agricultural stories in Marathi, agrowon, poultry advice | Agrowon

कुक्कुटपालन सल्ला
अजय गवळी, विजयसिंह मदने-पाटील
रविवार, 2 सप्टेंबर 2018
  • कोंबड्यांना पावसाळ्यातील वातावरणामुळे विविध आजार होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे पावसाळ्यापूर्वी त्यांना लसीकरण करावे.
  • पोल्ट्री शेडच्या परिसरात स्वच्छता ठेवावी. पावसाचे पाणी साचून दलदल होणार नाही याची काळजी घ्यावी. पावसाचे पाणी सहजपणे वाहून जाण्यासाठी शेडच्या आजूबाजूला चर खोदावी.
  • शेडला प्लॅस्टिकचे पडदे वापरावेत. पडदे शेडच्या पायापासून ते दीड फूट अंतर सोडून बाजूच्या लोखंडी जाळीला दोरीने मजबूत बांधलेले असावेत.
  • कोंबड्यांना पावसाळ्यातील वातावरणामुळे विविध आजार होण्याची शक्यता असते. त्यामुळे पावसाळ्यापूर्वी त्यांना लसीकरण करावे.
  • पोल्ट्री शेडच्या परिसरात स्वच्छता ठेवावी. पावसाचे पाणी साचून दलदल होणार नाही याची काळजी घ्यावी. पावसाचे पाणी सहजपणे वाहून जाण्यासाठी शेडच्या आजूबाजूला चर खोदावी.
  • शेडला प्लॅस्टिकचे पडदे वापरावेत. पडदे शेडच्या पायापासून ते दीड फूट अंतर सोडून बाजूच्या लोखंडी जाळीला दोरीने मजबूत बांधलेले असावेत.
  • पडद्यांची उघडझाप पावसाप्रमाणे करावी, जेणेकरून दिवसा पाऊस नसेल आणि सूर्यप्रकाश असेल तेव्हा पडदे उघडावेत. यामुळे शेडमधील वरील बाजूने शेडमध्ये हवा खेळती राहून वातावरण चांगले राहते.
  • ओल्या गादीमुळे शेडमधील वातावरण दूषित होते. त्याचप्रमाणे ओलसर गादीमध्ये रोगजंतूंची वाढ झपाट्याने होते, अशावेळी कोंबड्या विविध रोगास बळी पडण्याची शक्यता असते.
  • जास्त प्रमाणात ओल्या झालेल्या गादीचा तेवढाच भाग काढून टाकावा, त्या ठिकाणी नवीन गादी टाकावी.
  • गादीमधील आर्द्रतेचे प्रमाण कमी असावे. जास्त झाल्यास तज्ज्ञांच्या शिफारशीनुसार गादीमध्ये चुना मिसळावा.
  • शेडमध्ये माश्यांचा प्रादुर्भाव होणार नाही याची काळजी घ्यावी.
  • कोंबडी खाद्य तपासून घ्यावे. खाद्य ठेवण्याची जागा स्वच्छ व कोरडी असावी, तसेच खराब झालेले कोंबडी खाद्य कोंबड्यांना देऊ नये.
  • कोंबड्यांना स्वच्छ पाणी पुरवावे. पाण्यात तज्ज्ञांच्या शिफारशीनुसार जंतुनाशके योग्य प्रमाणात मिसळावीत.
  • लोखंडी पाण्याची टाकी असल्यास ती गंजू नये म्हणून तिला आतून रेड ऑक्साइड लावून घ्यावे. तसेच सिमेंटची टाकी असल्यास तिला चुना लावून घ्यावा जेणेकरून टाकीमध्ये शेवाळ वाढणार नाही.
  • शेडमध्ये हवा नेहमी खेळती राहील याची दक्षता घ्यावी. जवळपास ३० फूट रुंदी असलेल्या शेडमध्ये हवा व्यवस्थितपणे खेळती राहते तसेच योग्य प्रमाणात सूर्यप्रकाशही पोचतो.

नवीन शेडची उभारणी करताना...

  • शेडची उभारणी बाहेरील जमीन सपाटीपेक्षा १-२ फूट उंच करावी, जेणेकरून पावसाळ्यात बाहेरील पाणी शेडमध्ये येणार नाही.
  • शेडच्या रुंदीच्या बाजूने छपरापर्यंत उंच भिंती बांधाव्यात. त्या भिंतीत सहा फूट उंचीचे व तीन फूट रुंदीचे दरवाजे ठेवावेत.
  • शेडच्या लांबीच्या बाजूने १-२ फूट उंचीच्या विटांच्या भिंती बांधाव्यात. त्यावर ६-७ फूट उंचीची जाळी बसवावी जेणेकरून हवा खेळती राहील आणि पक्षी घरात मोकळा सूर्यप्रकाश राहील.
  • लांबीच्या दोन्ही बाजूस समान अंतरावर आठ फूट उंचीचे लोखंडी अथवा कॉंक्रिटचे खांब उभे करावेत.
  • दोन्ही बाजूंस छताचा पत्रा साधारणपणे ३-३ ते १/२ फूट बाहेर काढावा, जेणेकरून शेडमध्ये येणारा पाऊस अडवला जाईल.
  • शेडच्या मध्य भागाची उंची १२-१५ फूट व बाजूची उंची ७-८ फूट ठेवल्यास पक्षिघराच्या छतास योग्य ढाळ (उतार) मिळून पावसाचे पाणी पटकन ओघळून जाते.

संपर्क ः अजय गवळी, ८००७४४१७०२
(के. के. वाघ कृषी जैव तंत्रज्ञान महाविद्यालय, नाशिक)

इतर कृषिपूरक
योग्य प्रजनन व्यवस्थापनातून वाढवा...दुधाळ जनावरांची योग्य देखभाल व योग्य नियोजन...
दुधातील घटकांवर परिणाम करणारे घटक दुधातील स्निग्ध पदार्थ व एसएनएफ यांच्या...
दुग्धोत्पादन, प्रजननासाठी खनिज मिश्रणेजनावरांना हिरवा अाणि वाळलेला चारा पुरेशा प्रमाणात...
टंचाई टाळण्यासाठी चाऱ्याचे नियोजन अावश्...भविष्यातील चाराटंचाईवर मात करण्यासाठी उपलब्ध...
योग्य उपचाराने दूर करा मायांग बाहेर...दुधाळ जनावरांतील गायी व म्हशींमध्ये विण्यापूर्वी...
पोळ्याला घ्या बैलांची काळजीबैलपोळ्यादिवशी बैलांना अंघोळ घातली जाते व त्यांना...
शेळ्यांच्या अाहारातील झाडपाल्याचे...शेळ्या झाडपाला खूप आवडीनं खातात. त्यामुळे शेतातील...
कुक्कुटपालन सल्ला कोंबड्यांना पावसाळ्यातील वातावरणामुळे विविध...
बाह्य परजीवींच्या नियंत्रणासाठी गोठ्यात...जनावरांच्या शरीरावर, केसांमध्ये अाढळणाऱ्या बाह्य...
योग्य व्यवस्थापनातून कमी होते मिथेन...जनावरे खाल्लेला चारा रवंथ करतात. खाद्य खाताना...
गुणवत्तापूर्ण दूध उत्पादनाची सूत्रेजास्त दूध व फॅट मिळवण्यासाठी तसेच त्यापासून विविध...
खाद्य व्यवस्थापनात साधली प्रति किलो १८...निरा (जि. पुणे) येथील पंडित चव्हाण यांच्याकडे...
शेततळ्यातील मत्स्यपालन यशस्वी करण्याची...अगदी जिरायती क्षेत्रातही २ ते १० गुंठ्यांपर्यंत...
शेळ्यांना आहे वर्षभर मार्केटसांगली जिल्ह्यातील बामणी (ता. खानापूर, सांगली)...
रेशीम उद्योगाने आणली कौटुंबिक स्थिरता पूर्वी पूरक म्हणून सुरू केलेला रेशीम उद्योग आता...
वेळीच करा जनावरांमधील आंत्र परोपजीवींचे...आंत्रपरोपजीवीच्या प्रादुर्भावामुळे जनावरांची भूक...
योग्य प्रजनन व्यवस्थापनातून वंधत्व...जनावरातील वंधत्वामुळे मोठ्या प्रमाणात नुकसान सहन...
स्वच्छता, लसीकरणातून कमी करा शेळ्यांतील...शेळ्यांची सर्वात जास्त काळजी पावसाळ्यामध्ये...
ओळखा जनावरांमधील सर्पदंश...पावसाळ्यात शेती, गोठ्याच्या आजूबाजूच्या परिसरात...
जनावरांना खुराकासोबत द्या बायपास फॅट,...संतुलित पशुखाद्यामध्ये प्रथिने, पिष्टमय पदार्थ,...