agricultural stories in Marathi, The more pesticides bees eat, the more they like them | Agrowon

कीडनाशकयुक्त आहाराचीही मधमाश्‍यांना लागते चटक
वृत्तसेवा
बुधवार, 5 सप्टेंबर 2018

कीडनाशकयुक्त आहार खाण्यात असलेल्या बंबल बी माश्यांच्या वर्तनात बदल होत जातो. विशेषतः अशा आहाराविषयी व्यसन लागल्यासारखी स्थिती इम्पिरिअल कॉलेज ऑफ लंडन आणि क्विन मेरी युनिव्हर्सिटी ऑफ लंडन येथील अभ्यासात आढळली आहे.
कीडनाशकयुक्त आहार वसाहतीमध्ये येत राहिल्यास वसाहतीच्या प्रजोत्पादनांच्या क्षमतेवर विपरीत परिणाम होत असल्याचे दिसून आले. हे संशोधन ‘प्रोसिंडिग्स ऑफ दी रॉयल सोसायटी बी’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

कीडनाशकयुक्त आहार खाण्यात असलेल्या बंबल बी माश्यांच्या वर्तनात बदल होत जातो. विशेषतः अशा आहाराविषयी व्यसन लागल्यासारखी स्थिती इम्पिरिअल कॉलेज ऑफ लंडन आणि क्विन मेरी युनिव्हर्सिटी ऑफ लंडन येथील अभ्यासात आढळली आहे.
कीडनाशकयुक्त आहार वसाहतीमध्ये येत राहिल्यास वसाहतीच्या प्रजोत्पादनांच्या क्षमतेवर विपरीत परिणाम होत असल्याचे दिसून आले. हे संशोधन ‘प्रोसिंडिग्स ऑफ दी रॉयल सोसायटी बी’मध्ये प्रकाशित करण्यात आले आहे.

निओनिकोटीनॉईड वर्गातील कीटकनाशकांवर युरोपिय महासंघात जवळपास संपूर्ण बंदी घातली असली तरी जगभरामध्ये त्यांचा वापर अद्यापही सुरू आहे. या कीटकनाशकांचा मधमाश्यांवर होणाऱ्या परिणामांवर सातत्याने बोलले जाते. मधमाश्‍यांच्या शरीरक्रियांवर होणाऱ्या परिणामांविषयी अभ्यासही होतो. मात्र नुकत्याच झालेल्या अभ्यासामध्ये वर्तनामध्येही बदल होत असल्याचे दिसून आले.
संशोधक डॉ. रिचर्ड गील यांनी सांगितले, की सुरवातीला पर्याय दिला असता मधमाश्‍या शक्यतो निओनिकोटीनॉईडची प्रक्रिया केलेल्या आहाराला टाळत असल्याचे आढळले. मात्र, जेव्हा एखादी मधमाशी अशा आहाराच्या संपर्कात येते, तेव्हा त्याविषयी आकर्षण निर्माण होत असल्याचे दिसून आले आहे. माणसांमध्ये निकोटीनच्या वापरामुळे जी स्थिती निर्माण होते, तशीच स्थिती कीटकांमध्ये निओनिकोटीनॉईडमुळे ग्रहण पेशींवर दिसून येते.

  • या अभ्यासात संशोधकांनी बंबल बीच्या दहा वसाहतींचे दहा दिवस निरीक्षण केले. प्रत्येक वसाहतीला त्यांचे खाद्य गोळा करण्याचे क्षेत्र ठरवू दिले. त्यात निओनिकोटीनॉईड असलेले आणि नसलेले असे दोन्ही पर्याय होते.
  • सुरवातीला कीडनाशक नसलेल्या आहाराला प्राधान्य दिले. काही काळानंतर त्यांच्या आहारात कीडनाशकयुक्त घटकांचा समावेश झाल्यानंतर त्याकडे आकर्षण वाढले. पुढील टप्प्यामध्ये कीडनाशक नसलेल्या आहाराकडे त्यांच्या फेऱ्या कमी झाल्याचे दिसले.
  • यामागील सर्व यंत्रणाची कार्यपद्धती समजून घेण्यासाठी अधिक अभ्यास करण्याची आवश्यकताही संशोधकांनी व्यक्त केली आहे.

इतर ताज्या घडामोडी
खानदेशात मध्यम पाऊस; नंदुरबारला हुलकावणीजळगाव : खानदेशात शुक्रवारी (ता.२१) मध्यरात्री व...
पुणे जिल्ह्यात ढगाळ हवामानपुणे  : जिल्ह्यात आठवड्याच्या सुरवातीला...
खानापूर घाटमाथ्यावर तीव्र पाणीटंचाई सांगली  : घाटमाथ्यावर पावसाने ओढ दिली आहे....
नगर जिल्ह्यात साडेसहा लाख हेक्‍टरवर...नगर  ः जिल्ह्यात रब्बी हंगामात सहा लाख ५२...
कौशल्यावर आधारित उपक्रम ‘रयत’मध्ये सुरू...सातारा  ः केवळ पुस्तकी नव्हे तर कौशल्यावर...
नियमित कर्ज भरणाऱ्या शेतकऱ्यांचा अकोला...अकोला  ः नियमित कर्जाची परतफेड करणाऱ्या...
सांगली जिल्ह्यात पाणीप्रश्‍न पेटण्याची...सांगली  : पावसाने दिलेली उघडीप आणि पावसाळा...
अकोला, बुलडाण्यात सर्वदूर पाऊसअकोला   ः वऱ्हाडातील अकोला, बुलडाणा या...
सावधान... अल्झायमर आला उंबरठ्यावर ! कोल्हापूर : मंगळवार पेठेतल्या विठ्ठल मंदिरात रोज...
परभणीत हिरवी मिरची प्रतिक्विंटल ६०० ते...परभणी ः येथील जुना मोंढा भागातील फळे-भाजीपाला...
भातावरील तुडतुडे प्रादुर्भावाकडे...सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी...
कमी तीव्रतेच्या वणव्यांचाही मातीच्या...कमी तीव्रतेचे वणवे किंवा मर्यादित प्रमाणात...
ढगाळ वातावरणाने खानदेशात सोयाबीन मळणीला...जळगाव : खानदेशातील धुळे, नंदुरबार व जळगाव...
माळेगावकरांचा औद्योगिक वसाहतीच्या...नाशिक : माळेगाव औद्योगिक वसाहतीच्या टप्पा क्रमांक...
परभणीत व्यापाऱ्यांचे असहकार आंदोलन सुरूचपरभणी ः परभणी कृषी उत्पन्न बाजार समितीअंतर्गत...
सांगली जिल्ह्यात द्राक्ष क्षेत्रात वाढसांगली  ः दर्जेदार द्राक्ष उत्पादनासाठी...
धुळे, जळगाव जिल्ह्यांतील पैसेवारी चुकीचीजळगाव   ः धुळे व जळगाव जिल्ह्यांत हवा तसा...
नैसर्गिक आपत्तीत यवतमाळमधील ६२ हजार...यवतमाळ   ः जिल्ह्यात या वर्षी आलेल्या...
पुणे जिल्‍ह्यात पावसाच्या हलक्या ते...पुणे : पावसाच्या मोठ्या खंडानंतर जिल्ह्याच्या...
नगर जिल्ह्यावर दुष्काळाचे सावटनगर  ः जिल्ह्यात आतापर्यंत सरासरी फक्त ६५.५५...