर होईल या पद्धतीने ५० टक्के अंडी फुटल्यानंतर करावी.
  • मोठा घेर असलेल्या झाडांना ५ ते ७ लिटर द्रावणाची आवश्यकता असते.
  • फवारणी कोरड्या वातावरणात करावी.
  • पुढील फवारणी १५ दिवसांच्या अंतराने कीटकनाशक बदलून करावी.

सुटी मोल्ड ः

  • या बुरशीच्या नियंत्रणासाठी स्टार्च द्रावण २ टक्के च्या फवारणीनंतर काॅपर आॅक्सिक्लोराइड ३ ग्रॅम प्रतिलिटर याप्रमाणे फवारणी करावी.
  • कीटकनाशकासोबत बुरशीनाशक मिसळण्याची शिफारस करण्यात येत नाही.
  • कीडनाशकांचे प्रमाण हे नॅपसॅक पंपासाठीचे आहे.

 : डॉ. एम. एस. लदानिया, ०७१२-२५००२४९/६१५
(राष्ट्रीय लिंबूवर्गीय फळ संशोधन संस्था, नागपूर)

फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
परिषदेत पहिल्याच दिवशी राज्य सरकारची...मुंबई : विधान परिषदेचे पहिले विरोधी पक्षनेते...
जुन्नर तालुक्यात द्राक्ष बागांवर...नारायणगाव, जि. पुणे : जुन्नर तालुक्‍यातील द्राक्ष...
कर्जमुक्तीसह विविध मागण्यांसाठी...परभणी  : मानवत तालुक्यासह जिल्ह्यातील...
नाशिक जिल्ह्यात ३५०० द्राक्षप्लॉटची...नाशिक  : युरोपियन राष्ट्रांसह रशिया आणि अन्य...
शेतकऱ्यांनो, आत्महत्या करू नका ः आदित्य...बुलडाणा   ः तुम्ही संकटात असताना...
काकडी, दोडका, कारल्याच्या दरात सुधारणापुणे : गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
‘गिरणा‘च्या पाण्यासाठी वाळूचा बंधाराजळगाव : गिरणा नदीतून पिण्यासह शेतीच्या पाण्याचे...
‘समृद्धी’च्या उभारणीसाठी रॉयल्टीत देणार...नाशिक   : मुंबई-नागपूर समृद्धी महामार्गाच्या...
व्याजासह एफआरपी दिल्याशिवाय...पुणे  : राज्यातील साखर कारखान्यांनी थकीत...
कोल्हापुरात पहिल्या टप्प्यात गूळदरात वाढकोल्हापूर  ः यंदाच्या गूळ हंगामाला सुरवात...
सरुड येथील गुऱ्हाळघरमालक उसाला देणार...कोल्हापूर : गुऱ्हाळघर व्यवसायात व्यावसायिकपणा...
नगर जिल्ह्यात १७८ टॅंकरद्वारे पाणीपुरवठानगर   : जिल्ह्यात यंदा गंभीर पाणीटंचाई जाणवत...
पुणे बाजार समितीत हापूस आंब्यांची आवकपुणे  ः कोकणातील हापूस आंब्यांची या...
सातारा जिल्ह्यात पाणीटंचाई वाढलीसातारा   ः जिल्ह्याच्या पूर्व भागात...
नागपूर जिल्ह्यात रब्बीची २१ टक्के पेरणीनागपूर   ः पाणी उपलब्धतेची अडचण, जमिनीत...
राज्यकर्ते दूध भेसळ का थांबवत नाहीत :...पुणे : राज्यात राजरोस दुधात भेसळ सुरू असून, अन्न...
आर. आर. पाटील यांचे स्मारक युवकांना...सांगली   ः आर. आर. पाटील यांनी ग्रामविकास,...
जळगाव जिल्हा परिषद पाणी योजनांचे वीज...जळगाव : पाणी योजनांचे बिल भरण्यात आले नसल्याने...
जमीन सुपीकतेसाठी सेंद्रिय कर्बाचे...जमिनीच्या सुपीकतेमध्ये सेंद्रिय कर्ब हे अत्यंत...
खानदेशात कांदा लागवड निम्म्याने...जळगाव : खानदेशात यंदा उन्हाळ कांद्याची लागवड...