agricultural stories in Marathi, agrowon, Fruit sucking moth | Agrowon

फळातील रस शोषण करणाऱ्या पतंगाचे व्यवस्थापन
विवेक सवडे, डॉ. धीरज कदम
शनिवार, 29 डिसेंबर 2018

शास्त्रीय नाव ःOthreis fullonia

शास्त्रीय नाव ःOthreis fullonia

  • फळातील रस शोषक पतंग आकाराने मोठे व आकर्षक रंगाचे असतात. त्याची मादी साधारणपणे ८०० ते ९०० अंडी घालते. २ ते ३ दिवसात अंडी पूर्णपणे उबवल्यानंतर त्यातून पिवळसर रंगाच्या अळ्या बाहेर पडतात. १२ ते १६ दिवसांत अळीची पूर्ण वाढ होऊन ती कोष अवस्थेमध्ये जाते. ही कोषावस्था वेलीवरच १० ते १५ दिवसांत पूर्ण होऊन, त्यातून पतंग बाहेर पडतात.
  • साधारणत: दिवस मावळल्यापासून ते मध्यरात्रीपर्यंत पतंग बागेमध्ये नुकसान करतात. हे पतंग पूर्ण वाढ न झालेल्या तसेच पिकलेल्या फळांना आपल्या सोंडेने सूक्ष्म छिद्र पाडून त्यातील रस शोषतात. कालांतराने छिद्र पडलेल्या जागेवर गोलाकार लालसर डाग दिसून येतो. येथून फळ सडते. गळून पडते.

नियंत्रणाचे उपाय

  • या पतंगाच्या अळीचे पोषण प्रामुख्याने वासनवेल, चांदवेल व गुळवेल इ. वनस्पतीवर होते. बागेतील व बागेलगतच्या माळरानामध्ये असलेल्या या वनस्पती नष्ट कराव्यात. रात्रीच्या वेळेस बागेत तीव्र झोताचे टॉर्च लावल्यास पतंग सुस्त होतात. असे पतंग पकडून त्वरित नष्ट करावेत.
  • सायंकाळी बागेमध्ये धूर करावा. तसेच पिकलेली केळी किंवा टरबूज बागेमध्ये ठेवल्यास त्याकडे पतंग आकर्षित होतात. असे पतंग पकडून नष्ट करावेत. फळांना कागदी किंवा कापडी पिशवीने झाकावे. तसेच बागेमध्ये शकय असल्यास सर्व झाडे ०.५ सें.मी. मेश पेक्षा कमी छिद्रांच्या नायलॅान जाळीने झाकावेत.  जमिनीवर पडलेली प्रादुर्भाव ग्रस्त फळे ताबडतोब जमा करून जमिनीत खड्डा करून पुरून टाकावेत.
  • पतंगाना आकर्षित करून मारण्यासाठी विषारी अमिष ः मॅलाथिऑन (५०  ई. सी.) २० मिली अधिक १०० ग्रॅम गूळ अधिक ६ ग्रॅम व्हिनेगार अधिक १०० ते २०० मिली फळांचा रस प्रतिलिटर पाणी.
  • हे मिश्रण एका पसरट भांड्यामध्ये १०० ते २०० मिली या प्रमाणात घ्यावे. त्यावर शक्य असल्यास सीएफएलचा बल्ब लावून ठेवावा. त्यामुळे प्रकाशाकडे आकर्षित होऊन अधिक पतंग सापळ्यात पडून मरतील. असे सापळे ८ ते १० झाडांच्या अंतरावर झाडांना बाहेरील बाजुस टांगून ठेवावेत.

 ः  डॉ. धीरज कदम, ९४२१६२१९१०
 ः  विवेक सवडे ,  ९६७३११३३८३

(कृषी कीटकशास्त्र विभाग, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी.)

इतर फळबाग
थंडीच्या काळात केळी बागांची काळजीकेळीच्या पानांवर कमी तापमानाचे दुष्परिणाम २ ते ४...
भुरी नियंत्रणासाठी सावधपणेच करा...सर्व द्राक्ष विभागामध्ये येत्या आठवड्यात वातावरण...
हिवाळ्यात करा फळबागांतील तापमान नियोजनहिवाळ्यामध्ये कमी होणारे तापमान ही विविध...
थंडीपासून फळबागेचे संरक्षणसध्या किमान तापमानात घट होऊन थंडी वाढलेली आहे....
थंडीमध्ये द्राक्षबागेत करावयाच्या...सध्याच्या थंड वातावरणात विकासाच्या विविध अवस्थेत...
भुरी, पिंक बेरीकडे लक्ष द्या...मागील आठवड्यापासून सर्व द्राक्ष विभागांत थंडीची...
नियोजन मोसंबीच्या आंबिया बहराचे ...मोसंबी झाडे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यापासून...
फळातील रस शोषण करणाऱ्या पतंगाचे...शास्त्रीय नाव ःOthreis fullonia फळातील रस...
मोसंबी, डाळिंबातील फळे पोखरणाऱ्या अळीचे...  मोसंबी आणि डाळिंब या फळपिकांमध्ये फळ...
निरभ्र वातावरणात वाढणाऱ्या थंडीपासून...येत्या आठवड्यामध्ये बहुतांशी सर्व द्राक्ष...
डाळिंबातील फॉस्फोनीक ॲसिड अवशेष समस्याबाजारपेठेत स्फुरदयुक्त विविध घटक त्यांच्या...
पेरू बागेत फळमाशीचा प्रादुर्भावसध्या पेरू बागा फळधारणेच्या व काढणीच्या अवस्थेत...
रुग्णसेवेसह शेतीतही जपले वेगळेपणमुंबई येथील प्रसिद्ध किडनीविकार तज्ज्ञ डॉ....
केळी सल्ला : थंडीचा परिणामसद्य:स्थितीत हवामान ढगाळ असून, हवेमध्ये गारठा आहे...
केळी सल्लाकेळी पिकाची उत्तम वाढ व उत्पादनासाठी सरासरी किमान...
डाळिंब बागेतील आंबेबहारासाठी ताणाचे... डाळिंबामध्ये प्रामुख्याने तीन बहर घेतले जातात...
संत्रा, मोसंबी व लिंबू सल्लाअांबिया बहर व्यवस्थापन ः अांबिया बहराच्या...
सुधारित तंत्र, नियोजनातून शेती केली...जळगाव जिल्ह्यात तापी काठालगतच्या चांगदेव (ता....
फुलोरा अवस्थेतील द्राक्ष बागेचे...द्राक्ष लागवड विभागात पाऊस झाल्याने बागेच्या...
अभ्यास अन् नियोजनातून शेती देते समाधाननाशिक शहरातील प्रख्यात हृदयरोगतज्ज्ञ डॉ. अनिरुद्ध...