agricultural stories in Marathi, agrowon, Fruit sucking moth | Agrowon

फळातील रस शोषण करणाऱ्या पतंगाचे व्यवस्थापन
विवेक सवडे, डॉ. धीरज कदम
शनिवार, 29 डिसेंबर 2018

शास्त्रीय नाव ःOthreis fullonia

शास्त्रीय नाव ःOthreis fullonia

  • फळातील रस शोषक पतंग आकाराने मोठे व आकर्षक रंगाचे असतात. त्याची मादी साधारणपणे ८०० ते ९०० अंडी घालते. २ ते ३ दिवसात अंडी पूर्णपणे उबवल्यानंतर त्यातून पिवळसर रंगाच्या अळ्या बाहेर पडतात. १२ ते १६ दिवसांत अळीची पूर्ण वाढ होऊन ती कोष अवस्थेमध्ये जाते. ही कोषावस्था वेलीवरच १० ते १५ दिवसांत पूर्ण होऊन, त्यातून पतंग बाहेर पडतात.
  • साधारणत: दिवस मावळल्यापासून ते मध्यरात्रीपर्यंत पतंग बागेमध्ये नुकसान करतात. हे पतंग पूर्ण वाढ न झालेल्या तसेच पिकलेल्या फळांना आपल्या सोंडेने सूक्ष्म छिद्र पाडून त्यातील रस शोषतात. कालांतराने छिद्र पडलेल्या जागेवर गोलाकार लालसर डाग दिसून येतो. येथून फळ सडते. गळून पडते.

नियंत्रणाचे उपाय

  • या पतंगाच्या अळीचे पोषण प्रामुख्याने वासनवेल, चांदवेल व गुळवेल इ. वनस्पतीवर होते. बागेतील व बागेलगतच्या माळरानामध्ये असलेल्या या वनस्पती नष्ट कराव्यात. रात्रीच्या वेळेस बागेत तीव्र झोताचे टॉर्च लावल्यास पतंग सुस्त होतात. असे पतंग पकडून त्वरित नष्ट करावेत.
  • सायंकाळी बागेमध्ये धूर करावा. तसेच पिकलेली केळी किंवा टरबूज बागेमध्ये ठेवल्यास त्याकडे पतंग आकर्षित होतात. असे पतंग पकडून नष्ट करावेत. फळांना कागदी किंवा कापडी पिशवीने झाकावे. तसेच बागेमध्ये शकय असल्यास सर्व झाडे ०.५ सें.मी. मेश पेक्षा कमी छिद्रांच्या नायलॅान जाळीने झाकावेत.  जमिनीवर पडलेली प्रादुर्भाव ग्रस्त फळे ताबडतोब जमा करून जमिनीत खड्डा करून पुरून टाकावेत.
  • पतंगाना आकर्षित करून मारण्यासाठी विषारी अमिष ः मॅलाथिऑन (५०  ई. सी.) २० मिली अधिक १०० ग्रॅम गूळ अधिक ६ ग्रॅम व्हिनेगार अधिक १०० ते २०० मिली फळांचा रस प्रतिलिटर पाणी.
  • हे मिश्रण एका पसरट भांड्यामध्ये १०० ते २०० मिली या प्रमाणात घ्यावे. त्यावर शक्य असल्यास सीएफएलचा बल्ब लावून ठेवावा. त्यामुळे प्रकाशाकडे आकर्षित होऊन अधिक पतंग सापळ्यात पडून मरतील. असे सापळे ८ ते १० झाडांच्या अंतरावर झाडांना बाहेरील बाजुस टांगून ठेवावेत.

 ः  डॉ. धीरज कदम, ९४२१६२१९१०
 ः  विवेक सवडे ,  ९६७३११३३८३

(कृषी कीटकशास्त्र विभाग, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी.)

इतर कृषी सल्ला
कृषी सल्ला (कोकण विभाग)भात रोप अवस्था : उन्हाळी भात रोपवाटिकेस...
थंडीच्या काळात केळी बागांची काळजीकेळीच्या पानांवर कमी तापमानाचे दुष्परिणाम २ ते ४...
बायोडायनॅमिक पद्धतीने कमी काळात कंपोस्ट...बायोडायनॅमिक तंत्रज्ञान हे मूलत: भारतीय वेदांवर...
गहू पिकावरील मावा, तुडतुडे किडींचे...गहू पिकावरील मावा आणि तुडतुडे या किडींवर वेळीच...
भुरी नियंत्रणासाठी सावधपणेच करा...सर्व द्राक्ष विभागामध्ये येत्या आठवड्यात वातावरण...
हिवाळ्यात करा फळबागांतील तापमान नियोजनहिवाळ्यामध्ये कमी होणारे तापमान ही विविध...
कृषी सल्ला : मिरची, लसूण, भेंडी, वांगी...सध्या व येत्या पाच दिवसांत कमाल तापमान ३० ते ३३...
कृषी सल्ला : खोडवा ऊस, भाजीपालाखोडवा ऊस ऊस तुटून गेल्यानंतर कोयत्याने...
ज्वारीवरील खोडकिडा, रसशोषक किडींचा...कीडीमुळे ज्वारी पिकाचे सुमारे ५० टक्क्यांपर्यंत...
ढगाळ हवामानासह थंडीचे प्रमाण मध्यम राहीलमहाराष्ट्राच्या तसेच कर्नाटक व केरळच्या पश्‍चिम...
केसर आंबा सल्ला सध्याच्या काळात कमाल आणि किमान तापमानातील घसरण...
भुरीच्या प्रादुर्भावाकडे लक्ष द्या...सर्व द्राक्ष विभागात पुढील आठवड्यात आकाश निरभ्र...
थंडी, धुक्यांमुळे कांदा पिकावरीस...सध्या थंडीचा कडाका चांगलाच वाढलेला असून, धुकेही...
शून्य मशागत... नव्हे, निरंतर मशागतीची...कोणत्याही पिकापूर्वी मशागत झालीच पाहिजे, हा...
कांदा पिकावर करपा रोगांचा प्रादुर्भावसध्या थंडीचा कडाका चांगलाच वाढलेला असून, धुकेही...
कांदा पिकावरील किडीचे नियंत्रणसध्या थंडीचा कडाका चांगलाच वाढलेला आहे. या काळात...
कोबीवरील मावा, चौकोनी ठिपक्याचा पतंगाचे...कोबी व फुलकोबी ही थंड हवामानातील पिके असून,...
कृषी सल्ला - सुरु ऊस, हरभरा, ज्वारी,...सुरु ऊस लागवडीसाठी जमीन तयार करावी....
ऊसपीक सल्ला सुरू उसाचा कालावधी १२ महिन्यांचा असल्यामुळे ऊस...
कृषी सल्लाभात रोप अवस्था पेरणीनंतर १५ दिवसांनी...