agricultural stories in Marathi, agrowon, TECHNOWON, Houseplants could one day monitor home health | Agrowon

वनस्पतीयुक्त भिंती सांगतील घराचे आरोग्य
वृत्तसेवा
सोमवार, 13 ऑगस्ट 2018

वनस्पतिशास्त्र आणि इमारत आरेखनशास्त्र या दोहोंचा तसा पाहता काही संबंध दिसत नाही. फारतर घराचे सुशोभीकरणाच्या अनुषंगाने पूरक म्हणून वनस्पतिशास्त्राचा विचार होतो मात्र, भविष्यामध्ये या दोन शाखांच्या एकत्रिकरणाचा परीणाम मानवी आरोग्य टिकवण्यासाठीही होऊ शकतो. घरामध्ये राहणाऱ्या माणसांच्या आरोग्याचा सातत्यपूर्ण आढावा ते घर चांगल्या प्रकारे घेऊ शकेल, या विचारातून टेनिसी विद्यापीठातील कृषी संस्था संशोधन करत आहेत. त्यासाठी खास जनुकीय सुधारित घरगुती वनस्पती विकसित करण्यासाठी त्यांचे प्रयत्न सुरू आहे.

वनस्पतिशास्त्र आणि इमारत आरेखनशास्त्र या दोहोंचा तसा पाहता काही संबंध दिसत नाही. फारतर घराचे सुशोभीकरणाच्या अनुषंगाने पूरक म्हणून वनस्पतिशास्त्राचा विचार होतो मात्र, भविष्यामध्ये या दोन शाखांच्या एकत्रिकरणाचा परीणाम मानवी आरोग्य टिकवण्यासाठीही होऊ शकतो. घरामध्ये राहणाऱ्या माणसांच्या आरोग्याचा सातत्यपूर्ण आढावा ते घर चांगल्या प्रकारे घेऊ शकेल, या विचारातून टेनिसी विद्यापीठातील कृषी संस्था संशोधन करत आहेत. त्यासाठी खास जनुकीय सुधारित घरगुती वनस्पती विकसित करण्यासाठी त्यांचे प्रयत्न सुरू आहे. या वनस्पती घरे किंवा कार्यालयांतील व्यक्तींच्या आरोग्यासाठी वेळीच धोक्याचे, सावधानतेचे संदेश देऊ शकतील. ही संकल्पना सायन्स या संशोधनपत्रिकेमध्ये प्रकाशित करण्यात आली आहे.

आलिशान, देखणे घर ही प्रत्येकाची इच्छा असते. त्याबरोबरच ते आरोग्यपूर्ण असावे, हेही पाहिले जाते. टेनिसी विद्यापीठातील युटू हर्बर्ट कृषी महाविद्यालयातील वनस्पतिशास्त्र विभागातील प्रो. नील स्टुअर्ट आणि त्यांचे सहकारी भविष्यातील अत्याधुनिक घरांमध्ये जनुकीय सुधारित वनस्पतींच्या साह्याने या साऱ्या बाबी एकत्रित आणू पाहत आहेत. नील यांना ही कल्पना त्यांची पत्नी सुझान आणि इंटेरिअर आर्किटेक्चरचे सहायक प्रो. राणा अबुद्द्येह यांच्याशी झालेल्या संवादातून सुचली. यातील जैविक सेन्सर ही कल्पना तशी जुनीच असली तरी पर्यावरणातील अशा सेन्सरचा वापर प्रत्यक्ष घरामध्ये अंतर्गत सुशोभीकरणासाठी करण्याची कल्पना नावीन्यपूर्ण आहे. त्यासाठी जुनकीय सुधारणा तंत्रातून फायटोसेन्सर घरगुती वापराच्या वनस्पतीमध्ये अंतर्भूत करण्याचेही त्यांचे नियोजन आहे.

संकल्पना ः

  • विविध प्रकारच्या वातावरणामध्ये अगदी सामान्य वनस्पतीही वेगळे गुणधर्म दाखवतात. उदा. वातावरणामध्ये नायट्रोजनचे प्रमाण अधिक किंवा कमी असणे. खास तयार केलेल्या फिल्टरद्वारे त्याकडे पाहिल्यास हे बदल स्पष्ट दिसतात. भिंतीवरील वनस्पतींच्या समोर असे फिल्टर काचेच्या स्वरूपामध्ये लावल्यास वनस्पतींच्या रंगांमध्ये झालेला फरक डोळ्यांनाही दिसू शकेल. हा बदल जर आरोग्यासाठी हानिकारक पातळीपर्यंत पोचत असल्यास त्वरित त्यावर उपाययोजना करता येतील. भविष्यामध्ये हे तंत्रज्ञान व्यावसायिकरीत्या उपलब्ध करण्याचे नियोजन नील स्टुअर्ट करत आहेत.
  • घरामध्ये फुललेली फुले ही मानसिक स्वास्थ्यांसाठी चांगली असतातच, मात्र त्याबरोबरच आपल्या घरातील स्थितीबाबतही भाष्य करू शकतात. त्यांची भाष्य करण्याची पद्धती वेगळी असते. त्याविषयी माहिती देताना नील स्टुअर्ट म्हणाले, की नैसर्गिकरीत्याही वनस्पती बाह्य स्थितीविषयी आपले मत आपल्या अवयवातील रंग, गंध यातून दर्शवत असते. पानांचे रंग बदलतात. मात्र, त्याही आधी त्यातून वेगवेगळी रसायने बाहेर फेकली जातात. (जी संप्लवनशील असल्याने त्वरीत हवेत विरून जातात.) आता हे गुणधर्म अधिक वेगाने व स्पष्ट दर्शवण्यासाठी योग्य त्या जनुकांचा अंतर्भाव या वनस्पतींमध्ये करण्याचे नियोजन केले आहे.
  • अशा जैवसेन्सरचे प्रमाण अधिक असण्याच्या दृष्टीने वनस्पतींयुक्त भिंतीचे प्रारुप उत्तम ठरेल, अशा विश्वास संशोधकांना आहे. ते सजावटीच्या दृष्टीनेही निसर्गाच्या अत्यंत जवळ नेणारे ठरू शकते, असा दावा अबुद्द्येह यांनी केला. अशा संरचनेतून जागेची बचत साधण्याबरोबरच घराचा एकात्मिक भाग बनून जातील.

इतर टेक्नोवन
जमीन सपाटीकरणासाठी लेझर लॅंड लेव्हलरलेझर लॅंड लेव्हलर हे एक आधुनिक व अचूक यंत्र आहे,...
महिलांचे श्रम कमी करणारी अवजारे रोटरी टोकण यंत्र हे उभ्याने ढकला पद्धतीने...
ट्रॅक्टरचलित न्युमॅटिक प्लॅंन्टरउच्च गुणवत्तेच्या बियाण्यांचा वापर केल्याने...
दर्जेदार शेती अवजारे निर्मितीत उंद्री...बुलडाणा जिल्ह्यातील उंद्री गावाने शेती उपयोगी...
पुनर्भरणाद्वारे साधली पाण्याच्या...हरियाना येथील कैठाल जिल्ह्यातील मुंद्री, गियोंग,...
अवजारांच्या वापरांमुळे महिलांचे कष्ट...महिलांचा शेती कामातील वाटा लक्षात घेता,...
बंधाऱ्यांची परिस्थिती अन् परिणामसध्या जलसंधारण म्हटले की आपल्या डोळ्यांसमोर...
शेतीची कृत्रिम बुद्धिमत्तेकडे वाटचाल...इतिहासाच्या अभ्यासातून भविष्याचा अंदाज घेत...
योग्य प्रकारे ट्रॅक्‍टर चालवा, दुर्घटना...शेतमाल वाहतुकीचा मुख्य स्त्रोत ट्रॅक्‍टर आहे....
कडधान्यांपासून पोषक बेकरी उत्पादनेभारतीय आहारामध्ये प्रथिनाच्या पूर्ततेचे कार्य हे...
ट्रॅक्टर, ट्रॅक्टरचालकाची कार्यक्षमता...ट्रॅक्टरसाठी उपग्रह मार्गदर्शक आणि प्रकाश कांडी...
तण नियंत्रणासाठी स्वयंचलित यंत्रणातणे पिकांसोबत पाणी, अन्नद्रव्ये आणि...
फळे, भाजीपाला वाळवणीसाठी ‘डोम ड्रायर’बाजारपेठेतील गुणवत्तापूर्ण उत्पादनांची मागणी...
गहू बीजोत्पादनातून साधली उद्योजकताशिक्षण कमी असतानाही सातत्यपूर्ण कष्ट आणि...
जमीन सुधारणेसाठी मोल नांगरभारी काळ्या जमिनीमधून प्रभावी निचरा होण्यासाठी...
टोमॅटोमध्ये आणता येईल तिखटपणामिरचीचा तिखटपणा त्यातील कॅपासिसीन या घटकांमुळे...
हळद शिजविण्यासाठी वापरा बॉयलरकाढणीनंतर हळदीवर ४ ते ५ दिवसांमध्येच शिजविण्याची...
धान्यांच्या तात्पुरत्या साठवणीचे...अन्नधान्यांचे उत्पादन हे हंगामी होऊन साधारणपणे...
शून्य मशागत... नव्हे, निरंतर मशागतीची...कोणत्याही पिकापूर्वी मशागत झालीच पाहिजे, हा...
शेतकऱ्यांचे श्रम, वेळ आणि पैशाची बचत...औरंगाबाद : आपल्या कल्पकतेचा वापर करून देवगिरी...