agricultural stories in marathi, agrowon, technowon, farmers invention of sowing & inter culturing operation | Agrowon

भरतभाईंनी तयार केले आंतरमशागत, पेरणी यंत्र
अनामिका डे, अलजुबैर सय्यद
शुक्रवार, 16 मार्च 2018

गुजरात राज्यातील पिखोर (ता. केशोद, जि. जुनागड) या लहानशा गावातील भरतभाई अग्रावत हे शेतीसाठी लागणाऱ्या छोट्या अवजारे निर्मितीतील संशोधक.

गुजरात राज्यातील पिखोर (ता. केशोद, जि. जुनागड) या लहानशा गावातील भरतभाई अग्रावत हे शेतीसाठी लागणाऱ्या छोट्या अवजारे निर्मितीतील संशोधक.

भरतभाईंचे वडील अमृतभाई यांचा गावामध्येच लहानसा फॅब्रिकेशनचा व्यवसाय. त्यामुळे गावपरिसरातील शेतकऱ्यांच्या अवजारांची दुरुस्ती त्याचबरोबरीने शेतकऱ्यांच्या मागणीनुसार लहान अवजारे तयार करून देत होते. वडिलांच्या बरोबरीने लहानपणापासून अवजारे, यंत्रे दुरुस्ती करता करता भरतभाईंनादेखील नवीन संकल्पना सुचू लागल्या. यातूनच त्यांनी शेतकऱ्यांची गरज लक्षात घेऊन छोट्या अवजारांची निर्मिती सुरू केली. भरतभाईंनी ग्रामीण भागातील लोकांच्या अडचणी लक्षात घेऊन कूक स्टोव्ह, पाणी उपसण्यासाठी लहान पवनचक्की तयार केली. याचबरोबरीने आंतरमशागत आणि पेरणीसाठी मजुरांची कमतरता आणि लहान शेतकऱ्यांची मागणी लक्षात घेऊन अांतरमशागत आणि पेरणी यंत्राचीदेखील निर्मिती केली. या यंत्राला शेतकऱ्यांच्याकडून चांगली मागणी आहे. हे यंत्र विकसित करण्यासाठी ग्यान संस्थेने त्यांना तांत्रिक आणि आर्थिक मदत केली आहे.

असे आहे अांतरमशागत आणि पेरणी यंत्र

  • यंत्राने आंतरमशागत करता येते. तसेच गहू, भुईमूग, मका हरभरा सोयाबीन, एरंडी, तूर, मूग, उडीद, ज्वारी, जिरे, बाजरी, तीळ, कापूस या पिकांची पेरणी करता येते.
  • दोन व्यक्तिंच्या सहाय्याने यंत्राने आंतरमशागत आणि पेरणी शक्य.
  • गरजेनुसार यंत्रातील पेरणीचे अंतर बदलणे शक्य आहे.
  • यंत्राला असलेल्या बियाणे टाकीची क्षमता तीन किलो.
  • यंत्राने एकावेळी एका ओळीत पेरणी करता येते.
  • यंत्राला दोन्ही बाजूने लहान सायकलची दोन चाके लावलेली आहेत. यंत्राची चाके आणि बियाणे टाकी एचडीपीची बनविलेली आहे. हॅन्डेल आणि यंत्राचे इतर भाग लोखंडाचे आहे.
  • बियाणे टाकीला रोटर जोडलेले आहेत. चाकामुळे यंत्र शेतात चालविण्यास सुरवात झाल्यानंतर रोटर फिरतात. त्यामुळे बियाणे योग्य अंतरावर पडत जाते. बियाणे प्रकार, पेरणीचे अंतर, पेरणीच्या खोलीनुसार रोटर बदलावे लागतात. यंत्रासोबत चार प्रकारचे रोटर उपलब्ध आहेत.
  • पेरणी यंत्रासोबत तण नियंत्रणासाठी अवजार, बियाणे आकार आणि पेरणीच्या अंतरानुसार वेगवेगळे रोटर उपलब्ध, बियाणे पेरणीपूर्वी जमिनीत छिद्र घेण्यासाठीचे छोटे अवजार तसेच बियाणे पेरणीनंतर माती झाकण्याचे छोटे अवजार यास जोडता येते.
  • यंत्राची किंमत २७०० रुपये आहे. पेरणीयंत्रासोबत इतर जोडणीची अवजारे नको असतील तर किंमत २४०० रुपये आहे.

संपर्क : ०७९- २६७६९६८६
(ग्यान संस्था, अहमदाबाद, गुजरात)

 

फोटो गॅलरी

इतर टेक्नोवन
ट्रॅक्टरचलित न्युमॅटिक प्लॅंन्टरउच्च गुणवत्तेच्या बियाण्यांचा वापर केल्याने...
दर्जेदार शेती अवजारे निर्मितीत उंद्री...बुलडाणा जिल्ह्यातील उंद्री गावाने शेती उपयोगी...
पुनर्भरणाद्वारे साधली पाण्याच्या...हरियाना येथील कैठाल जिल्ह्यातील मुंद्री, गियोंग,...
अवजारांच्या वापरांमुळे महिलांचे कष्ट...महिलांचा शेती कामातील वाटा लक्षात घेता,...
बंधाऱ्यांची परिस्थिती अन् परिणामसध्या जलसंधारण म्हटले की आपल्या डोळ्यांसमोर...
शेतीची कृत्रिम बुद्धिमत्तेकडे वाटचाल...इतिहासाच्या अभ्यासातून भविष्याचा अंदाज घेत...
योग्य प्रकारे ट्रॅक्‍टर चालवा, दुर्घटना...शेतमाल वाहतुकीचा मुख्य स्त्रोत ट्रॅक्‍टर आहे....
कडधान्यांपासून पोषक बेकरी उत्पादनेभारतीय आहारामध्ये प्रथिनाच्या पूर्ततेचे कार्य हे...
ट्रॅक्टर, ट्रॅक्टरचालकाची कार्यक्षमता...ट्रॅक्टरसाठी उपग्रह मार्गदर्शक आणि प्रकाश कांडी...
तण नियंत्रणासाठी स्वयंचलित यंत्रणातणे पिकांसोबत पाणी, अन्नद्रव्ये आणि...
फळे, भाजीपाला वाळवणीसाठी ‘डोम ड्रायर’बाजारपेठेतील गुणवत्तापूर्ण उत्पादनांची मागणी...
गहू बीजोत्पादनातून साधली उद्योजकताशिक्षण कमी असतानाही सातत्यपूर्ण कष्ट आणि...
जमीन सुधारणेसाठी मोल नांगरभारी काळ्या जमिनीमधून प्रभावी निचरा होण्यासाठी...
टोमॅटोमध्ये आणता येईल तिखटपणामिरचीचा तिखटपणा त्यातील कॅपासिसीन या घटकांमुळे...
हळद शिजविण्यासाठी वापरा बॉयलरकाढणीनंतर हळदीवर ४ ते ५ दिवसांमध्येच शिजविण्याची...
धान्यांच्या तात्पुरत्या साठवणीचे...अन्नधान्यांचे उत्पादन हे हंगामी होऊन साधारणपणे...
शून्य मशागत... नव्हे, निरंतर मशागतीची...कोणत्याही पिकापूर्वी मशागत झालीच पाहिजे, हा...
शेतकऱ्यांचे श्रम, वेळ आणि पैशाची बचत...औरंगाबाद : आपल्या कल्पकतेचा वापर करून देवगिरी...
गव्हाच्या काडाचा भुसा करण्यासाठी भुसा...राहिलेल्या काडापासून भुसा मिळवण्यासाठी भुसा...
पाणी बचत, दर्जेदार उत्पादनासाठी मल्चिंग...पॉलिथिन कागद आच्छादनासाठी वापरल्याने पिकासोबत...