agricultural stories in marathi, agrowon, Grapes advice | Agrowon

द्राक्ष बागेत रोग नियंत्रणाबरोबरच फलधारणा वाढविण्याकडे लक्ष द्यावे
डॉ. एस. डी. सावंत
गुरुवार, 7 जून 2018

येत्या सोमवार-मंगळवार (ता. ११ व १२) पर्यंत सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये अधूनमधून पावसाळी वातावरण, हलका किंवा मध्यम स्वरूपाचा पाऊस, बहुतांश ढगाळ वातावरण राहण्याची शक्यता आहे.

येत्या सोमवार-मंगळवार (ता. ११ व १२) पर्यंत सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये अधूनमधून पावसाळी वातावरण, हलका किंवा मध्यम स्वरूपाचा पाऊस, बहुतांश ढगाळ वातावरण राहण्याची शक्यता आहे.

अशा वातावरणामध्ये सर्वसाधारणपणे भुरीचा धोका जास्त असतो. भुरीच्या नियंत्रणासाठी प्रामुख्याने सल्फरचा वापर करावा. सल्फर (८० डब्ल्यूजी) दीड ते दोन ग्रॅम प्रति लिटर या प्रमाणात पानांवर सर्व भागांपर्यंत चांगले कव्हरेज मिळेल असे फवारावे. संपूर्ण बाग धुवून काढण्याऐवजी वापरलेले सल्फर पानांच्या सर्व भागामध्ये पोचून डिपॉजिट होण्यासाठी प्रयत्न करावा. जास्त डिपॉजिट मिळण्यासाठी फवारणी करताना जास्त पाण्याचा वापर करण्यापेक्षा नोझलमधून निघणारे तुषार व पाण्याच्या थेंबाचा (ड्रॉपलेट) आकार लहान ठेवण्याकडे विशेष लक्ष द्यावे. फवारलेले सल्फर पानांच्या सर्व भागात पसरून सुकून अधिक काळ राहील. फक्त ट्रायअझोल गटातील आंतरप्रवाही बुरशीनाशके वापरून सध्याच्या वातावरणामध्ये भुरीचे संपूर्ण नियंत्रण मिळणार नाही. ट्रायअझोल गटातील बुरशीनाशके वापरल्यानंतर भुरी काही काळ कमी झाल्यासारखे जाणवेल. मात्र ती संपूर्ण मरत नसल्याने काही दिवसातच वाढू शकेल. भुरी संपूर्णपणे मारण्यासाठी व नियंत्रणासाठी चांगल्या प्रकारे दिलेल्या सल्फरच्या फवारण्या जास्त महत्त्वाच्या आहेत.

छाटणीनंतर ४५ ते ६० दिवसांमध्ये सुप्त डोळ्यामध्ये फलधारणा होत असते. या फळधारणेसाठी सबकेन करणे, नत्राची मात्रा कमी करणे, फॉस्फरस वाढवणे, युरॅसिल फवारणे इ. गोष्टी प्रचलित आहेत. परंतू जोपर्यंत अशावेळी पाण्याचा ताण झाडावर मिळत नाही, तोपर्यंत फलधारणा होण्याची प्रक्रिया चांगल्या प्रकारे होत नाही. अशा परिस्थितीमध्ये झाडाची जीएची मात्रा कमी करून सायटोकायनिन वाढणे अतिशय महत्त्वाचे असते. मुळामध्ये पाणी भरपूर असल्यास साहजिकपणे नत्र वाढते. त्यामुळे फलधारणा चांगली होत नाही. अशा परिस्थितीमध्ये फलधारणेसाठी पूर्वी सीसीसी चा (क्लोरमेक्वाट क्लोराईड) वापर होत असे. त्याचे उर्वरित अंश काढणीपर्यंत फळामध्ये राहू शकतात, त्यामुळे क्लोरमेक्वाट क्लोराईडचा वापर टाळण्याचे सांगितले जाते. अशा स्थितीमध्ये फळधारणा वाढण्यासाठी काय करावे, असा प्रश्न असतो. येत्या आठवड्यामध्ये अधूनमधून होणाऱ्या पावसामुळे अशी स्थिती उद्भवली आहे. अशा परिस्थितीमध्ये ट्रायअझोल गटातील आंतरप्रवाही बुरशीनाशके भुरीच्या नियंत्रणासाठी एक दोन वेळा वापरल्यास भुरीच्या नियंत्रणाबरोबरच फलधारणा वाढवण्यासाठी उपयोग होतो. या बुरशीनाशकांचा वापर झाल्यास शेंडा थांबतो, वाढ मंदावते व झाडामध्ये असलेल्या जीएचे प्रमाण काही काळ कमी होते. त्यामुळे सुप्त डोळ्यामध्ये फलधारणा होण्यास मदत होते.

ज्या ज्या बागेमध्ये शेंडा चालू आहे, तिथे करपा वाढण्याची शक्यता आहे. करपा रोगाच्या नियत्रणासाठी कार्बेन्डाझिम १ ग्रॅम प्रति लिटर किंवा थायोफिनेट मिथाईल ०.७५ ग्रॅम प्रति लिटर अधिक मॅन्कोझेब २ ग्रॅम प्रमाणात मिसळून फवारावे. कार्बन्डाझिम व थायोफिनेट मिथाईल दोन्ही बुरशीनाशकांमध्ये एमबीसी (मिथाईल बेंझिमिड्यॅझोल कार्बामेट) हा घटक असतो. या घटक सायटोकायनिनसारखा आहे. परिणामी ही बुरशीनाशके वापरल्यानंतर त्वरीत पाने ताजी हिरवीगार होतात. फलधारणा वाढण्यासाठीसुद्धा झाडामध्ये सायटोकायनिन वाढणे आवश्यक असते. त्या दृष्टिकोनातून ही बुरशीनाशके उपयोगी आहेत, याची नोंद घ्यावी.

काही दिवस सलग पाऊस झाल्यास कमाल तापमान ३० अंशांपेक्षा खाली जाण्याची बऱ्याच ठिकाणी शक्यता आहे. अशा वेळेस द्राक्षबागेत डाऊनी मिल्ड्यू येण्याची शक्यता असते. खोडावर असलेल्या फुटी किंवा वायरवरून खाली लोंबणाऱ्या फांद्यावर सर्वसाधारणपणे पहिल्यांदा डाऊनी येतो. अशा प्रकारची जमिनीजवळ असलेली पाने किंवा काड्या काढून घ्याव्यात, त्यामुळे डाऊनी बागेमध्ये लवकर येत नाही. ज्या बागेमध्ये शेंडा चालू असेल, अशा बागेमध्ये डाऊनीच्या नियंत्रणासाठी फोसेटिल एएल २ ग्रॅम किंवा पोटॅशिअम सॉल्ट ऑफ फॉस्फरस अॅसिड २ ग्रॅम अधिक मॅन्कोझेब दोन ग्रॅम मिसळून फवारावे.

संपर्क ः ०२०-२६९५६००१
राष्ट्रीय द्राक्ष संशोधन केंद्र, मांजरी, पुणे

इतर ताज्या घडामोडी
उरुग्वेतील गायीमधील लेप्टोस्पायरा...जगभरामध्ये प्राणी आणि मनुष्यामध्ये...
सागरी माशांच्या बिजोत्पादनाचे तंत्र...कोची येथील केंद्रीय सामुद्री मत्स्य संशोधन...
कोल्हापुरातील ११० गावांत कृत्रिम...कोल्हापूर : अनुवंशिक सुधारणा होऊन सशक्त जनावरांची...
पुणे विभागात ७३,७४० हजार हेक्टरवर...पुणे   ः  गेल्या साडेतीन महिन्यांत...
मराठवाड्यासाठी निधी कमी पडू दिला जाणार...औरंगाबाद  : मराठवाड्याच्या दुष्काळमुक्तीसाठी...
पावसाअभावी वऱ्हाडात सोयाबीनचे उत्पादन...अकोला   ः या हंगामात वऱ्हाडात सर्वाधिक लागवड...
पुणे जिल्ह्यात महिनाभरात नऊ जणांचा...उरुळी कांचन, जि. पुणे : संपूर्ण राज्यात चिंतेचा...
मी 35-40 रूपयांनी पेट्रोल-डिझेलची...नवी दिल्ली : सध्या पेट्रोल-डिझेल दरवाढीमुळे मोदी...
लाल मातीचा सन्मान वाढविणारे आंदळकरकोल्हापुरातील २२ जून १९७० चा म्हणजे ४८...
डी.आर. कुलकर्णी यांचे निधनपुणे : 'सकाळ'च्या पुणे आवृत्तीतील मुख्य उपसंपादक...
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचा आज जन्मदिन...भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आज 68 वा वाढदिवस...
देशात सर्वाधिक महाग पेट्रोल मराठवाड्यात...लातूर : गेली सलग अठरा दिवस देशात पेट्रोल आणि...
नाशिकला स्वाईन फ्ल्यूचा कहर, 24...नाशिक : नाशिक शहर आणि जिल्ह्यात स्वाईन फ्ल्युने...
आज मराठवाडा मुक्तीदिन ! संग्रामाला झाली...15 ऑगस्ट 1947 रोजी आपला भारत देश स्वातंत्र्य झाला...
पेट्रोल दराची शंभरीकडे वाटचाल मुंबई : महागाईच्या आगीत होरपळणाऱ्या...
वऱ्हाडात पिकांना वाढती उष्णता सोसवेनाअकोला  ः गेल्या अाठ दिवसांपासून कमाल...
शेतीमाल प्रक्रियेला चालना देण्यासाठी...भेंडा, जि. नगर  : बीव्हीजी ग्रुपने स्वच्छता...
साताऱ्यात ११७७ शेततळ्यांची कामे पूर्णसातारा  ः मागेल त्याला शेततळे योजनेतून...
इंधन दरवाढ शेतकऱ्यांच्या मुळावरऔरंगाबाद : इंधन दरवाढीचा थेट आघात आता शेतीवरही...
शेतमाल वाहतुकीच्या दरात वाढजळगाव : इंधनाचे दर दिवसागणिक वाढत आहेत. डिझेलचे...