agricultural stories in Marathi, The more pesticides bees eat, the more they like them | Agrowon

कीडनाशकयुक्त आहाराचीही मधमाश्‍यांना लागते चटक
वृत्तसेवा
बुधवार, 5 सप्टेंबर 2018

कीडनाशकयुक्त आहार खाण्यात असलेल्या बंबल बी माश्यांच्या वर्तनात बदल होत जातो. विशेषतः अशा आहाराविषयी व्यसन लागल्यासारखी स्थिती इम्पिरिअल कॉलेज ऑफ लंडन आणि क्विन मेरी युनिव्हर्सिटी ऑफ लंडन येथील अभ्यासात आढळली आहे.
कीडनाशकयुक्त आहार वसाहतीमध्ये येत राहिल्यास वसाहतीच्या प्रजोत्पादनांच्या क्षमतेवर विपरीत परिणाम होत असल्याचे दिसून आले. हे संशोधन ‘प्रोसिंडिग्स ऑफ दी रॉयल सोसायटी बी’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

कीडनाशकयुक्त आहार खाण्यात असलेल्या बंबल बी माश्यांच्या वर्तनात बदल होत जातो. विशेषतः अशा आहाराविषयी व्यसन लागल्यासारखी स्थिती इम्पिरिअल कॉलेज ऑफ लंडन आणि क्विन मेरी युनिव्हर्सिटी ऑफ लंडन येथील अभ्यासात आढळली आहे.
कीडनाशकयुक्त आहार वसाहतीमध्ये येत राहिल्यास वसाहतीच्या प्रजोत्पादनांच्या क्षमतेवर विपरीत परिणाम होत असल्याचे दिसून आले. हे संशोधन ‘प्रोसिंडिग्स ऑफ दी रॉयल सोसायटी बी’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

निओनिकोटीनॉईड वर्गातील कीटकनाशकांवर युरोपिय महासंघात जवळपास संपूर्ण बंदी घातली असली तरी जगभरामध्ये त्यांचा वापर अद्यापही सुरू आहे. या कीटकनाशकांचा मधमाश्यांवर होणाऱ्या परिणामांवर सातत्याने बोलले जाते. मधमाश्‍यांच्या शरीरक्रियांवर होणाऱ्या परिणामांविषयी अभ्यासही होतो. मात्र नुकत्याच झालेल्या अभ्यासामध्ये वर्तनामध्येही बदल होत असल्याचे दिसून आले.
संशोधक डॉ. रिचर्ड गील यांनी सांगितले, की सुरवातीला पर्याय दिला असता मधमाश्‍या शक्यतो निओनिकोटीनॉईडची प्रक्रिया केलेल्या आहाराला टाळत असल्याचे आढळले. मात्र, जेव्हा एखादी मधमाशी अशा आहाराच्या संपर्कात येते, तेव्हा त्याविषयी आकर्षण निर्माण होत असल्याचे दिसून आले आहे. माणसांमध्ये निकोटीनच्या वापरामुळे जी स्थिती निर्माण होते, तशीच स्थिती कीटकांमध्ये निओनिकोटीनॉईडमुळे ग्रहण पेशींवर दिसून येते.

  • या अभ्यासात संशोधकांनी बंबल बीच्या दहा वसाहतींचे दहा दिवस निरीक्षण केले. प्रत्येक वसाहतीला त्यांचे खाद्य गोळा करण्याचे क्षेत्र ठरवू दिले. त्यात निओनिकोटीनॉईड असलेले आणि नसलेले असे दोन्ही पर्याय होते.
  • सुरवातीला कीडनाशक नसलेल्या आहाराला प्राधान्य दिले. काही काळानंतर त्यांच्या आहारात कीडनाशकयुक्त घटकांचा समावेश झाल्यानंतर त्याकडे आकर्षण वाढले. पुढील टप्प्यामध्ये कीडनाशक नसलेल्या आहाराकडे त्यांच्या फेऱ्या कमी झाल्याचे दिसले.
  • यामागील सर्व यंत्रणाची कार्यपद्धती समजून घेण्यासाठी अधिक अभ्यास करण्याची आवश्यकताही संशोधकांनी व्यक्त केली आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
पुण्यात कांदा, लसूण, फ्लॉवरच्या दरात वाढपुणे  ः गुलटेकडी येथील कृषी उत्पन्न बाजार...
'आणखी साखर तयार कराल, तर खड्ड्यात जाल'विटा, जि सांगली : पाणी आले म्हणून साखरेचे...
शिपायाने घातला शेतकऱ्यांना २२ लाखांला...वर्धा : पशुसंवर्धन विभागाच्या अनुदानावरील...
धान्य पट्ट्यात २०१८मध्ये ४३ शेतकरी...भंडारा : सिंचन, पर्यायी आणि व्यवसायिक पद्धतीविषयी...
पुणे जिल्ह्यात चाराटंचाईचा प्रश्‍न गंभीरपुणे  : जिल्ह्यात पाणीटंचाईबरोबरच...
नांदेड जिल्ह्याला एक लाख क्विंटल...नांदेड : नांदेड जिल्ह्यात २०१९-२० मधील खरीप...
नांदेड जिल्ह्यात हमीभावाने ३८५७ क्विंटल...नांदेड : केंद्र शासनाच्या किंमत समर्थन मूल्य...
खानदेशात मे महिनाअखेरीस कापूस बियाणे...जळगाव  ः खानदेशात पूर्वहंगामी कापूस लागवड...
नांदेड विभागात ७८ लाख टन ऊस गाळपनांदेड : प्रादेशिक सहसंचालक (साखर) नांदेड...
गडहिंग्लज, चंदगड तालुक्यात दहा गावांत...गडहिंग्लज, जि. कोल्हापूर  : गडहिंग्लज आणि...
अनुकूल हवामानामुळे यंदा दर्जेदार...सांगली : यंदा बेदाणा निर्मितीसाठी अनुकूल हवामान...
एकतीस वर्षांतही संपले नाही गोसेखुर्द...भंडारा : राज्यकर्त्यांच्या निष्क्रीयतेमुळे...
शेती, शेतकऱ्यांचे हित जपणारे सरकार...फलटण, सातारा : ‘‘लोकसभा निवडणुकीकडे जगाचे...
बागायती कोल्हापूरचा दुष्काळग्रस्तांना...कोल्हापूर : पाणीटंचाईमुळे दूरवरून पाणी आणण्यासाठी...
नागपूर विभागातील प्रकल्पात  उरला १० टक्...नागपूर  : विभागातील मोठ्या प्रकल्पांमध्ये...
यवतमाळ जिल्ह्यात नाफेडची तूर खरेदी बंदयवतमाळ  : गेल्या दोन वर्षांपासून जिल्ह्यात...
माझे लक्ष्य विधानसभा निवडणूक : राज ठाकरेमुंबई : लोकसभेची निवडणूक लढविणार नाही, हे मी...
शेतकरी संघटनांच्या कार्यकर्त्यांवर...नाशिक : शेतकरी आंदोलनाचा केंद्रबिंदू राहिलेल्या...
जळगाव जिल्ह्यातील ६७ शाळांना सौर प्रकल्पजळगाव  ः  जिल्हा परिषद शाळांमधील...
नगर मतदारसंघात अठरा लाख मतदार बजावणार...नगर  : नगर मतदारसंघात १८ लाख ५४ हजार २४८...