agricultural stories in marathi, citrus fruit crop advisory | Agrowon

लिंबूवर्गीय फळपीक सल्ला
डाॅ. एम. एस. लदानिया, डॉ. दिनकरनाथ गर्ग
गुरुवार, 7 सप्टेंबर 2017

पाऊस नसल्यास जमिनीची मशागत व निंदणी करून बाग स्वच्छ ठेवावी.सिंचनासाठी दुहेरी आळे पद्धतीचे आळे तयार करावे. यामुळे झाडाच्या मुळांना खेळती हवा मिळते. ठिंबक सिंचन संच असल्यास त्याच्या लॅटरल पसरून, आवश्यकतेनुसार ओलित सुरू करावे.

सिंचन व्यवस्थापन ः
संत्रा व मोसंबीच्या १ वर्षे वयाच्या झाडाला ८ लिटर, ५ वर्षांच्या झाडाला ४५ लिटर, ८ वर्षांच्या झाडाला ८७ लिटर व १० वर्षे व त्यापेक्षा अधिक वयाच्या झाडांना १०८ लिटर प्रतिदिन प्रतिझाड पाणी द्यावे. लिंबू झाडांसाठी पाण्याची मात्रा वरील प्रमाणाच्या अर्धी द्यावी.

पाऊस नसल्यास जमिनीची मशागत व निंदणी करून बाग स्वच्छ ठेवावी.सिंचनासाठी दुहेरी आळे पद्धतीचे आळे तयार करावे. यामुळे झाडाच्या मुळांना खेळती हवा मिळते. ठिंबक सिंचन संच असल्यास त्याच्या लॅटरल पसरून, आवश्यकतेनुसार ओलित सुरू करावे.

सिंचन व्यवस्थापन ः
संत्रा व मोसंबीच्या १ वर्षे वयाच्या झाडाला ८ लिटर, ५ वर्षांच्या झाडाला ४५ लिटर, ८ वर्षांच्या झाडाला ८७ लिटर व १० वर्षे व त्यापेक्षा अधिक वयाच्या झाडांना १०८ लिटर प्रतिदिन प्रतिझाड पाणी द्यावे. लिंबू झाडांसाठी पाण्याची मात्रा वरील प्रमाणाच्या अर्धी द्यावी.

लिंबू झाडांचे व्यवस्थापन
लिंबूवरील खैऱ्या रोगाचा प्रसार पावसाळ्यात फार झपाट्याने होतो. तो रोखण्यासाठी लिंबू झाडावरील रोगग्रस्त फांद्या, पाने कापून, जाळून नष्ट कराव्यात.
नियंत्रणासाठी फवारणी प्रति ६० लिटर पाणी,
काॅपर आॅक्सि क्लोराइड ३ ग्रॅम अधिक स्ट्रेप्टोमायसीन* ०.१ ग्रॅम.
पुढील फवारणी आवश्यकतेनुसार ३० दिवसांनी करावी.

मृग बहर व्यवस्थापन
फळांच्या वाढविण्यासाठी, फवारणी प्रति १०० लिटर पाणी
मोनो पोटॅशियम फॉस्फेट किंवा युरिया किंवा पोटॅशिअम नायट्रेट किंवा डाय अमोनिअम फॉस्फेट या पैकी एक खत १.५ किलो अधिक जिबरेलिक ॲसिड (जीए ३) १.५ ग्रॅम.

कीड व्यवस्थापन
कोळी ः
प्रादुर्भाव दिसताक्षणी फवारणी प्रतिलिटर पाणी
डायकोफाॅल (१८.५ ईसी) २ मि.ली. किंवा
प्रोपरगाईट (२० ईसी) १ मि.ली किंवा
इथिआॅन (२० ईसी) २ मि.ली. किंवा
विद्राव्य गंधक ३ ग्रॅम.
आवश्यकता भासल्यास दुसरी फवारणी १५ दिवसांच्या अंतराने.

फळमाशी ः
पिकलेल्या फळांवर फळमाशींचा प्रादुर्भाव असतो. प्रौढमाशी पिकलेल्या फळांत अंडी घालते. अंडी उबवल्यानंतर अळी फळांच्या आतील भाग खाते. छिद्रातून बुरशी आणि जिवाणूंचा फळात शिरकाव झाल्याने फळे सडू लागतात. परिणामी फळगळ सुरू होते.
नर फळमाशीला आकर्षित करून नष्ट करण्यासाठी सापळा तयार करावा. त्यासाठी अर्धा मिली मिथाईल युजेनॉल अधिक २ मि.ली मॅलॅथिआॅन किंवा २ मि.ली क्विनालफाॅस प्रतिलिटर पाण्यांत द्रावण बनवावे. हे द्रावण रुंद तोंडाच्या बाटलीत ठेवून, अशा हेक्टरी २५ बाटल्या झाडावर अडकून ठेवाव्यात. दर ७ दिवसांनी बाटलीतील द्रावण बदलावे.

फळगळ थांबविण्याकरिता उपाय ः
अनेक बागांमधील जमिनी पाण्याअभावी भेगाळलेल्या दिसतात. अनेक ठिकाणी पुरेशी ओल नसल्याने जुलै महिन्यातील खतांचा पुरवठा केलेला नाही. या परिस्थितीत झाडांवर अधिक प्रमाणात फळे असल्याने, झाडांना ताण बसून ती अशक्त झाल्याचे आढळले. अशा अशक्त झाडांवर ‘‘कोलेटोट्रिकम’’ या बुरशीचा प्रादुर्भाव झाला आहे.
लक्षणे ः फळांचे देठ व देठाकडील फांदी वाळते. फळे पिवळी पडून सडतात व त्यांची गळ होते. जुन्या बागांमध्ये फळगळींचे प्रमाण २० ते २५ टक्के एवढे असल्याचे आढळले.

उपाययोजना ः

  • बागेमध्ये पुरेशा प्रमाणात पाणी व अन्नद्रव्यांचा पुरवठा करण्यात यावा. याद्वारे झाडे सशक्त होऊन रोगास प्रतिकारक्षम बनतील.
  • फळे पिवळी पडणे, देठ सुकणे व मोठया प्रमाणात फळगळ होत असल्यास, गळलेली फळे वेचून नष्ट करावीत. वाळलेल्या फांद्या कात्रीच्या साह्याने कापून खालील फवारणी करावी.
    फवारणी प्रति १०० लिटर पाणी,
    कार्बेनन्डाझीम १०० ग्रॅम किंवा थायोफिनेट मिथाईल १०० ग्रॅम
    अधिक
    २,४ डी १.५ ग्रॅम अधिक कॅल्शिअम नायट्रेट १.५ किलो.
    आवश्यकता भासल्यास १० ते १५ दिवसांच्या अंतराने दुसरी फवारणी घ्यावी.

टीप ः

  • झाड ओलेचिंब होईल इतक्या मात्रेत फवारणी करावी.
  • २,४ डी ची भुकटी २०-२५ मिली अल्कोहोल किंवा अॅसिटोनमध्ये स्वतंत्र विरघळवून घ्यावी. त्यानंतर मुख्य मिश्रणात मिसळावी.

संपर्क ः डाॅ. एम. एस. लदानिया, ०७१२-२५००३२५
(केंद्रीय लिंबूवर्गीय फळ संशोधन संस्था, नागपूर.)

इतर कृषी सल्ला
गारपीटग्रस्त केळी बाग सुधारणेच्या...अवकाळी पाऊस व गारपिटीमुळे  केळी पिकाचे कमी-...
उत्तम निचऱ्याच्या जमिनीत पपई लागवड...पपई फळपिकाच्या लागवडीसाठी उत्तम निचऱ्याची जमीन...
डिंकपोस्टिंग कल्चरद्वारे लवकर कुजवा पीक...शेतीतील टाकाऊ मानले जाणारे पिकांचे अवशेष योग्य...
कोबीवर्गीय पिकांवरील रोगांचे नियंत्रण सद्यःस्थितीत कोबीवर्गीय पिके वाढीच्या अवस्थेत...
गारपीटग्रस्त रब्बी पिकांचे व्यवस्थापनमागील दोन दिवसांपासून मराठवाड्यासह राज्यातील...
गारपीटग्रस्त मोसंबी बागेतील व्यवस्थापनरविवार-सोमवारी (ता. ११, १२) मोसंबी उत्पादक...
गारपीटग्रस्त द्राक्षबागेसाठी उपाययोजनागेल्या काही दिवसांपूर्वी विदर्भ आणि मराठवाड्यात...
उन्हाळी तीळ लागवडीमुळे योग्य पीक...उन्हाळी तीळ लागवडीसाठी जमीन भुसभुशीत करून घ्यावी...
पपईच्या सुधारित जाती देतील चांगले...पपई हे बारमाही भरपूर उत्पादन देणारे फळपीक आहे....
गारपीटग्रस्त लिंबूवर्गीय फळबागेसाठी...विदर्भात ठिकठिकाणी गारपीट झाली. त्यामुळे अांबिया...
अवेळी पावसात घ्या हळदीची काळजीसद्यःस्थितीत राज्यात हळद काढणी सुरू आहे. मात्र...
गारपीटग्रस्त पिकांचे भावी नुकसान टाळा गेल्या दोन दिवसांत अवकाळी पाऊस व गारपिटीचा...
व्यवस्थापन माणगा बांबू लागवडीचे...माणगा बांबू टणक असून, भरीव असतो. विविध प्रकारच्या...
मातीचे उष्णताविषयक गुणधर्मजमिनीवर पडणाऱ्या सूर्यप्रकाशामुळे जमिनीचे तापमान...
पपई फळपिकाची रोपनिर्मिती करताना...पपई या फळपिकाच्या लागवडीसाठी रोपवाटिकेतील रोपांची...
गहू पिकातील उंदरांचे नियंत्रणनोव्हेंबरच्या पहिल्या पंधरवड्यात पेरणी केलेल्या...
बटाटा पीक सल्लासद्यःस्थितीत बटाटा पीक वाढीच्या व काढणीच्या...
भुरीच्या वाढण्याची शक्यता, नियंत्रणाकडे...गेल्या आठवड्यामध्ये सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये...
सुपीकता वाढविण्यासाठी वापर द्रवरूप...जमिनीची जैविक व भौतिक सुपीकता वाढविण्यासाठी,...
भाताच्या तेरा जातींचा झाला तुलनात्मक...भात हे जागतिक पातळीवरील सुमारे २० टक्के लोकांच्या...