agricultural stories in Marathi, agrowon, making of grape vine grafting | Agrowon

द्राक्ष कलम करण्याची पद्धती
सतीश फाळके
शनिवार, 29 सप्टेंबर 2018

खुंटरोपाची निवड

डॉगरीज, डीग्रासेट, रामसे किंवा साल्ट ग्रीक, ११०आर, सेंटजॉर्ज आणि टेलकी ५ ए.,१६१३ आणि फ्रिडम

जमिनीच्या प्रकारानुसार खुंटरोपाची निवड

खुंटरोपाची निवड

डॉगरीज, डीग्रासेट, रामसे किंवा साल्ट ग्रीक, ११०आर, सेंटजॉर्ज आणि टेलकी ५ ए.,१६१३ आणि फ्रिडम

जमिनीच्या प्रकारानुसार खुंटरोपाची निवड

  • जास्त सूत्रकृमीचा प्रादुर्भाव आणि क्षारांचे प्रमाण जास्त असणाऱ्या जमिनीसाठी ः डॉगरीज, डीग्रासेट, रामसे, फ्रिडम आणि १६१३ या खुंटरोपाची निवड करावी.
  • क्षार सहनशील खुंटरोप ःरामसे किंवा साल्ट ग्रीक, डॉगरीज आणि डीग्रासेट
  • कमी पाणी असणाऱ्या जमिनीसाठी खुंट रोपाची निवड ः जास्त सहनशील-११०आर, कमी सहनशील- सेंटजॉर्ज

खुंट कसे तयार करावे ?

  • खरड छाटणी झाल्यानंतर कलम बांधवयाच्या जातीची खुंट रोपाची काडी घ्यावी. निवडलेली काडी गोलाकार व पक्व असावी. काडीवर किमान ४ डोळे असावे.
  • काडी लावण्यासाठी ८ x १५ सेंमी आकाराची नर्सरी पिशवी वापरावी.
  • नर्सरी पिशवीत माती, चांगले कुजलेले शेणखत आणि स्फुरद या खताची मात्रा २:१:१ या प्रमाणात भरावी.
  • निवडलेल्या खुंट रोपाची काडी लागवडीपूर्वी एक दिवस अगोदर पाण्यामध्ये बुडवून ठेवावी. यामुळे काडीवरील डोळे लवकर फुटतात.
  • निवडलेली काडी नर्सरी पिशवीमध्ये लावण्यापूर्वी कार्बेन्डाझीम २ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी या द्रावणामध्ये ५ मिनिटे बुडवून घ्यावी. - नर्सरीमधील खुंट रोप २-३ महिन्यांनंतर आधी आखणी केलेल्या शेतामध्ये योग्य अंतरावर स्थलांतरीत करावे.

कलम बांधण्यासाठी खुंटरोपाचे वय
खुंटरोप लागवडीपासून ८ ते ९ महिने वयाचे असावे. ते गोलाकार व पेन्सीलच्या जाडीचे असावे.

कलम काडीची निवड

  • कलम काडी एप्रिल छाटणीपासून सुमारे १२० दिवसांची असावी.
  • काडीचा रंग विटकरी असावा.
  • निवडलेल्या कलम काडीवर किमान दोन चांगले फुगलेले डोळे असावेत.
  • कलम काडीची जाडी ८-१० मिमी असावी.

कलम करताना लागणारे साहित्य ः कलम चाकू, प्लॅस्टिक टेप

कलम करण्याचा योग्य काळ

  • १५ ऑगस्ट ते १५ ऑक्टोबर.
  • वातावरणातील आर्द्रता ८० टक्क्यांच्या वर असते, असा काळ कलम करण्यासाठी योग्य समजावा. आर्द्रता ८०% किंवा त्यापेक्षा अधिक असल्याची खूण म्हणजे या काळात बागेमध्ये फिरताना किंवा काम करताना घाम जास्त येतो. या काळात केलेले कलम यशस्वी होते.

कलम करण्याची पद्धत
पाचर कलम -

  • निवडलेल्या खुंट रोपावर जमिनीपासून १ फूट उंचीवर कट करावे. त्यावर साधारण मधोमध दोन इंचाचा उभा काप घ्यावा.
  • कलम काडीवर दोन इंचाचा तिरका काप घ्यावा. कलम काडीची पाचर खुंट रोपावर घट्ट बसवून घ्यावी. त्यावर प्लॅस्टिक टेप हवेचा शिरकाव होणार नाही, अशा पद्धतीने घट्ट बांधावा.

कलम यशस्वी झाले किंवा नाही कसे ओळखावे?
साधारणतः ८-९ दिवसांनंतर कलम काडीवरील डोळे फुटायला सुरवात होते किंवा फुगलेला डोळा तांबूस रंगाचा दिसतो

कलम केल्यानंतर घ्यावयाची काळजी
कलम केल्यानंतर ३-४ दिवसांमध्ये कलम काडीवरील डोळे फुगून नवीन फूट बाहेर पडण्यास सुरवात होते. त्या वेळी उडद्या कीड डोळे कुरतडून खाते. कलम यशस्वी होत नाही. अशा वेळी शिफारशीत अांतरप्रवाही कीटकनाशकाची फवारणी करावी.
कलमाच्या जोडाखालील म्हणजेच खुंट रोपावरील येणाऱ्या फुटी वेळोवेळी काढून टाकाव्यात. त्यामुळे कलम काडीवरील डोळे लवकर फुटण्यास मदत होईल.
कलम जोडावरील गुंडाळलेले प्लॅस्टिक हे कलम काडीच्या आत मध्ये जाणार नाही, याची काळजी घ्यावी. ज्या ठिकाणी प्लॅस्टिक काडीच्या आत शिरले असेल, तेथील प्लॅस्टिक सुईच्या साह्याने कापून काढावे.

संपर्क ः सतीश फाळके, ८००७१४०२४४

इतर ताज्या घडामोडी
आर. आर. पाटील यांचे स्मारक युवकांना...सांगली   ः आर. आर. पाटील यांनी ग्रामविकास,...
जळगाव जिल्हा परिषद पाणी योजनांचे वीज...जळगाव : पाणी योजनांचे बिल भरण्यात आले नसल्याने...
जमीन सुपीकतेसाठी सेंद्रिय कर्बाचे...जमिनीच्या सुपीकतेमध्ये सेंद्रिय कर्ब हे अत्यंत...
खानदेशात कांदा लागवड निम्म्याने...जळगाव : खानदेशात यंदा उन्हाळ कांद्याची लागवड...
सटाणा, मालेगावसाठी सोडणार चणकापूर...नाशिक : सटाणा व मालेगावला भेडसावणाऱ्या...
पुणे विभागात ४८ हजार हेक्टरवर कांदा...पुणे   ः पुणे विभागात आत्तापर्यंत ४८ हजार...
वीजदरवाढीचा शॉक, अनुदानाची फक्त घोषणाचजळगाव ः वस्त्रोद्योगाला चालना मिळावी, उद्योजकांचा...
महिलांनी नाचणीपासून बनवले सत्तरहून अधिक...कोल्हापूर   : नाचणीची आंबील, नाचणीच्या...
बुलडाणा जिल्ह्यात रब्बीची ५६ हजार...बुलडाणा  ः कमी व अनियमित पावसामुळे संपूर्ण...
कोल्हापुरात ऊसतोडणीसाठी यंदा पुरेसे मजूरकोल्हापूर  : गेल्या हंगामाच्या तुलनेत...
यवतमाळ जिल्हा दुष्काळग्रस्त जाहीर करा ः...वणी, जि. यवतमाळ   ः केंद्र व राज्यातील सरकार...
ग्रामपंचायत कर्मचाऱ्यांच्या वेतनासाठी...नाशिक (प्रतिनिधी) : कुटुंबाच्या आर्थिक अडचणीच्या...
पीकनिहाय सिंचनाचे काटेकोर नियोजनपिकांच्या अधिक उत्पादकतेसाठी जमिनीची निवड, मुबलक...
नारळासाठी खत, पाणी व्यवस्थापननारळ हे बागायती पीक असल्यामुळे पुरेसे पाणी...
खानदेशात केळीच्या दरात सुधारणाजळगाव : केळीची आवक सध्या कमी असून, थंडी वधारताच...
नाशिक जिल्ह्यातील दुष्काळी तालुक्यात...नाशिक : नाशिक जिल्ह्यातील पंधरापैकी आठ तालुके...
‘निम्न दुधना’तून पाणी देण्याचे...परभणी : निम्म दुधना प्रकल्पातून पिण्यासाठी पाणी...
सर्वसाधारण सभेचा सत्ताधाऱ्यांना धसकाजळगाव : जिल्हा परिषदेची सर्वसाधारण सभा येत्या २८...
शेतकऱ्यांनी चारा पिकांवर भर द्यावा ः...पुणे  : नव्या वर्षाच्या सुरवातीलाच कृषी...
‘वनामकृवि’ तयार करणार दुष्काळी...परभणी  ः मराठवाड्यात उद्भलेल्या दुष्काळी...