agricultural stories in Marathi, agrowon, wheat advice | Agrowon

गहू पीक सल्ला
डॉ. अविनाश गोसावी, डॉ. संजय पाटील
बुधवार, 28 नोव्हेंबर 2018

१) वेळेवर पेरणीसाठी दर हेक्‍टरी १२० किलो नत्र, ६० किलो स्फुरद व ४० किलो पालश या खतमात्रेपैकी निम्मे नत्र व संपूर्ण स्फुरद आणि पालाश पेरणीच्या वेळी दिलेले आहे. उरलेले निम्मे नत्र पेरणीनंतर ३ आठवड्यांनी खुरपणी झाल्यावर पहिल्या पाण्याच्या वेळी द्यावे.
२) पीक ५५ ते ७० दिवसांचे असताना १९ः१९ः१९ या विद्राव्य खताची दोन टक्के (१० लिटर पाण्यात २०० ग्रॅम) याप्रमाणे दोन वेळा फवारणी करावी.
३) दाणे भरण्याच्या अवस्थेत दोन टक्के युरियाची (१० लिटर पाण्यात २०० ग्रॅम युरिया) फवारणी करावी.

पाणी व्यवस्थापन ः

१) वेळेवर पेरणीसाठी दर हेक्‍टरी १२० किलो नत्र, ६० किलो स्फुरद व ४० किलो पालश या खतमात्रेपैकी निम्मे नत्र व संपूर्ण स्फुरद आणि पालाश पेरणीच्या वेळी दिलेले आहे. उरलेले निम्मे नत्र पेरणीनंतर ३ आठवड्यांनी खुरपणी झाल्यावर पहिल्या पाण्याच्या वेळी द्यावे.
२) पीक ५५ ते ७० दिवसांचे असताना १९ः१९ः१९ या विद्राव्य खताची दोन टक्के (१० लिटर पाण्यात २०० ग्रॅम) याप्रमाणे दोन वेळा फवारणी करावी.
३) दाणे भरण्याच्या अवस्थेत दोन टक्के युरियाची (१० लिटर पाण्यात २०० ग्रॅम युरिया) फवारणी करावी.

पाणी व्यवस्थापन ः

१) पेरणीनंतर साधारणपणे दर १८ ते २१ दिवसांच्या अंतराने पाण्याच्या पाळ्या द्याव्यात. मध्यम ते भारी जमिनीत पीक तयार होण्यासाठी ४ ते ५ वेळा पाणी द्यावे लागते.
पीकवाढीच्या अवस्थेनुसार पाणी नियोजन ः
१. मुकुटमुळे फुटण्याची अवस्था ः पेरणीनंतर १८ ते २१ दिवस.
२. कांडी धरण्याची अवस्था ः पेरणीनंतर ४० ते ४५ दिवस.
३. फुलोरा आणि चीक भरण्याची अवस्था ः पेरणीनंतर ६० ते ६५ दिवस.
४. दाणे भरण्याची अवस्था ः पेरणीनंतर ८० ते ८५ दिवस.

काही ठरावीक वेळेलाच पाणी देणे शक्‍य असल्यास नियोजन ः

१. एकच पाणी देणे शक्‍य असल्यास ते ४० ते ४२ दिवसांनी द्यावे.
२. पेरणीनंतर दोन पाणी देणे शक्‍य असल्यास पहिले पाणी २० ते २२, दुसरे पाणी ४० ते ४२ व तिसरे पाणी ६० ते ६५ दिवसांनी द्यावे.
३) गव्हास एकच पाणी दिले तर पुरेशा पाण्यापासून आलेल्या उत्पादनाच्या तुलनेत ४१ टक्के घट येते. दोन पाणी दिले तर उत्पादनात २० टक्के घट येते.

डॉ. संजय पाटील ः ७५८८०३६४४८
डॉ. अविनाश गोसावी ः ७५८८००५९०५

( कृषी संशोधन केंद्र, निफाड, जि. नाशिक)

इतर तृणधान्ये
गहू पिकावरील रोग नियंत्रणयंदाचा हंगाम आतापर्यंत गहू पिकासाठी अत्यंत पोषक...
गहू पिकावरील कीड नियंत्रणगहू पिकावर सध्या मावा, तुडतुडे, कोळी अशा किडींचा...
गहू पिकावरील मावा, तुडतुडे किडींचे...गहू पिकावरील मावा आणि तुडतुडे या किडींवर वेळीच...
ज्वारीवरील खोडकिडा, रसशोषक किडींचा...कीडीमुळे ज्वारी पिकाचे सुमारे ५० टक्क्यांपर्यंत...
ज्वारीस द्या संरक्षित पाणीसर्वसाधारणपणे ७० ते ७५ दिवसांत ज्वारी फुलोऱ्यात...
निर्यातीसाठी ड्यूरम गहू लागवडीचे करा...भारतामध्ये आपली देशांतर्गत गरज भागवून उर्वरित...
गहू पीक सल्ला१) वेळेवर पेरणीसाठी दर हेक्‍टरी १२० किलो नत्र, ६०...
गव्हाच्या उशिरा पेरणीसाठी निवडा योग्य...बागायती गव्हाच्या वेळेवर पेरणीसाठी नोव्हेंबर...
मक्यावरील अमेरिकन लष्करी अळीचे नियंत्रणशास्त्रीय नाव ः स्पोडोप्टेरा फ्रुजीपर्डा  ...
खपली गहू लागवडीचे सुधारित तंत्रगेल्या काही दशकांमध्ये कमी उत्पादकतेमुळे खपली गहू...
जिरायती गहू पिकासाठी ओलावा महत्त्वाचाजिरायती गव्हाच्या लागवडीमध्ये ओलाव्याचे महत्त्व...
जिरायती गहू लागवडीतील तंत्रेजिरायती गव्हाची लागवड ऑक्‍टोबरअखेर ते...
जमिनीच्या खोलीनुसार पेरा ज्वारीचे वाणरब्बी हंगामामध्ये ज्वारी हे महत्त्वाचे पीक आहे....
भातावरील तुडतुडे प्रादुर्भावाकडे...सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी...
नियोजन रब्बी ज्वारी लागवडीचे...रब्बी ज्वारी लागवडीसाठी मूलस्थानी जलसंधारण...
कॅल्शियम, प्रथिनांचा उत्तम स्राेत ः...मानवी अाहारात गव्हाव्यतिरिक्त इतर धान्यांचा...
भातपिकातील रासायनिक खतांचा वापरभातपिकाच्या भरपूर उत्पादनासाठी त्याच्या संतुलित...
भात पिकातील एकात्मिक खत व्यवस्थापनभात पिकामध्ये हेक्टरी सरासरी उत्पादन कमी...
मका उत्पादनावर जाणवतील तापमानवाढीचे...हवामानातील बदलांचे एकूण अंदाज पाहता तापमानातील...
लागवड गोड ज्वारीची...गोड ज्वारीच्या ताटांमध्ये शर्करा व प्रथिनांचे...