agricultural stories in Marathi, kadvanchi soil and water conservation work | Agrowon

कडवंची : पाणलोटाचं स्वप्न साकार
अमित गद्रे
रविवार, 21 एप्रिल 2019

कडवंची गावात जल, मृद संधारण, शेती विकासामध्ये लोकसहभाग, कृषी विज्ञान केंद्रातील तज्ज्ञांचा चांगला सहभाग होता. या प्रकल्पाबाबत मराठवाडा शेती सहाय्य मंडळातील साईट सुपरवायझर शिवाजी बागडे यांनी मांडलेले अनुभव...

कडवंची गावात जल, मृद संधारण, शेती विकासामध्ये लोकसहभाग, कृषी विज्ञान केंद्रातील तज्ज्ञांचा चांगला सहभाग होता. या प्रकल्पाबाबत मराठवाडा शेती सहाय्य मंडळातील साईट सुपरवायझर शिवाजी बागडे यांनी मांडलेले अनुभव...

मी १९८५ पासून मराठवाडा शेती साहाय्य मंडळामध्ये साईट सुपरवायझर म्हणून कार्यरत आहे. कडवंची गावात पहिल्यापासून पाण्याची समस्या होती. हे लक्षात घेऊन आम्ही गावकऱ्यांच्या सहकार्याने माथा ते पायथा शास्त्रीय पद्धतीने जल, मृद संधारणाची कामे केली. गावकऱ्यांनी डोंगर उतारावर श्रमदानातून सलग समतल चर घेतले. तेथे वनीकरणही केले. डोंगर उतारावरचे ओहोळ दगडी बंधारे घालून अडविले. त्यामुळे पाण्याच्या बरोबरीने मातीचे संधारण झाले. डोंगरावर केलेल्या जलसंधारणाच्या कामामुळे पाणी मुरले. उन्हाळ्यात गावकऱ्यांनी हंड्याने पाणी वाहून वनीकरणातील रोपे चांगल्या प्रकारे जगविली. पाणलोटाच्या कामामध्ये महिलांचादेखील चांगला सहभाग होता.

  डोंगर उताराच्या कामाबरोबरीने आम्ही प्रत्येक शेतकऱ्याच्या शेतीची बांधबंदिस्ती केली. हे शेती बांध घालताना आम्ही त्याला पाइपचे सांडवे केले. याचा फायदा असा झाला की, गावाच्या डोंगर उताराला असलेल्या शेतीपासून ते गावाच्या दुसऱ्या टोकाला असलेल्या नाल्यापर्यंतच्या शेतीमध्ये टप्प्याटप्प्याने पावसाचे पाणी मुरत जाते. डिसेंबरनंतर तळ गाठणाऱ्या विहिरींमध्ये पाणी टिकून राहू लागले. जलसंधारणाच्या कामाबरोबरीने पीक पद्धतीत बदल, फळबाग लागवडीला चालना मिळाली.

गावकऱ्यांच्या समितीतून निर्णय

पाणलोट कामाच्या नियोजनासाठी गावकऱ्यांची पाणलोट समिती स्थापन केली. त्यामुळे श्रमदान नियोजन, गावकऱ्यांच्या समस्या सोडविणे सोपे गेले. संपूर्ण गावाला जल, मृद संधारणाचे महत्त्व समजाऊन सांगणे शक्य झाले. पाणलोटातील प्रत्येक काम हे समितीला दाखविले जायचे. कामाचा ताळेबंद मांडून समितीची मान्यता घेऊन आम्ही पुढील कामाला सुरवात करायचो. पारदर्शक कारभारामुळे पाणलोटाच्या कामामुळे गती मिळाली.

फोटो गॅलरी

इतर ग्रामविकास
जमिनीच्या आरोग्य कार्डाची उपयुक्तताभारतातील प्रत्येक शेतकऱ्याला त्याच्या जमिनीचे...
भूगर्भात पाणीसाठा टिकविण्यासाठी भूमिगत...भूमिगत बंधारा बांधण्याचे काम जमिनीखाली असल्याने...
निर्धारातून टाकोबाईची वाडीच्या...सातारा जिल्ह्यातील फलटण तालुक्याचा काही भाग...
गळणाऱ्या बंधाऱ्याची दुरुस्ती शक्यसध्याच्या काळातील बंधाऱ्यांची परिस्थिती पाहिली तर...
विविध उपक्रमांच्या माध्यमातून माणगाव...कोल्हापूर जिल्ह्यातील माणगावच्या ग्रामस्थांनी...
योग्य ठिकाणीच करा पाझर तलावपाझर तलावाचा उपयोग आणि प्रयोजन हे केवळ पडणारे...
आर्थिक, सामाजिक, कृषिसंपन्न राजुरीचा...आर्थिक, सामाजिक व सांस्कृतिकदृष्ट्या प्रगत व...
कडवंची : पाणंदमुक्‍त रस्त्यांची...रस्ते, पाणी आणि वीज हे शेतीविकासातील महत्त्वाचे...
कडवंची : पाणलोटाचं स्वप्न साकारकडवंची गावात जल, मृद संधारण, शेती विकासामध्ये...
‘वॉटर बजेट’ कडवंचीचे वैशिष्ट्यपाणलोट विकास, पीक बदल, पूरक उद्योगात मनापासून...
कडवंची : एकात्मिक पाणलोटातून पाणी,...पाणलोटाची जी कामे आम्ही करतो ती मृद संधारणावर...
कडवंची : ग्रामविकासाचे सूत्र : जल अन्...गाव आणि शेती विकासामध्ये ग्रामपंचायत हा...
जल व्यवस्थापनासाठी हवी लोकचळवळलक्षावधी हेक्टर जमीन, हजारो टीएमसी पाणी आणि...
लोकसहभाग, श्रमदानातून लोहसर झाले ‘आदर्श...नगर जिल्ह्यातील लोहसर (खांडगाव) येथील गावकऱ्यांनी...
भूजलाची कल्पना अन्‌ वास्तवपाणीटंचाई सुरू झाली की त्यावर उपाय करताना आपण...
दुष्काळातही शिवार समृद्ध करण्याचे...पिकांची विविधता, पूरक उद्योगांचेही वैविध्य,...
अल्पभूधारक, भूमिहीन महिलांना बचतगटातून...बेल्हेकरवाडी (ता. नेवासा,जि.नगर) मधील तुकारामनगर...
मोनेरा फाउंडेशन देतेय पर्यावरण, शिक्षण...परिसरातील पर्यावरण संवर्धन आणि सामाजिक जागृती हा...
राष्ट्रीय फलोत्पादन अभियानांतर्गत १३०... राष्ट्रीय फलोत्पादन अभियानांतर्गत हिंगोली...
साथी हात बढाना....लोकसहभागातून घडली...साथी हाथ बढ़ाना, साथी हाथ बढ़ाना  एक अकेला...