agricultural stories in Marathi, agrowon, onion crop advice | Agrowon

कांदा पिकावरील किडीचे नियंत्रण
डॉ. शैलेंद्र गाडगे, डॉ. राजीव काळे, डॉ. ए. थंगासामी
मंगळवार, 8 जानेवारी 2019

सध्या थंडीचा कडाका चांगलाच वाढलेला आहे. या काळात कांदा व लसूण पिकांवर विविध किडींचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. त्यांच्या नियंत्रणासाठी खालील उपाययोजना कराव्यात.

फुलकिडे :
शा. नाव ः थ्रिप्स टॅबासी

सध्या थंडीचा कडाका चांगलाच वाढलेला आहे. या काळात कांदा व लसूण पिकांवर विविध किडींचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. त्यांच्या नियंत्रणासाठी खालील उपाययोजना कराव्यात.

फुलकिडे :
शा. नाव ः थ्रिप्स टॅबासी

  • कांदा पिकाचे नुकसान करणारी प्रमुख कीड असून, केलेल्या जखमांमधून काळा करपा, जांभळा करपा किंवा तपकिरी करपा या रोगांच्या बुरशीस पानात सहज शिरकाव करतात. परिणामी फुलकिड्यांमुळे कांद्याचे उत्पादन ३० ते ४० टक्के घटू शकते.
  • पिल्ले व प्रौढ कीटक पानाचा रस शोषतात. परिणामी पानांवर पांढुरके ठिपके पडतात. असंख्य ठिपके जोडले गेल्यामुळे पाने वाकडी होतात आणि वाळतात.
  • पिकाच्या कुठल्याही अवस्थेत ही कीड येते.
  • या किडींच्या तीव्र प्रादुर्भावामध्ये पाने वाळल्यामुळे कांदे पोसत नाही.
  • कांदा तयार होत असताना या किडीचा प्रादुर्भाव झाल्यास माना जाड होतात. कांदा साठवणीत टिकत नाही.

व्यवस्थापन : फवारणी प्रतिलिटर पाणी

  • प्रोफेनोफॉस १ मिलि, किंवा कार्बोसल्फान १ मिलि किंवा फिप्रोनिल १ मिलि
  • पुढील फवारणी १२ ते १५ दिवसांच्या अंतराने कीटकनाशक बदलून करावी.
  • परिणामकारकता वाढवण्यासाठी त्यांत चिकटद्रव्यांचा वापर करावा.
  • बीजोत्पादनासाठी लावलेल्या कांद्याच्या रोपांमध्ये फुले उमलल्यानंतर कीटकनाशक फवारू नये.

कंद किंवा खोड कुरतडणारी अळी :
ही अळी राखाडी रंगाची असून ३५ मिमी लांब असते. या किडीच्या अळ्या कांद्याचा जमिनीखालचा भाग कुरतडतात. रोप पिवळे पडते. हलक्या जमिनीत या किडीचा उपद्रव मोठ्या प्रमाणात होतो.
व्यवस्थापन :
क्लोरपायरीफॉस दाणेदार १० ते १५  किलो प्रति हेक्टर या प्रमाणात वाफ्यात घालावे.

लाल कोळी :
कांदा पिकावर येणारी महत्वाची कीड असून, प्रादुर्भावामुळे कांद्याची रोपे पूर्णपणे वाकडी होतात. पाने व्यवस्थितपणे उघडत नाहीत. बहुतेक पानांच्या कडांवर छोटे पिवळे चट्टे दिसून येतात.
व्यवस्थापन :
प्रादुर्भाव झाल्याचे आढळून येताच, फवारणी प्रतिलिटर पाणी
डायकोफॉल २ मिली किंवा गंधक २ ग्रॅम.

एकात्मिक पीक संरक्षण
रोग पसरवणाऱ्या बुरशी, जिवाणू, विषाणू , कृमी आणि किटकांचे अस्तित्व सर्वत्र आणि विविध अवस्थेत निसर्गात असते. पोषक हवामान मिळताच त्यांची तीव्रता वाढते. केवळ किडनाशकांच्या वापरातून नियंत्रण चांगल्या प्रकारे मिळू शकत नाही. त्यामुळे एकात्मिक रोग व कीड नियंत्रण पद्धतीचा अवलंब करावा.
१. हंगामानुसार एखाद्या भागात लागवड एकाच आठवड्यात पूर्ण करावी. दोन हंगामामध्ये बराच काळ अंतर राखून रोगकारक घटकांचा किंवा किडींचा जीवनक्रम तोडता येईल.
२. प्रमाणित बियाणे वापरावे. तसेच बीजप्रक्रिया अवश्य करावी.
३. पिकाची फेरपालट करावी.
४. पाण्याचा चांगला निचरा न होणाऱ्या जमिनीत कांदा लागवड करू नये.
५. रोपे नेहमी गादीवाफ्यांवर लावावीत.
६. फवारणी करताना द्रावणामध्ये प्रति लिटर पाण्यात ०.६ मिली चिकट द्रवाचा उपयोग करावा.
७. किडी व रोग यांच्या नियंत्रणाकरिता एकमेंकांना पुरक अशा रसायनांची एकत्रित फवारणी करावी.
८. एकच कीडनाशक सतत वापरू नये. किडींची प्रतिकार शक्ती वाढते. ते टाळण्यासाठी वेगवेगळी कीडनाशके आलटून-पालटून वापरावीत.
९. बीजोत्पादनासाठी लावलेल्या कांद्याच्या रोपांमध्ये फुले उमलल्यानंतर बुरशीनाशक किंवा कीटकनाशक फवारू नये.

संपर्क ः डॉ. शैलेंद्र गाडगे, ०२१३५-२२२०२६
राष्ट्रीय कांदा व लसूण संशोधन संचालनालय, राजगुरुनगर, जि. पुणे.

फोटो गॅलरी

इतर कृषी सल्ला
जमिनीची सुपीकता, सूक्ष्मजीवांचा अतूट...वॉक्समन यांच्या सॉईल अॅण्ड मायक्रोब्स या...
मक्यावरील लष्करी अळीचे एकात्मिक नियंत्रणमहाराष्ट्रात फॉल आर्मी वर्म (स्पोडोप्टेरा...
डाळिंबबागेतील मररोगाची लक्षणे कसे ओळखाल...डाळिंबबागेमध्ये मररोगाचा प्रादुर्भाव आणि प्रसार...
आले लागवडीचे पूर्वनियोजनआ ले लागवड करताना जमिनीची निवड, पूर्वमशागत,...
जमीन अन् सूक्ष्मजीवपूर्वीच्या रासायनिक शेतीमध्ये...
योग्य पद्धतीने करा कूपनलिका पुनर्भरणमागच्या भागात आपण विहीर आणि कूपनलिका यांमधील फरक...
गटशेतीच्या सुलभ व्यवस्थापनासाठीशेतकरी गट स्थापन होऊन गटशेतीस सुरवात करताना पुढील...
महाराष्ट्रात मॉन्सून आगमनासाठी अनुकूल...महाराष्ट्रातील हवेचा दाब १००४ हेप्टापास्कल इतका...
खरीप कांदा लागवड तंत्रज्ञानविशेषतः विदर्भात रब्बी हंगामातील कांद्याचे...
गोष्ट तलावांचा श्वास मोकळा करण्याची...तलावांमध्ये बेशरम वनस्पतीचा पसारा वाढला तर आवश्यक...
द्राक्षवेल अचानक सुकण्याच्या समस्येवर...सध्याच्या परिस्थितीत द्राक्षबागेतील सर्व भागात...
द्राक्षबागेतील स्ट्रोमॅशियम बारबॅटम...द्राक्षाच्या जुन्या बागांमध्ये खोडकिडीच्या...
कोरडवाहूमध्ये कमी खर्चात उत्पादनासह...अवर्षण स्थितीमध्ये सर्वांत अधिक फटका हा कोरडवाहू...
गटशेतीचे ध्येय, उद्दिष्ट, वेळापत्रक ठरवाशेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने शेती...
विहीर अन्‌ कूपनलिका नेमकी कोठे खोदावी?आपल्या जागेमध्ये विहीर करायची की कूपनलिका करायची...
गटशेतीतील जबाबदाऱ्यांचे वाटपशेती शाश्वत व किफायतशीर होण्यासाठी एकट्याने शेती...
जमिनी सुपीकता, उत्पादकता वाढीसाठी शेणखत...कृषी विद्यापीठ किंवा संशोधन केंद्रांद्वारे सर्व...
भुरी नियंत्रणासह अन्नद्रव्य...सध्या बऱ्याच ठिकाणी तापमानामध्ये वाढ होताना दिसत...
भाजीपाला रोपवाटिका नियोजनभाजीपाल्यामध्ये मिरची, टोमॅटो आणि वांगी अशा...
रानडुकरांना रोखण्यासाठी पर्यावरणपूरक...वनविभाग किंवा जंगलाच्या आसपास असलेल्या...