agricultural stories in Marathi, agrowon, crop advice, rice pest management, tutude | Agrowon

भातावरील तुडतुडे प्रादुर्भावाकडे दुर्लक्ष नको
डॉ. उषा डोंगरवार
शनिवार, 22 सप्टेंबर 2018

सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी फुलोरावस्थेत आहे. भंडारा जिल्ह्यातील हवामानामध्ये पावसाचा अनियमितपणा, वाढते तापमान व कोरडे हवामान अशी स्थिती आहे. ही स्थिती तुडतुड्यांच्या वाढीसाठी पोषक आहे. भंडारा जिल्ह्यात भात पिकावर हिरवे, तपकिरी, तसेच पांढऱ्या पाठीच्या तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. असा प्रादुर्भाव दरवर्षी सप्टेंबर व आॅक्टोबर महिन्यांमध्ये दिसून येतो. भात पिकाचे निरीक्षण व सर्वेक्षण व्यवस्थिक करावे. तुडतुड्यांची संख्या आर्थिक नुकसान पातळीच्या वर गेल्यास व्यवस्थापन उपाययोजना अवलंबाव्यात.

सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी फुलोरावस्थेत आहे. भंडारा जिल्ह्यातील हवामानामध्ये पावसाचा अनियमितपणा, वाढते तापमान व कोरडे हवामान अशी स्थिती आहे. ही स्थिती तुडतुड्यांच्या वाढीसाठी पोषक आहे. भंडारा जिल्ह्यात भात पिकावर हिरवे, तपकिरी, तसेच पांढऱ्या पाठीच्या तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. असा प्रादुर्भाव दरवर्षी सप्टेंबर व आॅक्टोबर महिन्यांमध्ये दिसून येतो. भात पिकाचे निरीक्षण व सर्वेक्षण व्यवस्थिक करावे. तुडतुड्यांची संख्या आर्थिक नुकसान पातळीच्या वर गेल्यास व्यवस्थापन उपाययोजना अवलंबाव्यात. गेल्या वर्षी धान पिकावर तुडतुडे या किडींचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात होऊन मोठे नुकसान झाले होते.

हिरवे तुडतुडे -

  • तुडतुड्यांचे प्रौढ आणि पिल्ले पानातील रस शोषतात. परिणामी, पाने पिवळी पडून रोपांची वाढ खुंटते.
  • ही कीड भात पिकावर टुंग्रो या विषाणूजन्य रोगाचा प्रसार करते.
  • प्रादुर्भाव कालावधी - सप्टेंबर व आॅक्टोबर.

आर्थिक नुकसानीची पातळी -

  • २ तुडतुडे प्रति चूड- टुंग्रो रोगाचा नियमित प्रादुर्भाव होणाऱ्या क्षेत्रासाठी.
  • १० तुडतुडे प्रति चूड - पुनर्लागवडीनंतर
  • २० तुडतुडे प्रति चूड - फुटवे ते दुधाळ अवस्थेपर्यंत.

तपकिरी तुडतुडे-

  • पिल्ले व प्रौढ तुडतुडे झाडाच्या बुंध्यामधून व खोडामधून सतत रस शोषतात. पाने पिवळी पडून, झाड निस्तेज होते. सुकून वाळते.
  • तपकिरी तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव शेताच्या मध्य भागातून गोलाकार खळ्याप्रमाणे पिवळे भाग दिसतात. पुढे त्याच वाढ होऊन शेत जळल्यासारखे दिसते. यालाच ‘हाॅपर बर्न’ असे म्हणतात.
  • प्रामुख्याने प्रादुर्भाव कालावधी - सप्टेंबरचा दुसरा आठवडा ते आॅक्टोबरच्या दुसरा आठवडा.

आर्थिक नुकसानीची पातळी -

  • १० तुडतुडे प्रति चूड - फुटव्याच्या वेळी
  • ५-१० तुडतुडे प्रति चूड - लोंबीच्या पुढील अवस्थेत.

पांढऱ्या पाठीचे तुडतुडे
तपकिरी तुडतुड्याच्या प्रादुर्भावाबरोबरच पांढऱ्या पाठीच्या तुडतुड्याचाही प्रादुर्भाव होतो. प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात असल्यास चुडाच्या बाहेरील पाने करपलेली आढळतात.

तुडतुड्यांचे एकात्मिक नियंत्रण व्यवस्थापन

  • नत्र खतांचा संतुलित वापर करावा.
  • पिकामध्ये मित्रकिडींची संख्या वाढविण्यासाठी भात शेतीच्या बांधावर झेंडू, चवळी यासारख्या पिकाची लागवड करावी.
  • बांधीतील पाणी काढून टाकावे.
  • या किडीसाठी पिकाचे सातत्याने निरीक्षण करावे. किडीने आर्थिक नुकसानीची पातळी ओलांडल्यानंतर खालील पैकी एका कीटकनाशकाची फवारणी प्रतिलिटर पाणी या प्रमाणे करावी.
    अॅझाडीरेक्टीन ०.१५ टक्के (१५०० पी.पी.एम) ३ मि.ली. किंवा इमिडाक्लोप्रीड (१७.८ एस.एल.) ०.२ मि.ली. किंवा फिप्रोनिल (५ एस.सी.) २ मि.ली. किंवा फ्लोनीकॅमीड (५० डब्ल्यु.जी.) ०.३ ग्रॅम किंवा बुप्रोफेझीन (२५ एस.सी.) २ मि.ली.

संपर्क - डॉ. उषा डोंगरवार, ०७१८६२३६८०५
(प्रकल्प समन्वयक, कृषी विज्ञान केंद्र, भंडारा (साकोली).
 

इतर ताज्या घडामोडी
परभणी जिल्ह्यात हुमणीच्या नुकसानीचा कहरपरभणी ः परभणी जिल्ह्यात उद्‍भवलेल्या दुष्काळी...
बाजार समिती कर्मचारी शासन आस्थापनावर...पुणे  ः राज्यातील बाजार समित्यांमधील...
पुणे विभागात चारापिकांची एक लाख...पुणे   ः जनावरांसाठी चाऱ्याची अडचण येऊ नये...
साताऱ्यात उसावर ‘हुमणी’चा प्रादुर्भावसातारा  ः जिल्ह्यातील विविध पिकांवर ‘हुमणी’...
नगर जिल्ह्यात ३५ हजार हेक्‍टरवरील उसावर...नगर  ः नगर जिल्ह्यात यंदा उसावर ‘हुमणी’चा...
‘पंदेकृवि’तील शिवारफेरीला शेतकऱ्यांचा...अकोला  ः डाॅ. पंजाबराव देशमुख कृषी...
महसूल राज्यमंत्र्यांनी घेतला महागावमधील...महागाव, जि. यवतमाळ  ः दुष्काळग्रस्त भागात...
महाराष्ट्रातील जनताच पंतप्रधान मोदी...शिर्डी, जि. नगर   ः घरकुलाचा लाभ देण्यासाठी...
सरकारने कर्जमाफीत घोटाळा केला : उध्दव...नगर  ः राज्यातील शेतकऱ्यांसाठी कर्जमाफी...
पुण्यात भाजीपाल्याच्या मागणीत वाढ; दरही...पुणे ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
नाशिक जिल्ह्यात सर्वपक्षीय पाणी बचाव...नाशिक  : मराठवाड्यातील जायकवाडी धरणात नाशिक...
इंदापूर बाजार समितीत शेतीमाल तारण योजना...इंदापूर, जि. पुणे  ः महाराष्ट्र राज्य कृषी...
नगर जिल्ह्यात एप्रिलपासून चाराटंचाई...नगर  ः जिल्ह्यात यंदा पाऊस नसल्याचे...
शेतीतील सुधारणांसाठी कृषी विद्यापीठांची...अकोला   ः बदललेल्या परिस्थितीत शेतीतही मोठी...
नगर जिल्हा परिषदेत सरकार विरोधात...नगर  ः जिल्हा परिषदेच्या मालकीच्या...
शेतकऱ्यांच्या मागण्यांबाबत ‘राष्ट्रवादी...अकोला  ः तूर, सोयाबीन, हरभरा या पिकांचा विमा...
शेतकरीप्रश्नी ‘स्वाभिमानी’चे विदर्भ,... पुणे ः पश्चिम महाराष्ट्रातील दूध व ऊस...
औरंगाबादेत बटाटा प्रतिक्‍विंटल १००० ते...औरंगाबाद : येथील कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये...
धुळीतील जिवाणूंना रोखण्यासाठी हवे...खिडक्यातून आत येणाऱ्या सूर्यप्रकाशामुळे धुळीमध्ये...
हळदीमध्ये भरणी, खत व्यवस्थापन...हळदीची उगवण आणि शाकीय वाढ यांनतर पुढील दोन...