agricultural stories in marathi, AGROWON, Simple sampling method eases identification of foot and mouth disease outbreaks | Agrowon

लाळ्या खुरकूत नियंत्रणासाठी सातत्याने नमुने तपासणी ठरेल फायद्याची
वृत्तसेवा
शनिवार, 7 जुलै 2018

साध्या नमुने घेत राहण्याच्या पद्धतीमुळे लाळ्या खुरकूत रोगाचा उद्रेक ओळखण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. परिणामी, अचानक होणाऱ्या उद्रेकापासून बचाव करणे शक्य असल्याचे नेपाळ येथे झालेल्या प्रयोगात दिसून आले. त्याविषयी एक संशोधन अॅप्लाइड अॅण्ड एन्व्हायर्नमेंटल मायक्रोबायोलॉजी या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

साध्या नमुने घेत राहण्याच्या पद्धतीमुळे लाळ्या खुरकूत रोगाचा उद्रेक ओळखण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. परिणामी, अचानक होणाऱ्या उद्रेकापासून बचाव करणे शक्य असल्याचे नेपाळ येथे झालेल्या प्रयोगात दिसून आले. त्याविषयी एक संशोधन अॅप्लाइड अॅण्ड एन्व्हायर्नमेंटल मायक्रोबायोलॉजी या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

लाळ्या खुरकुत हा विषाणूजन्य रोग हा गायी, शेळ्या, वराह आणि अन्य खूर असलेल्या सस्तन प्राण्यांमध्ये आढळतो. सध्या आशिया, आफ्रिका आणि मध्यपूर्वेतील अनेक भागामध्ये लाळ्या खुरकुत रोगाचा प्रादुर्भाव मोठ्या प्रमाणात दिसतो. त्याचप्रमाणे लाळ्या खुरकूत रोगमुक्त असलेल्या देशांमध्येही अचानकपणे या रोगाचा उद्रेक होताना दिसतो. उदा. इंग्लंडमध्ये २००१ मध्ये असाच उद्रेक झाला होता. त्यामुळे जनावरांची कत्तल करण्यात आली. या उद्रेकामुळे सुमारे १२ अब्ज डॉलरचे नुकसान झाले. या स्थितीमध्ये जनावरांच्या परिसराचे सातत्याने निरीक्षण करणे, नमुने तपासणे ही पद्धती फायदेशीर ठरू शकते.

ग्रामीण भागामध्ये ज्या ठिकाणा जनावरांचे पालन मोठ्या प्रमाणात केले जाते, अशा ठिकाणी सातत्याने नमुने घेऊन, त्याचे जनुकीय विश्लेषण केल्यास रोगांचे निदान करण्यामध्ये सुलभता येऊ शकते. रोगाची लक्षणे दिसण्यापूर्वीच वैद्यकीय उपचाराची सोय होऊ शकते. विकसनशील देशामध्ये पशुवैद्यकांना असे नमुने घेत राहिल्यास त्याचा फायदा अल्पभूधारकांनाही चांगल्या प्रकारे होऊ शकते.

नेपाळ येथील काठमांडू खोऱ्यामध्ये नऊ ठिकाणावरील २४ अल्पभूधारकांच्या पशुगोठ्यांचा अभ्यास केला आहे. त्यासाठी पशुवैद्यकांनी घेतलेले नमुने इंग्लंड येथील पिरब्राईट इन्स्टिट्यूट येथे तपासणीसाठी पाठवण्यात आले. या नमुन्यामुळे जनावरांतील रोगाची लक्षणे ओळखण्यात यश आले. याविषयी माहिती देताना पिरब्राईट इन्स्टिट्यूट येथील संशोधक डॉ. क्लॅरी कोलेनट यांनी सांगितले, की गोठ्याच्या परिसरातील नमुन्यांचे विश्लेषण सातत्याने केल्यास त्यातून रोगाचा प्रादुर्भाव ओळखणे सोपे होऊ शकते. भविष्यात अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर असलेले लहान किट तयार केल्यास लाळ्या खुरकूत रोगाच्या निदानासाठी फायदा होणार आहे.

या अभ्यासासाठी घेण्यात आलेले बहुतांश गोठे हे अल्पभूधारक कुटुंबाचे आहेत. घराभोवती असलेल्या जागेमध्ये त्यांची जनावरे ठेवली जाते. लाळ्या खुरुकूत रोगासाठी माणूस संवेदनशील नाही. तसेच यात प्राण्याचा त्वरीत मृत्यू होत नसला तरी त्याच्या दूध आणि मांस उत्पादनावर मात्र विपरीत परिणाम होतो. त्याचा लहान शेतकऱ्यांच्या आर्थिक स्थितीवर तीव्रपणे होतो. त्याचप्रमाणे एकूण राष्ट्रीय उत्पन्नामध्ये या रोगाचा मोठा परिणाम होतो.

 

इतर ताज्या घडामोडी
...तर जिनिंग मिल मालकांविरोधात कारवाई ः...वर्धा   ः गुलाबी बोंड अळी नियंत्रणासाठी...
अकोले तालुक्‍यात पावसाचा जोर कायमनगर  : अकोले तालुक्‍याच्या पश्‍चिम भागात...
स्वाभिमानीचा सर्जिकल स्ट्राईक,...कोल्हापूर : कोल्हापूर जिल्ह्याच्या कानाकोपऱ्यातून...
सातारा जिल्ह्यात दूध दरप्रश्नी तिसऱ्या...सातारा   ः स्वाभिमानी शेतकरी संघटनेने...
संतश्रेष्ठ तुकोबाराय पालखीचे सोलापूर...सोलापूर : पिटू भक्तिचा डांगोरा । कळिकाळासी दरारा...
कोयना, कण्हेर धरणांतून विसर्गसातारा : जिल्ह्यात पावसाचा जोर कायम आहे. बुधवारी...
कर्नाटकातून येणारे दूध आंदोलकांनी अडवलेसोलापूर :  दुधाच्या वाढीव दरासाठी स्वाभिमानी...
किणी टोल नाका येथे पोलिसांची जबरदस्ती;...कोल्हापूर- : स्वाभिमानीने शेतकरी संघटनेने पुणे...
कनिष्ठ सहायकाची एक वेतनवाढ बंदनाशिक  : जिल्हा परिषदेची सभा असो की मुख्य...
भेंडीची वेळेवर लागवड आवश्यकभाजीपाला पिकांमध्ये भेंडी पिकाची लागवड वाढत आहे....
दूध दरप्रश्‍नी राज्य सरकार दोषी : राज...पुणे  ः दूधदराचा प्रश्न गंभीर होत आहे....
पुणे जिल्ह्यातील धरणांमध्ये १०६ टीएमसी...पुणे  : जिल्ह्यातील पश्‍चिम भागात असलेल्या...
बुलडाणा, वाशीममध्ये दूध दरप्रश्‍नी...अकोला  ः दुधाला प्रतिलिटर पाच रुपये दर...
पोषक घटकांनीयुक्त शेळीचे दूधभारतामध्ये प्रामुख्याने गायीच्या व म्हशीच्या...
मराठवाड्यात तिसऱ्या दिवशीही दूध...औरंगाबाद : दूध दरावरून पुकारल्या गेलेल्या...
कोल्हापुरात हिंसक वळणकोल्हापूर : दूध आंदोलनाच्या तिसऱ्या दिवशी...
चंद्रकांतदादांच्या आश्वासनानंतर उपोषण...परभणी  ः पीकविमा परताव्यापासून वंचित...
शेतकऱ्यांना बोंड अळीची नुकसानभरपाई...नाशिक  : गेल्या वर्षी बोंड अळीमुळे कापूस...
खानदेशात ८० टक्के पेरणी उरकलीजळगाव : खानदेशात जवळपास ८० टक्के क्षेत्रावर पेरणी...
हाँगकाँग येथे जांभळ्या रताळ्यापासून...हाँगकाँग येथील एका खासगी साखळी हॉटेल उद्योगाने...