agricultural stories in Marathi, agrowon, Turmeric soil Filling to roots (Bharani) | Agrowon

हळदीची भरणी आवश्यक...
डॉ. मनोज माळी, डॉ. श्रीमंत रणपिसे
शुक्रवार, 10 ऑगस्ट 2018

सध्याच्या काळात हळदीचे खोड तसेच फुटव्यांची वाढ भरपूर होते. वाढीच्या टप्यात भरणी, खत व्यवस्थापन आणि तणांचे नियंत्रण करणे आवश्यक आहे. भरणी केल्यामुळे नवीन येणारे हळकुंड झाकली जातात, त्यांची चांगली वाढ होते. भरणी करताना खते दिल्यामुळे ती योग्यरीत्या मातीत मिसळली जातात.

सध्याच्या काळात हळदीचे खोड तसेच फुटव्यांची वाढ भरपूर होते. वाढीच्या टप्यात भरणी, खत व्यवस्थापन आणि तणांचे नियंत्रण करणे आवश्यक आहे. भरणी केल्यामुळे नवीन येणारे हळकुंड झाकली जातात, त्यांची चांगली वाढ होते. भरणी करताना खते दिल्यामुळे ती योग्यरीत्या मातीत मिसळली जातात.

हळद लागवड होऊन दोन ते अडीच महिन्यांचा कालावधी पूर्ण झाला आहे. शाकीय वाढ होण्याचा हा कालावधी (४६ ते १५० दिवस) असतो. या काळात २५ ते ३५ अंश सेल्सिअस तापमान असते. या अवस्थेमध्ये हळदीला फुटवे येतात. हळदीच्या नऊ महिन्यांच्या कालावधीमध्ये येणाऱ्या एकूण पानांची संख्या आणि उंची या अवस्थेमध्ये निश्‍चित फरक होत असते.

भरणी ः

  1. लागवडीनंतर २.५ ते ३ महिन्यांनी हळदीचे पीक ३ ते ५ पानांवर असताना भरणी करणे आवश्‍यक असते. कारण या कालावधीमध्येच हळदीस फुटवे व हळकुंड फुटण्यास सुरवात होते.
  2. सरीमधील माती किंवा लागण केलेल्या दोन्ही गड्यामधील मोकळ्या जागेमधील माती १.५ ते २ इंच शिपीच्या कुदळीने खणून दोन्ही बाजूच्या गड्ड्यांना लावावी. संपूर्ण कंद झाकला जाईल अशा पद्धतीने माती लावावी.
  3. भरणी केल्यानंतर जर पाऊस नसेल तर हलकेसे पाणी द्यावे. जेणेकरून भर लावलेली माती निघून पावसाने वाहून जाणार नाही.
  4. भरणी केल्यामुळे नवीन येणारे हळकुंड झाकली जातात, त्यांची चांगली वाढ होते. उत्पादनामध्ये १० ते १५ टक्कांनी वाढ झाल्याचे दिसून आले आहे. भरणी न केल्यामुळे सूर्यप्रकाशात हळकुंड आल्यास ते हिरवे पडते आणि वाढ खुंटते.
  5. गादी वाफ्यावर भरणी करताना पॉवर टिलरच्या साह्याने किंवा दोन गादीवाफ्यामधील जागेतील माती मोकळी करून गादीवाफ्यावर भर द्यावी. मजुरांच्या खर्चात बचत होण्यास मदत होते. गादीवाफ्यावर ठिबक सिंचन केले असल्यास भरणी करताना ड्रिपर मातीखाली जाणार नाहीत याची काळजी घ्यावी.

फायदे ः

  1. भरणी केल्यामुळे उघडे पडलेले गड्डे संपूर्णपणे झाकले जातात. परिणामी गड्डे झाकल्यामुळे कंदमाशी सारख्या किडींना गड्ड्यावर अंडी घालता येत नाहीत. त्यामुळे या किडीची पुढील पिढी नष्ट होण्यास मदतच होते. तसेच कंदकुंज रोगालादेखील आळा बसतो.
  2. उघड्या गड्ड्याच्या बाजूने नव्याने येणारी हळकुंडे संपूर्ण झाकली जातात, त्यांची वाढ चांगली होते.
  3. उथळ झालेल्या सऱ्या भरणी केल्यामुळे खोल होण्यास मदत होते. परिणामी पिकांस दिलेले पाणी व्यवस्थित व समप्रमाणात मिळते. इतस्तः पाण्याचा अपव्यय होत नाही.
  4. भरणी करतेवेळी शिफारस केलेली खत मात्रा दिल्यामुळे संपूर्ण खते मातीखाली झाकली जातात. परिणामी खतांचा ऱ्हास होत नाही. दिलेले खत हळदीच्या मुळाजवळ पडल्यामुळे चांगला फायदा होते. खतांची कार्यक्षमता वाढते.
  5. मातीखाली झाकलेल्या जेठा गड्ड्यांची वाढ चांगली होते. हळकुंडांची संख्या वाढण्यास मदत होते. परिणामी उपादनात वाढते.
  6. भरणीमुळे लांब मुळे तुटली जातात. कार्यक्षम तंतुमय मुळे जास्त प्रमाणात तयार होऊन आवश्‍यक अन्नघटक शोषणाची क्रिया चांगली होऊन उत्पादन वाढीस मदत होते.
  7. लहान मोठ्या तणांचे नियंत्रण होते, निंदणीच्या खर्चात बचत होते.
  8. माती पोकळ झाल्यामुळे जमिनीमध्ये हवा खेळती राहण्यास मदत होते. त्यामुळे हळकुंडाचे चांगले पोषण होते.

खतांचे व्यवस्थापन ः

  1. हेक्‍टरी २०० किलो नत्र, १०० किलो स्फुरद आणि १०० किलो पालाश देण्याची शिफारस करण्यात आली आहे. संपूर्ण स्फुरद आणि पालाश लागवडीच्या वेळी द्यावयाचे असते. नत्र मात्र दोन हप्त्यांत विभागून द्यावे. पहिला हप्ता लागवडीनंतर ४५ दिवसांनी द्यावयाचा असतो.
  2. नत्राचा दुसरा हप्ता भरणीच्या वेळी (लागवडीनंतर १०५ दिवसांनी) द्यावा. या वेळी हेक्‍टरी २१५ किलो युरिया आणि २५ किलो फेरस सल्फेट द्यावे. भरणीच्या वेळी हेक्‍टरी दोन टन निंबोळी किंवा करंजी पेंडीचा वापर करावा. भरणी करताना खते दिल्यामुळे ती योग्यरीत्या मातीत मिसळली जातात.

पाणी व्यवस्थापन ः

  1. पावसाचे पाणी जमिनीमध्ये साठून राहणार नाही याती दक्षता घ्यावी. पाणी जर साठून राहिले तर मुळांना ऑक्‍सिजन घेण्यास अडथळा येतो. परिणामी पाने पिवळी पडून निस्तेज होऊन मलूल होताना दिसतात. अशा वेळी साचलेल्या पाण्याचा तात्काळ निचरा करावा.
  2. ऑगस्ट, सप्टेंबर हा हमखास पावसाचा कालावधी असल्याने शेवटची सरी कुदळीच्या साह्याने फोडून पाणी काढून द्यावे.
  3. पावसाच्या कालावधीत जमिनीतील ओलावा तपासून पाणी देण्याचे नियोजन करावे.
  4. रुंद वरंबा पद्धतीने लागवड असल्यास ठिबक सिंचनाचा उपयोग करावा. जमिनीतील ओलाव्यानुसार ठिबक संच चालू ठेवावा. सतत पाणी देऊ नये. त्यामुळे सतत ओलावा राहिल्याने हळकुंडे कुजण्याची शक्‍यता असते. या पद्धतीने पाणी दिल्याने १० ते १५ टक्के उत्पादन जास्त मिळाल्याचे दिसून आले आहे.
  5. हिवाळ्यामध्ये पाण्याच्या दोन पाळ्यांमधील अंतर १२ ते १५ दिवस ठेवावे.

तण नियंत्रण ः

  1. लागवड करताना शेणखताचा मोठ्या प्रमाणात वापर होत असल्याने शेणखतातून तणांचे बी शेतात येते. या तणांचे वेळीच नियंत्रण करावे.
  2. लागवडीपासून ६०, ९० आणि १२० दिवसांच्या अंतराने तणांच्या वाढीनुसार मजुरांच्या साह्याने निंदणी करून घ्यावी. हळद उगवणीनंतर शक्यतो तणनाशक फवारू नये. वाढीच्या काळात तणनाशकाची फवारणी केली, तर पिकाच्या शारीरिक क्रियांवर विपरीत परिणाम होतो.

संपर्क ः डॉ. मनोज माळी, ९४०३७७३६१४
(हदळ संशोधन योजना, कृषी संशोधन केंद्र, कसबे डिग्रज, जि. सांगली)

फोटो गॅलरी

इतर ताज्या घडामोडी
बोंड अळीचे जीवनचक्र खंडित करण्यासाठी...परभणी : सद्यःस्थितीत पाणी दिलेल्या कपाशीच्या...
नागपूरला होणार रेशीम कोष मार्केटनागपूर   ः राज्यात विस्तारत असलेल्या रेशीम...
खानदेशातील रब्बी पाण्याअभावी संकटातजळगाव  : अत्यल्प पावसामुळे खानदेशात...
साखर कारखान्यांच्या ताबेगहाण कर्जाला...मुंबई  ः साखर कारखान्यांना शेतकऱ्यांच्या ‘...
नगरमधील शेतकऱ्यांना मिळणार शेळीपालन,...नगर   : पशुसंवर्धन विभागामार्फत शेतकऱ्यांना...
जळगावात सीताफळाला प्रतिक्विंटल २५०० ते...जळगाव : कृषी उत्पन्न बाजार समितीमध्ये बुधवारी (ता...
संग्रामपूर खरेदी केंद्रावर अाॅनलाइन...बुलडाणा   : अाधारभूत किमतीने शेतीमाल...
एफआरपी थकवलेल्या ११ कारखान्यांवर कारवाई...मुंबई  : राज्यातील ११ साखर कारखान्यांनी...
गोंदिया जिल्ह्यात ५२ हजार क्विंटल धान...गोंदिया  ः शासनाच्या वतीने नाफेडच्या...
मदत, पुनर्वसन समितीच्या अहवालानंतर...अकोला  ः कमी तसेच अनियमित पावसामुळे निर्माण...
सातारा जिल्ह्यात रब्बीसाठी आतापर्यंत...सातारा : जिल्ह्यातील राष्ट्रीयीकृत तसेच सहकारी...
‘उजनी`चे २० टीएमसी पाणी सोलापूर, अऩ्य...सोलापूर : सोलापूर आणि इतर शहरांच्या पिण्याच्या...
मक्यावरील अमेरिकन लष्करी अळीचे नियंत्रणशास्त्रीय नाव ः स्पोडोप्टेरा फ्रुजीपर्डा  ...
बेणापूर ग्रामपंचायतीने केली गायरानावर...खानापूर तालुक्यातील बेणापूर ग्रामपंचायतीने आपल्या...
भुरीच्या प्रादुर्भावावर लक्ष ठेवासर्व द्राक्ष विभागांमध्ये वातावरण पुढील आठ...
नगर जिल्ह्यात ११५ टॅंकरद्वारे पाणीपुरवठानगर   : जिल्ह्यातील गाव-शिवारातील...
साताऱ्यात सोयाबीनच्या दरात सुधारणासातारा   ः जिल्ह्यात सोयाबीनच्या दरात...
गुंजवणी प्रकल्पाच्या ‘सुप्रमा’मधील अटीत...मुंबई   : पुणे जिल्ह्याच्या वेल्हे...
खपली गहू लागवडीचे सुधारित तंत्रगेल्या काही दशकांमध्ये कमी उत्पादकतेमुळे खपली गहू...
सुरळीत वीजपुरवठ्यासाठी परभणीत भजन आंदोलनपरभणी  ः महावितरणच्या बोबडे टाकळी (ता. परभणी...