agricultural stories in marathi, crop advice | Agrowon

रब्बी हंगाम कृषी सल्ला
डॉ. यू. एन. आळसे, डी. डी. पटाईत, डॉ.एस. जी. पुरी
गुरुवार, 7 डिसेंबर 2017

रब्बी हंगामातील पिकांना तणनियंत्रणासाठी कोळपणी, आवश्‍यकतेनुसार सिंचन व पीकसंरक्षण या बाबींकडे लक्ष द्यावे. खरीप हंगामातील पिकांच्या उत्पादनवाढीसाठी सिंचन व वेळेवर काढणी याबाबत व्यवस्थापनावर भर द्यावा.

रब्बी ज्वारी :

रब्बी हंगामातील पिकांना तणनियंत्रणासाठी कोळपणी, आवश्‍यकतेनुसार सिंचन व पीकसंरक्षण या बाबींकडे लक्ष द्यावे. खरीप हंगामातील पिकांच्या उत्पादनवाढीसाठी सिंचन व वेळेवर काढणी याबाबत व्यवस्थापनावर भर द्यावा.

रब्बी ज्वारी :

  • रब्बी ज्वारीची पेरणी (बागायती) ऑक्टोबर महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात केली असेल आणि नत्राचा हप्ता दिला नसेल, तर प्रति हेक्टरी ४० किलो नत्र युरियाद्वारे पेरणीच्या एक महिन्यानंतर द्यावे.
  • उशिरा पेरलेल्या ज्वारीच्या पिकात निंदणी व कोळपणी करून पिकातील तणाचे नियंत्रण करावे.
  • बागायती जमिनीतील ओल कमी झाली असल्यास पीक पोटरीच्या अवस्थेत असताना पिकास पाणी द्यावे.
  • रसशोषक किडींमुळे ज्वारीच्या पिकावर चिकटा येण्याची शक्यता आहे.
  • या रसशोषक किडीच्या नियंत्रणासाठी, फवारणी प्रति लिटर पाणी
    डायमेथोएट १ मि.लि.
  • काही ठिकाणी खोड किडीचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. त्यासाठी शिफारशीप्रमाणे फवारणीचे नियोजन करावे.  
  • करपा रोगाचा प्रादुर्भाव आढळून आल्यास, फवारणी प्रति लिटर पाणी मॅन्कोझेब २.५ ग्रॅम
  • पाण्याचा ताण पडल्यास केओलीन ६ टक्के (६० ग्रॅम प्रतिलिटर) किंवा पोटॅशिअम नायट्रेट १.५ टक्क्याची (१५ ग्रॅम प्रतिलिटर) फवारणी करावी.शक्य असल्यास आच्छादन करावे.

करडई :

  • करडई पिकाची निंदणी व कोळपणी करून पिकातील तणाचा बंदोबस्त करावा.
  • करडई पिकाच्या जमिनीतील ओलावा कमी झाला असल्यास पाणी द्यावे. पीक एक फुलावर असताना एक सरी आड हलके पाणी द्यावे.
  • पिकावर मावा किडीचा प्रादुर्भाव आढळून आल्यास, फवारणी प्रति लिटर पाणी अॅसिफेट (७५ टक्के) १.५ ग्रॅम किंवा डायमेथाेएट १.३ मि.लि.
  • करपा रोगाचा प्रादुर्भाव आढळून आल्यास, फवारणी प्रति लिटर पाणी मॅन्कोझेब २.५ ग्रॅम

हरभरा :

  • हरभरा पिकाची निंदणी व कोळपणी करून पिकातील तणाचे नियंत्रण करावे.
  • बागायती हरभरा पीक फुलोऱ्यात असताना व घाटे भरते वेळी पिकास हलके पाणी द्यावे. तसेच पिकांत जास्त पाणी साचणार नाही याची काळजी घ्यावी.
  • पिकावर अळीचा प्रादुर्भाव आढळून आल्यास, फवारणी प्रति लिटर पाणी    इमामेक्टिन बेंझोएट (५ टक्के) ०.४ ग्रॅम किंवा क्विनाॅलफॉस (२५ ई.सी.) २ मि.लि.
  • शक्यतो एकात्मिक कीडनियंत्रण पद्धतीचा अवलंब करावा. अळीच्या नियंत्रणासाठी पक्षीथांबे हेक्टरी ५० व कामगंध सापळे हेक्टरी ५ या प्रमाणे शेतात बसवावे.
    फवारणी प्रति लिटर
    निंबोळी अर्क ५ टक्के किंवा अॅझाडिरॅक्टीन (३००० पीपीएम) ५ मि.लि.

कापूस :
कपाशीवर गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. त्यामुळे डिसेंबरपूर्वी वेचणी पूर्ण करावी. खोडवा पीक घेणे टाळावे. पिकांचा पालापाचोळा व इतर अवशेषांचा (उदा. पऱ्हाट्या) लवकरात लवकर शास्त्रीय पद्धतीने विल्हेवाट लावावी.

तूर :
बी.एस.एम.आर-८५३, बी.एस.एम.आर-७३६ या जास्त कालावधीच्या तुरींना फुलोऱ्यात असताना एक पाण्याची पाळी द्यावी. तसेच शेंगांमध्ये दाणे भरतेवेळी एक पाण्याची पाळी द्यावी. या संवेदनशील अवस्थेमध्ये पाणी दिल्याने  उत्पादनामध्ये चांगली वाढ होते.
शेंगा पोखरणाऱ्या अळीच्या नियंत्रणासाठी, फवारणी प्रति लिटर पाणी
१) निंबोळी अर्क ५ टक्के किंवा अॅझाडिरॅक्टीन (३००० पीपीएम) ५ मि.लि.
२) रासायनिक नियंत्रणासाठी, इमामेक्टीन बेन्झोएट ०.४ मि.लि.
या अवस्थेत शेंगमाशीचा प्रादुर्भाव होऊ शकतो. त्यांच्या नियंत्रणासाठी शिफारशीप्रमाणे फवारणी करावी.

रब्बी सूर्यफूल :

  • सूर्यफूल पिकाची निंदणी व कोळपणी करून पिकातील तणाचा बंदोबस्त करावा.
  • सूर्यफूल पेरणीनंतर एक महिन्याने प्रति हेक्टरी ३० किलो नत्र युरियाद्वारे द्यावे.
  • पिकास बोंड लागणे, फुलोरा व दाणे भरण्याच्या अवस्थेमध्ये पाण्याच्या पाळ्या चुकवू नयेत.
  • केसाळ अळीचा प्रादुर्भाव आढळून आल्यास अंडीपुंज व अळ्यांसहित पाने तोडून रॉकेल मिश्रित पाण्यात बुडवावीत.
  • केसाळ अळी नियंत्रणासाठी, फवारणी प्रति लिटर पाणी
  • सायपरमेथ्रीन (१० टक्के) ०.९ मि.ली. किंवा क्विनालफॉस २ मि.ली.
  • पानावरील काळे ठिपके (अल्टरनेरिया) हा रोग आढळून आल्यास, फवारणी प्रति लिटर पाणी
    मॅन्कोझेब २.५ ग्रॅम.

 ः डी. डी. पटाईत, ०२४५२-२२९०००
(कृषी तंत्रज्ञान माहिती केंद्र, वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, परभणी)

इतर ताज्या घडामोडी
कोबीवरील भुरी, घाण्या रोगनियंत्रणराज्यात गेल्या काही दिवसांत अवकाळी पाऊस व गारपीट...
अधिक उत्पादन, साखर उताऱ्यासाठी फुले १०,...ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांना अधिक उत्पादन देणाऱ्या...
स्थलांतरित गावांतही मिळणार रेशनचे...नगर : रोजगारासाठी गाव सोडलेल्या कुटुंबांना आता...
नाशिक विभाग ‘मनरेगा’ची मजुरी जमा...नाशिक  : महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण...
शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांसाठी पेटून उठासेलू, जि. परभणी : कधी गारपीट, कधी अवकाळी पाऊस,...
बायफचा फ्रान्स सरकारकडून गौरव पुणे : पशुसंवर्धन, ग्रामविकास व शेती क्षेत्रात...
परभणी जिल्ह्यातील १४ हजार जनावरांना इअर...परभणी : पशुसंवर्धन विभागांतर्गत राबविण्यात येत...
जळगाव जिल्ह्यात हवामानाचा बाजरी उगवणीवर...जळगाव  ः जिल्ह्यात बाजरीची पेरणी काही...
कर्जमाफीच्या २१ लाख शेतकऱ्यांचे खाते '...यवतमाळ : कर्जमाफी अंतिम टप्प्यात आली आहे....
नगर जिल्ह्यात `नरेगा’च्या कामांवर...नगर : मजुरांना रोजगार मिळावा म्हणून राबवल्या...
वऱ्हाडात कांदा बिजोत्पादनाला गारपिटीचा...अकोला ः कांदा बिजोत्पादनाचे मोठे क्षेत्र असणाऱ्या...
हमीभाव : धूळफेकीचे चक्र पूर्ण सत्तेवर येण्यापूर्वी दिलेली आश्वासने सत्तेवर...
सरकारने शेतकऱ्यांची फसवणूक थांबवावी :...दीडपट हमीभावाची सरकारची घोषणा ही शुद्ध बनवाबनवी...
उत्पादन खर्चाबद्दल खुलासा करावा : डॉ....केंद्र सरकारने आगामी खरिपात सर्व अघोषित पिकांसाठी...
मराठवाड्यातील लघू प्रकल्प आले २७ टक्‍क्...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील ८६४ लघू, मध्यम, मोठ्या...
गारपीटग्रस्त केळी बाग सुधारणेच्या...अवकाळी पाऊस व गारपिटीमुळे  केळी पिकाचे कमी-...
नांदेड, परभणी, हिंगोली जिल्ह्यांत १५...नांदेड : केंद्र शासनाच्या किंमत समर्थन...
जळगाव जिल्हा परिषदेच्या अर्थसंकल्पात...जळगाव  : जिल्हा परिषदेचा अर्थसंकल्प यंदा सहा...
ब्रॉयलर्स बाजार दहा रुपयांनी उसळला,...ब्रॉयलर्सचा बाजार अपेक्षेप्रमाणे जोरदार उसळी...
पुण्यात कलिंगड, खरबुजाच्या आवकेत वाढपुणे : गुलटेकडी येथील बाजार समितीमध्ये...