agricultural stories in Marathi, agrowon, crop advice, rice pest management, tutude | Agrowon

भातावरील तुडतुडे प्रादुर्भावाकडे दुर्लक्ष नको
डॉ. उषा डोंगरवार
शनिवार, 22 सप्टेंबर 2018

सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी फुलोरावस्थेत आहे. भंडारा जिल्ह्यातील हवामानामध्ये पावसाचा अनियमितपणा, वाढते तापमान व कोरडे हवामान अशी स्थिती आहे. ही स्थिती तुडतुड्यांच्या वाढीसाठी पोषक आहे. भंडारा जिल्ह्यात भात पिकावर हिरवे, तपकिरी, तसेच पांढऱ्या पाठीच्या तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. असा प्रादुर्भाव दरवर्षी सप्टेंबर व आॅक्टोबर महिन्यांमध्ये दिसून येतो. भात पिकाचे निरीक्षण व सर्वेक्षण व्यवस्थिक करावे. तुडतुड्यांची संख्या आर्थिक नुकसान पातळीच्या वर गेल्यास व्यवस्थापन उपाययोजना अवलंबाव्यात.

सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी फुलोरावस्थेत आहे. भंडारा जिल्ह्यातील हवामानामध्ये पावसाचा अनियमितपणा, वाढते तापमान व कोरडे हवामान अशी स्थिती आहे. ही स्थिती तुडतुड्यांच्या वाढीसाठी पोषक आहे. भंडारा जिल्ह्यात भात पिकावर हिरवे, तपकिरी, तसेच पांढऱ्या पाठीच्या तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. असा प्रादुर्भाव दरवर्षी सप्टेंबर व आॅक्टोबर महिन्यांमध्ये दिसून येतो. भात पिकाचे निरीक्षण व सर्वेक्षण व्यवस्थिक करावे. तुडतुड्यांची संख्या आर्थिक नुकसान पातळीच्या वर गेल्यास व्यवस्थापन उपाययोजना अवलंबाव्यात. गेल्या वर्षी धान पिकावर तुडतुडे या किडींचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात होऊन मोठे नुकसान झाले होते.

हिरवे तुडतुडे -

  • तुडतुड्यांचे प्रौढ आणि पिल्ले पानातील रस शोषतात. परिणामी, पाने पिवळी पडून रोपांची वाढ खुंटते.
  • ही कीड भात पिकावर टुंग्रो या विषाणूजन्य रोगाचा प्रसार करते.
  • प्रादुर्भाव कालावधी - सप्टेंबर व आॅक्टोबर.

आर्थिक नुकसानीची पातळी -

  • २ तुडतुडे प्रति चूड- टुंग्रो रोगाचा नियमित प्रादुर्भाव होणाऱ्या क्षेत्रासाठी.
  • १० तुडतुडे प्रति चूड - पुनर्लागवडीनंतर
  • २० तुडतुडे प्रति चूड - फुटवे ते दुधाळ अवस्थेपर्यंत.

तपकिरी तुडतुडे-

  • पिल्ले व प्रौढ तुडतुडे झाडाच्या बुंध्यामधून व खोडामधून सतत रस शोषतात. पाने पिवळी पडून, झाड निस्तेज होते. सुकून वाळते.
  • तपकिरी तुडतुड्यांचा प्रादुर्भाव शेताच्या मध्य भागातून गोलाकार खळ्याप्रमाणे पिवळे भाग दिसतात. पुढे त्याच वाढ होऊन शेत जळल्यासारखे दिसते. यालाच ‘हाॅपर बर्न’ असे म्हणतात.
  • प्रामुख्याने प्रादुर्भाव कालावधी - सप्टेंबरचा दुसरा आठवडा ते आॅक्टोबरच्या दुसरा आठवडा.

आर्थिक नुकसानीची पातळी -

  • १० तुडतुडे प्रति चूड - फुटव्याच्या वेळी
  • ५-१० तुडतुडे प्रति चूड - लोंबीच्या पुढील अवस्थेत.

पांढऱ्या पाठीचे तुडतुडे
तपकिरी तुडतुड्याच्या प्रादुर्भावाबरोबरच पांढऱ्या पाठीच्या तुडतुड्याचाही प्रादुर्भाव होतो. प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात असल्यास चुडाच्या बाहेरील पाने करपलेली आढळतात.

तुडतुड्यांचे एकात्मिक नियंत्रण व्यवस्थापन

  • नत्र खतांचा संतुलित वापर करावा.
  • पिकामध्ये मित्रकिडींची संख्या वाढविण्यासाठी भात शेतीच्या बांधावर झेंडू, चवळी यासारख्या पिकाची लागवड करावी.
  • बांधीतील पाणी काढून टाकावे.
  • या किडीसाठी पिकाचे सातत्याने निरीक्षण करावे. किडीने आर्थिक नुकसानीची पातळी ओलांडल्यानंतर खालील पैकी एका कीटकनाशकाची फवारणी प्रतिलिटर पाणी या प्रमाणे करावी.
    अॅझाडीरेक्टीन ०.१५ टक्के (१५०० पी.पी.एम) ३ मि.ली. किंवा इमिडाक्लोप्रीड (१७.८ एस.एल.) ०.२ मि.ली. किंवा फिप्रोनिल (५ एस.सी.) २ मि.ली. किंवा फ्लोनीकॅमीड (५० डब्ल्यु.जी.) ०.३ ग्रॅम किंवा बुप्रोफेझीन (२५ एस.सी.) २ मि.ली.

संपर्क - डॉ. उषा डोंगरवार, ०७१८६२३६८०५
(प्रकल्प समन्वयक, कृषी विज्ञान केंद्र, भंडारा (साकोली).
 

इतर ताज्या घडामोडी
कृषी विभाग म्हणते, पॉलिहाउस, शेडनेट...जळगाव ः खानदेशात १ ते ११ जून यादरम्यान झालेल्या...
केळी पीकविमाधारकांना परताव्यांची...जळगाव  ः हवामानावर आधारित फळ पीकविमा योजनेत...
कांदा निर्यात, प्रक्रियेवर भर गरजेचा ः...राजगुरुनगर, जि. पुणे : कांदा बाजारभावातील अनिश्‍...
सात महिन्यांपूर्वी विकलेल्या मुगाचे...अकोला ः नाफेडने खरेदी केलेल्या मुगाचे पैसे सात...
महावितरण’द्वारे देखभाल, दुरुस्तीची ९०३३...‘सातारा : थेट गावात जाऊन वीजयंत्रणेच्या देखभाल व...
रत्नागिरीत खतनिर्मिती कारखान्यावर छापारत्नागिरी : येथील एमआयडीसी परिसरात मच्छीच्या...
आषाढी पालखी सोहळ्यासाठी आरोग्य विभाग...पुणे : आषाढी वारीसाठी संतश्रेष्ठ ज्ञानेश्वर...
गोंदिया जिल्ह्यात २ लाख हेक्‍टरवर...गोंदिया ः राइससिटी असा लौकिक असलेल्या गोंदिया...
औरंगाबाद जिल्ह्यात पाण्यासाठी भटकंती औरंगाबाद : जिल्ह्यातील ७७८ गाव व २७२...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत कापूस...नांदेड : नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत २०१८-...
जतला कर्नाटकातून पाणी मिळणे धूसरसांगली : कर्नाटकातून कृष्णेचे पाणी जत तालुक्याला...
आषाढी वारीत ३५ हजार विद्यार्थी करणार...सोलापूर : आषाढी वारीत पाच विद्यापीठांतील ३५ हजार...
कात्रजकडून गायीच्या दूध खरेदीदरात वाढपुणे  : दुष्काळी स्थितीत दूध उत्पादक...
विधीमंडळ अधिवेशन ः सलग तिसऱ्या दिवशीही...मुंबई : पावसाळी अधिवेशनाच्या तिसऱ्या दिवशीही...
हायब्रीड बियाणे किमतीवर सरकारी नियंत्रण...पुणे  : महाराष्ट्रात दुष्काळी परिस्थिती...
सरकारला शेतकऱ्यांचे काहीच पडलेले नाही ः...मुंबई  : ''किडनी घ्या; पण बियाणे द्या...
‘सर्जा-राजा’ला माउलींच्या रथाचा मानमाळीनगर, जि. सोलापूर  : संत ज्ञानेश्‍वर...
पूर्णवेळ संचालकानेच लावले  `केम`...अमरावती  ः कृषी समृद्धी समन्वयित प्रकल्पातील...
तत्कालीन प्रकल्प अधिकारी ‘केम’...मुंबई : विदर्भातील सहा जिल्ह्यांतील कृषी...
कृषी सल्ला : पानवेल, गुलाब, ऊस, मका,...हवामान ः पुढील पाचही दिवस आकाश अंशतः ढगाळ राहील...