सोयाबीनवरील शेंगा पोखरणाऱ्या अळीचे नियंत्रण
डॉ. ए. व्ही. कोल्हे, डॉ. डी. बी. उंदिरवाडे
मंगळवार, 12 सप्टेंबर 2017

सोयाबीन पिकावर सद्यस्थितीत शेंग पोखरणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. पिकाचे वरून निरीक्षण केल्यास अळीचा प्रादुर्भाव दिसत नाही. त्यासाठी पिकाचे नियमित सर्वेक्षण करून वेळीच नियंत्रणाच्या उपाययोजना कराव्यात.

शेंग पोखरणारी अळी :
शास्त्रीय नाव : Spodoptera litura 

अन्य नावे ः हिरवी अमेरिकन बोंडअळी, घाटे अळी.

सोयाबीन पिकावर सद्यस्थितीत शेंग पोखरणाऱ्या अळीचा प्रादुर्भाव दिसून येत आहे. पिकाचे वरून निरीक्षण केल्यास अळीचा प्रादुर्भाव दिसत नाही. त्यासाठी पिकाचे नियमित सर्वेक्षण करून वेळीच नियंत्रणाच्या उपाययोजना कराव्यात.

शेंग पोखरणारी अळी :
शास्त्रीय नाव : Spodoptera litura 

अन्य नावे ः हिरवी अमेरिकन बोंडअळी, घाटे अळी.

पिके ः ही कीड बहुभक्षी असून तूर, हरभरा, वाटाणा, मूग, उडीद, मसूर, सोयाबीन, चवळी इ. कडधान्यांवर मोठ्या प्रमाणात आढळते; तर कपाशी, ज्वारी, टोमॅटो, तंबाकू, सूर्यफूल, करडई इ. पिकांवरही येते.

नुकसान :
सुरवातीस अंडीतून बाहेर पडलेली लहान अळी सोयाबीनची कोवळी पाने खाते. पीक फुलोऱ्यावर आल्यानंतर कळ्या, फुले खाते. नंतर शेंगांना अनियमित आकाराचे मोठे छिद्र पाडून आत शिरते. शेंगेतील अपरिपक्व; तसेच परिपक्व झालेले दाणे खाऊन टाकते.
वातावरण ढगाळ असताना या किडीचा प्रादुर्भाव वाढतो.
किडीचा जीवनक्रम ४ ते ५ आठवड्यांत पूर्ण
होतो.

नियंत्रण

  • पीक तणमुक्त ठेवावे. बांधावर असणाऱ्या किडींच्या पूरक वनस्पतींचा नाश करावा.
  • शेतात ठिकठिकाणी पिकांच्या उंचीपेक्षा साधारणपणे एक ते दीड उंचीचे पक्षी थांबे उभारावेत. त्यावर पक्षी बसून अळ्यांना टिपतात.
  • शेतात हेक्‍टरी किमान ५- १० कामगंध सापळे लावावेत. सापळ्यांमध्ये प्रतिदिन ८-१० पतंग सतत २-३ दिवस आढळल्यास किडीच्या नियंत्रणाची उपाययोजना करावी. सापळ्यात जमा झालेले पतंग नष्ट करावेत.

फवारणी
बॅसीलस थुरीन्जिएन्सीस (सीरोटाईप एच-३९, ३ बी स्ट्रेन झेड- ५२) १.५ ग्रॅम प्रतिलिटर.आवश्‍यकता भासल्यास १० ते १२ दिवसांच्या अंतराने दुसरी फवारणी करावी.

टीप ः फवारणीचे द्रावण फुले, कळ्या व शेंगापर्यंत पोचेल, याची काळजी घ्यावी.

संपर्क : डॉ. ए. व्ही. कोल्हे, ९९२२९२२२९४
(कीटकशास्त्र विभाग, डॉ. पंजाबराव
देशमुख कृषी विद्यापीठ, अकोला.)

इतर कृषी सल्ला
जिरायती भागात वेळेवर करा पेरणी जिरायती परिस्थितीत रब्बी पिकांच्या पाण्याचा ताण...
तुरळक ठिकाणी पावसाची शक्यता, काही भागात...हिंदी महासागराच्या ५ अक्षांश उत्तर विषुववृत्तीय...
शेतीमध्ये मीठ-क्षारांच्या वापराचे...मीठ (क्षार) हे खनिज असून, त्याच्या वापराने...
योग्य वेळेत करा रब्बी पिकांची पेरणी रब्बी पिकांची जिरायती आणि बागायती क्षेत्रात योग्य...
पावसाच्या स्थितीनुसार करा द्राक्ष छाटणीसर्व द्राक्ष विभागांमध्ये कमीजास्त प्रमाणात पाऊस...
केळी पीक सल्ला सद्यःस्थितीत जून-जुलै महिन्यांतील केळीची मृगबाग...
भेंडी पीक सल्लासद्यस्थितीत भेंडी या पिकावर तुडतुडे, पांढरी माशी...
अॅझोला ः एक उत्तम पशुखाद्यजनावरांच्या खुराकाचा खर्च कमी करण्यासाठी घरच्या...
कृषी सल्ला : खरीप कपाशी, रब्बी ज्वारी,...हवामानाचा संक्षिप्त अंदाज ः पुढील पाच दिवस...
कपाशीवरील फूलकीड, कोळी किडीचे नियंत्रणफूलकिडे ः आर्थिक नुकसान संकेत पातळी ः ...
आठवडाभर चांगल्या पावसाचा अंदाजमहाराष्ट्रातील हवेचा दाब कमी होत असून, आठवडाभर...
निसवणीनंतर भातावरील रोगांचे व्यवस्थापनसद्यस्थितीत बहुतांश ठिकाणी भात पीक निसवणीच्या...
मोल निचरा पद्धत आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीरजमिनीत चिकणमातीचे प्रमाण ३५ टक्‍क्‍यांपेक्षा...
भातावरील करपा रोगाचे नियंत्रणकरपा ः रोगकारक बुरशी : Pyricularia oryzae...
द्राक्ष सल्ला : छाटण्या शेवटच्या...सर्व द्राक्ष विभागांमध्ये पाऊस सुरू झालेला आहे....
कपाशीवरील जिवाणूजन्य करपा रोगाचे...ढगाळ वातावरणात कपाशीवर जिवाणूजन्य पानांवरील चट्टे...
भाजीपाला पिकांतील फळधारणा : समस्या, उपायफळवर्गीय भाजीपाला पिकांच्या अपेक्षित उत्पादनासाठी...
भूमिगत निचरा पाइपची योग्य खोली आवश्‍यकक्षारपड व पाणथळ जमिनीतून पाण्याचा निचरा...
सोयाबीनवरील शेंगा पोखरणाऱ्या अळीचे...सोयाबीन पिकावर सद्यस्थितीत शेंग पोखरणाऱ्या अळीचा...
रब्बी पेरण्यांसाठी अनुकूल परिस्थिती सद्यस्थितीत राज्यात पुरेसा पाऊस पडल्यामुळे रब्बी...