agricultural stories in Marathi, agrowon, Fruit sucking moth | Agrowon

फळातील रस शोषण करणाऱ्या पतंगाचे व्यवस्थापन
विवेक सवडे, डॉ. धीरज कदम
शनिवार, 29 डिसेंबर 2018

शास्त्रीय नाव ःOthreis fullonia

शास्त्रीय नाव ःOthreis fullonia

  • फळातील रस शोषक पतंग आकाराने मोठे व आकर्षक रंगाचे असतात. त्याची मादी साधारणपणे ८०० ते ९०० अंडी घालते. २ ते ३ दिवसात अंडी पूर्णपणे उबवल्यानंतर त्यातून पिवळसर रंगाच्या अळ्या बाहेर पडतात. १२ ते १६ दिवसांत अळीची पूर्ण वाढ होऊन ती कोष अवस्थेमध्ये जाते. ही कोषावस्था वेलीवरच १० ते १५ दिवसांत पूर्ण होऊन, त्यातून पतंग बाहेर पडतात.
  • साधारणत: दिवस मावळल्यापासून ते मध्यरात्रीपर्यंत पतंग बागेमध्ये नुकसान करतात. हे पतंग पूर्ण वाढ न झालेल्या तसेच पिकलेल्या फळांना आपल्या सोंडेने सूक्ष्म छिद्र पाडून त्यातील रस शोषतात. कालांतराने छिद्र पडलेल्या जागेवर गोलाकार लालसर डाग दिसून येतो. येथून फळ सडते. गळून पडते.

नियंत्रणाचे उपाय

  • या पतंगाच्या अळीचे पोषण प्रामुख्याने वासनवेल, चांदवेल व गुळवेल इ. वनस्पतीवर होते. बागेतील व बागेलगतच्या माळरानामध्ये असलेल्या या वनस्पती नष्ट कराव्यात. रात्रीच्या वेळेस बागेत तीव्र झोताचे टॉर्च लावल्यास पतंग सुस्त होतात. असे पतंग पकडून त्वरित नष्ट करावेत.
  • सायंकाळी बागेमध्ये धूर करावा. तसेच पिकलेली केळी किंवा टरबूज बागेमध्ये ठेवल्यास त्याकडे पतंग आकर्षित होतात. असे पतंग पकडून नष्ट करावेत. फळांना कागदी किंवा कापडी पिशवीने झाकावे. तसेच बागेमध्ये शकय असल्यास सर्व झाडे ०.५ सें.मी. मेश पेक्षा कमी छिद्रांच्या नायलॅान जाळीने झाकावेत.  जमिनीवर पडलेली प्रादुर्भाव ग्रस्त फळे ताबडतोब जमा करून जमिनीत खड्डा करून पुरून टाकावेत.
  • पतंगाना आकर्षित करून मारण्यासाठी विषारी अमिष ः मॅलाथिऑन (५०  ई. सी.) २० मिली अधिक १०० ग्रॅम गूळ अधिक ६ ग्रॅम व्हिनेगार अधिक १०० ते २०० मिली फळांचा रस प्रतिलिटर पाणी.
  • हे मिश्रण एका पसरट भांड्यामध्ये १०० ते २०० मिली या प्रमाणात घ्यावे. त्यावर शक्य असल्यास सीएफएलचा बल्ब लावून ठेवावा. त्यामुळे प्रकाशाकडे आकर्षित होऊन अधिक पतंग सापळ्यात पडून मरतील. असे सापळे ८ ते १० झाडांच्या अंतरावर झाडांना बाहेरील बाजुस टांगून ठेवावेत.

 ः  डॉ. धीरज कदम, ९४२१६२१९१०
 ः  विवेक सवडे ,  ९६७३११३३८३

(कृषी कीटकशास्त्र विभाग, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी.)

इतर फळबाग
सुपीक जमीन, नियोजनातून वाढविली...हणमंतवडिये (ता. कडेगाव, जि. सांगली) येथील राहुल...
द्राक्ष बागेतील अतिथंडीचे परिणाम,...द्राक्षलागवडीखालील भागात (मुख्यतः नाशिक जिल्हा)...
थंडी : केळी पीक सल्ला१) सध्याच्या थंडीमुळे नवीन लागवड केलेल्या...
वाढत्या थंडीपासून द्राक्षबागेचे संरक्षणउत्तरेकडून येणाऱ्या थंड वाऱ्यांमुळे राज्यातील...
केळी पीक व्यवस्थापन सल्ला उन्हाळ्यातील अधिक तापमान, वेगाने वाहणारे वारे...
आंबा, काजू पीक व्यवस्थापन सल्ला सध्याच्या काळातील थंडीमुळे आंबा कलमांना चांगला...
संत्र्यावरील सिट्रस सायला किडीचे...संत्रा पिकामध्ये नवती फुटण्यास सुरवात झाल्यानंतर...
गारपीटग्रस्त संत्रा, मोसंबी बागांचे...वादळी पाऊस आणि गारपीटच्या माऱ्यामुळे संत्रा /...
डाळिंब पिकातील अन्नद्रव्ये कमतरतेची...डाळिंबाचे उत्पादनक्षम आयुष्य हे जमिनीच्या...
ढगाळ वातावरणासह थंडीची शक्यता; भुरी,...सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये सध्या निरभ्र वातावरण...
थंडीच्या काळात केळी बागांची काळजीकेळीच्या पानांवर कमी तापमानाचे दुष्परिणाम २ ते ४...
भुरी नियंत्रणासाठी सावधपणेच करा...सर्व द्राक्ष विभागामध्ये येत्या आठवड्यात वातावरण...
हिवाळ्यात करा फळबागांतील तापमान नियोजनहिवाळ्यामध्ये कमी होणारे तापमान ही विविध...
थंडीपासून फळबागेचे संरक्षणसध्या किमान तापमानात घट होऊन थंडी वाढलेली आहे....
थंडीमध्ये द्राक्षबागेत करावयाच्या...सध्याच्या थंड वातावरणात विकासाच्या विविध अवस्थेत...
भुरी, पिंक बेरीकडे लक्ष द्या...मागील आठवड्यापासून सर्व द्राक्ष विभागांत थंडीची...
नियोजन मोसंबीच्या आंबिया बहराचे ...मोसंबी झाडे डिसेंबरच्या पहिल्या आठवड्यापासून...
फळातील रस शोषण करणाऱ्या पतंगाचे...शास्त्रीय नाव ःOthreis fullonia फळातील रस...
मोसंबी, डाळिंबातील फळे पोखरणाऱ्या अळीचे...  मोसंबी आणि डाळिंब या फळपिकांमध्ये फळ...
निरभ्र वातावरणात वाढणाऱ्या थंडीपासून...येत्या आठवड्यामध्ये बहुतांशी सर्व द्राक्ष...