agricultural stories in Marathi, agrowon,inter culturing operations in rabbi crops | Agrowon

ज्वारी, हरभरा, सूर्यफूल पिकातील आंतर मशागत
डॉ. आदिनाथ ताकटे
शनिवार, 13 ऑक्टोबर 2018

रब्बी हंगामात प्रामुख्याने ज्वारी, हरभरा, करडई आणि सूर्यफूल ही पिके घेतली जातात. कोरडवाहू क्षेत्रामध्ये उपलब्ध ओलावा टिकवण्याच्या उद्देशाने आंतरमशागत योग्य पद्धतीने केली पाहिजे. त्याचा उत्पादनवाढीसाठी फायदा होतो.

रब्बी ज्वारी

रब्बी हंगामात प्रामुख्याने ज्वारी, हरभरा, करडई आणि सूर्यफूल ही पिके घेतली जातात. कोरडवाहू क्षेत्रामध्ये उपलब्ध ओलावा टिकवण्याच्या उद्देशाने आंतरमशागत योग्य पद्धतीने केली पाहिजे. त्याचा उत्पादनवाढीसाठी फायदा होतो.

रब्बी ज्वारी

  • पेरणीनंतर १० दिवसांनी पहिली व १२ ते १५ दिवसांनी दुसरी विरळणी करावी.
  • पोंगेमर झालेली रोपे काढून टाकून आवश्यक तेथे नांगे भरावेत.
  • जमिनीत ओल धरून ठेवण्यासाठी ज्वारीच्या पिकाला तीन कोळपण्या द्याव्यात. पेरणीनंतर तिसऱ्या आठवड्यात पहिली, पाचव्या आठवड्यात दुसरी; तर आठव्या आठवड्यात तिसरी कोळपणी करावी. त्यासाठी अखंड पासाचे कोळपे वापरावे. दुसरी व तिसरी विशेषतः शेवटची कोळपणी दातेरी कोळप्याने केल्यास रान फुटून पडणाऱ्या भेगा बुजतात. बाष्पीभवन कमी करण्यासाठी ही कोळपणी अत्यंत महत्त्वाची आहे.
  • तणांच्या उपद्रवानुसार एक ते दोन वेळा खुरपणी करावी.
  • जमिनीतील ओलावा टिकवून ठेवण्यासाठी हेक्टरी पाच टन काडीकचरा/धसकटे, सरमाड पिकाच्या दोन ओळीत पसरावे. या आच्छादनामुळे जमिनीत ओल चांगली टिकून राहण्यास मदत होते.

हरभरा

  • पेरणीनंतर १५ दिवसांच्या आत आवश्यक तेथे नांगे भरावेत. दाट पेरणी झाली असल्यास विरळणी करून दोन रोपांतील अंतर १० सें.मी ठेवावे.
  • पेरणीपासून चार आठवड्यांच्या आत एक खुरपणी आणि कोळपणी देणे आवश्यक आहे. परिणामी, तणांचा नायनाट होऊन उत्पादनात २५ टक्के वाढ होते.
  • रासायनिक तणनियंत्रणासाठी, पेरणी करताना वापशावर पेंडीमेथिलीन हे तणनाशक २.५ लिटर प्रतिहेक्टर प्रमाणे ५०० लिटर पाण्यातून फवारावे. फवारणी करताना जमिनीत पुरेसा ओलावा असणे गरजेचे आहे.

करडई
या पिकाची विरळणी उगवणीनंतर १० दिवसांनी किंवा पेरणीपासून २० दिवसांनी करावी. मध्यम जमिनीत दोन रोपांत साधारणतः २० सें.मी., तर भारी जमिनीत ३० सें.मी. ठेवावे. जरुरीप्रमाणे एखादी निंदणी करावी. दोन ते तीन कोळप्याच्या पाळ्या देणे अतिशय गरजेचे आहे. पहिली कोळपणी ३ ऱ्या आठवड्यात फ्तीच्या कोळप्याने, दुसरी कोळपणी ५ व्या आठवड्यात अखंड पासच्या कोळप्याने व तिसरी कोळपणी ८ व्या आठवड्यात दातेरी कोळप्याने करावी.

सूर्यफूल
पेरणीनंतर १५ ते २० दिवसांनी दोन वेळा विरळणी करावी. आधी दोन व अखेरीस एका ठिकाणी एकच रोप ठेवावे. विरळणी करताना मध्यम जमिनीत २० सें.मी, तर भारी जमिनीत ३० सें.मी अंतर ठेवावे.
पिकास १५ दिवसांच्या अंतराने एक–दोन कोळपण्या, तसेच एक खुरपणी देऊन शेत तणविरहित ठेवावे.
दोन ओळीमध्ये गव्हाचे भुसकट अथवा उसाच्या पाचटाचे तुकडे करून आच्छादन केल्यास हेक्टरी उत्पादनात वाढ झाल्याचे दिसून आले आहे.
रब्बी पिकांमध्ये वरीलप्रमाणे योग्य वेळी आंतरमशागत करावी. तणांचे नियंत्रणासह जमिनीतील हवा खेळती राहते. उपलब्ध ओलावा जास्त काळ टिकून राहतो, परिणामी उत्पादनात भरीव वाढ होते.

डॉ. आदिनाथ ताकटे, ९४०४०३२३८९
०२४२६-२४३३३८
(प्रभारी अधिकारी, मध्यवर्ती रोपवाटिका (बियाणे ), महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी.)

इतर ताज्या घडामोडी
काकडी, दोडका, कारल्याच्या दरात सुधारणापुणे : गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
‘गिरणा‘च्या पाण्यासाठी वाळूचा बंधाराजळगाव : गिरणा नदीतून पिण्यासह शेतीच्या पाण्याचे...
‘समृद्धी’च्या उभारणीसाठी रॉयल्टीत देणार...नाशिक   : मुंबई-नागपूर समृद्धी महामार्गाच्या...
व्याजासह एफआरपी दिल्याशिवाय...पुणे  : राज्यातील साखर कारखान्यांनी थकीत...
कोल्हापुरात पहिल्या टप्प्यात गूळदरात वाढकोल्हापूर  ः यंदाच्या गूळ हंगामाला सुरवात...
सरुड येथील गुऱ्हाळघरमालक उसाला देणार...कोल्हापूर : गुऱ्हाळघर व्यवसायात व्यावसायिकपणा...
नगर जिल्ह्यात १७८ टॅंकरद्वारे पाणीपुरवठानगर   : जिल्ह्यात यंदा गंभीर पाणीटंचाई जाणवत...
पुणे बाजार समितीत हापूस आंब्यांची आवकपुणे  ः कोकणातील हापूस आंब्यांची या...
सातारा जिल्ह्यात पाणीटंचाई वाढलीसातारा   ः जिल्ह्याच्या पूर्व भागात...
नागपूर जिल्ह्यात रब्बीची २१ टक्के पेरणीनागपूर   ः पाणी उपलब्धतेची अडचण, जमिनीत...
राज्यकर्ते दूध भेसळ का थांबवत नाहीत :...पुणे : राज्यात राजरोस दुधात भेसळ सुरू असून, अन्न...
आर. आर. पाटील यांचे स्मारक युवकांना...सांगली   ः आर. आर. पाटील यांनी ग्रामविकास,...
जळगाव जिल्हा परिषद पाणी योजनांचे वीज...जळगाव : पाणी योजनांचे बिल भरण्यात आले नसल्याने...
जमीन सुपीकतेसाठी सेंद्रिय कर्बाचे...जमिनीच्या सुपीकतेमध्ये सेंद्रिय कर्ब हे अत्यंत...
खानदेशात कांदा लागवड निम्म्याने...जळगाव : खानदेशात यंदा उन्हाळ कांद्याची लागवड...
सटाणा, मालेगावसाठी सोडणार चणकापूर...नाशिक : सटाणा व मालेगावला भेडसावणाऱ्या...
पुणे विभागात ४८ हजार हेक्टरवर कांदा...पुणे   ः पुणे विभागात आत्तापर्यंत ४८ हजार...
वीजदरवाढीचा शॉक, अनुदानाची फक्त घोषणाचजळगाव ः वस्त्रोद्योगाला चालना मिळावी, उद्योजकांचा...
महिलांनी नाचणीपासून बनवले सत्तरहून अधिक...कोल्हापूर   : नाचणीची आंबील, नाचणीच्या...
बुलडाणा जिल्ह्यात रब्बीची ५६ हजार...बुलडाणा  ः कमी व अनियमित पावसामुळे संपूर्ण...