agricultural stories in Marathi, sugarcane management in summer | Agrowon

ऊस पीक व्यवस्थापन
डॉ. भरत रासकर, संदेश देशमुख
शुक्रवार, 12 एप्रिल 2019

सध्याच्या काळात जमिनीतील ओलावा टिकवणे, पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे, पाचटाचा आच्छादनासाठी वापर करणे आवश्यक आहे. अवर्षणाच्या काळात तापमानवाढीमुळे बाष्पीभवनाचा वेग वाढतो. जमिनीतील उपलब्ध पाण्याचे प्रमाण कमी होते. मुळाच्या कार्यक्षेत्रातील तापमान वाढून मुळांची कार्यक्षमता कमी होते. त्यामुळे मुळाद्वारे पाण्याचे व अन्नद्रव्यांचे शोषण कमी होते. हरितद्रव्यांचे प्रमाण घटल्यामुळे पाने पिवळी पडू लागतात. उसाच्या पूर्ववाढ व जोमदार वाढीवर प्रतिकूल परिणाम होतो. त्यामुळे कांड्यांची लांबी, संख्या आणि जाडी कमी होऊन वजनात घट येते.

सध्याच्या काळात जमिनीतील ओलावा टिकवणे, पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे, पाचटाचा आच्छादनासाठी वापर करणे आवश्यक आहे. अवर्षणाच्या काळात तापमानवाढीमुळे बाष्पीभवनाचा वेग वाढतो. जमिनीतील उपलब्ध पाण्याचे प्रमाण कमी होते. मुळाच्या कार्यक्षेत्रातील तापमान वाढून मुळांची कार्यक्षमता कमी होते. त्यामुळे मुळाद्वारे पाण्याचे व अन्नद्रव्यांचे शोषण कमी होते. हरितद्रव्यांचे प्रमाण घटल्यामुळे पाने पिवळी पडू लागतात. उसाच्या पूर्ववाढ व जोमदार वाढीवर प्रतिकूल परिणाम होतो. त्यामुळे कांड्यांची लांबी, संख्या आणि जाडी कमी होऊन वजनात घट येते. उसामध्ये तंतुमय पदार्थांच्या प्रमाणात वाढ होऊन दशीचे प्रमाण वाढते. साखर उतारा घटतो. पाण्याचा तीव्र ताण बसल्यास वाढ खुंटते.

 पाचटाचा वापर
तोडणी केल्यानंतर हेक्टरी ७.५ टन ते १० टन पाचट निघते. दुष्काळी परिस्थितीत  पाचटाचा वापर आच्छादनासाठी करावा. यामुळे बाष्पीभवन कमी होते. हे आच्छादन ठिबक सिंचनासोबत वापरणे जरूरीचे आहे. ऊस लागवड केल्यानंतर दीड महिन्यापासून चार महिन्यांच्या उसात पाचट टाकणे शक्य होते. पाचट किंवा त्याची कुट्टी आच्छादनासाठी वापरावी. या तंत्राने महिन्याला एका पाण्याच्या पाळीवर ऊस वाचविणे शक्य आहे.

ठिबक सिंचन
 ऊस लागवड जोड ओळ पद्धतीने केल्याने सर्वांत जास्त उत्पादन आल्याचे सिद्ध झाले आहे. ३ फुटावर सलग सऱ्या पाडाव्यात. दोन सऱ्यांमध्ये ऊस लागण करून एक सरी रिकामी सोडून पुन्हा दोन सऱ्यामध्ये लागवड करावी. रोपांची लागवड करताना भारी जमिनीत दोन रोपांत २ फूट अंतर ठेवावे. दोन डोळ्यांची टिपरी वापरताना त्यामध्ये अर्धा फूट अंतर ठेऊन लागवड करावी. दोन ओळीच्या मध्यावर थोडी सरी सपाट करून ठिबक सिंचन नळी ठेवावी. ड्रिपरच्या प्रवाहानुसार दोन ड्रिपरमध्ये दोन ते अडीच फूट अंतर ठेवावे.

सेंद्रिय खतांचा वापर
सेंद्रिय खतांमुळे जमिनीतील ओलावा धरून ठेवण्याची क्षमता वाढते. जमिनीतील अंतर्गत तापमान संतुलित राहते. जमिनीची जलधारणक्षमता, जडणघडण आणि हवेचे प्रमाण वाढते. त्याचबरोबर सेंद्रिय कर्बाचा पुरवठा सुरळीत होतो. सेंद्रिय पदार्थांमध्ये प्रामुख्याने हिरवळीचे खत, हंगामानुसार हेक्टरी २० ते ३० टन शेणखत, ५ टन कंपोस्टखत आणि ५ टन गांडूळ खतचा वापर करावा. त्यामुळे पीक पाण्याचा ताण सहन करू शकते.

आंतरमशागत
ज्या ठिकाणी पाचटाचा वापर केलेला नाही तेथे पाण्याचा ताण पडल्यानंतर जमीन भेगाळते. त्यामुळे जमिनीतील ओल बाष्पीभवनाने झपाट्याने कमी होते. जमिनीला भेगा पडू नयेत म्हणून आंतरमशागतीची (कुळवणी) कामे करावीत. मातीच्या थरामुळे आच्छादन तयार होऊन भेगा पडण्याचे प्रमाण लांबणीवर पडते.

पीक व्यवस्थापन  

  • ठिबक सिंचनाचा वापर करावा. सरी वरंबा असल्यास एक आड एक सरीस पाणी द्यावे.
  • पाण्याचा ताण पडत असल्यास पाण्याचे बाष्पीभवन कमी करण्यासाठी ६ ते ८ टक्के केओलिन या बाष्परोधकाची फवारणी करावी. तसेच दर ३ आठवड्यांनी २ टक्के म्युरेट ऑफ पोटॅश आणि २ टक्के युरिया फवारणी करावी.

 - ०२१६९-२६५३३३
मध्यवर्ती ऊस संशोधन केंद्र, पाडेगाव, जि. सातारा

इतर नगदी पिके
ऊस पीक व्यवस्थापन सध्याच्या काळात जमिनीतील ओलावा टिकवणे, पाण्याचा...
दर्जेदार कृषी उत्पादनासाठी...आपण शेती उत्पादनामध्ये बऱ्यापैकी स्वयंपूर्ण झालो...
उसावरील लोकरी माव्याचे एकात्मिक नियंत्रणजुलै २००२ मध्ये सांगली जिल्ह्यात उसावर सर्वप्रथम...
गुलाबी बोंड अळी नियंत्रणासाठी फरदड;...केंद्रीय कापूस संशोधन संस्था, नागपूरद्वारे तयार...
खोडवा उसाला द्या शिफारशीत खतमात्रापाण्याची उपलब्धता लक्षात घेऊन रासायनिक खतांचा...
थंडी, धुक्यांमुळे कांदा पिकावरीस...सध्या थंडीचा कडाका चांगलाच वाढलेला असून, धुकेही...
कांदा पिकावरील किडीचे नियंत्रणसध्या थंडीचा कडाका चांगलाच वाढलेला आहे. या काळात...
ऊसपीक सल्ला सुरू उसाचा कालावधी १२ महिन्यांचा असल्यामुळे ऊस...
खोडवा उसाला द्या शिफारशीत खतमात्राबगला फोडून झाल्यानंतर सेंद्रिय खते सरीमध्ये...
मशागतीशिवाय ऊस खोडव्याचे व्यवस्थापन खोडवा उसामध्ये बाळ बांधणी, मोठी बांधणी करू नये...
रुग्णसेवेसह शेतीतही जपले वेगळेपणमुंबई येथील प्रसिद्ध किडनीविकार तज्ज्ञ डॉ....
तंत्र खोडवा व्यवस्थापनाचे...फेब्रुवारी पूर्वी तुटलेल्या उसाचा खोडवा ठेवावा....
गुलाबी बोंड अळी नियंत्रण उपाययोजनासध्या सर्वत्र कापसाची वेचणी सुरू आहे. डिसेंबर...
कांदा पिकावरील फुलकिडीचे नियंत्रणकांदा पीक हे प्रामुख्याने खरीप, रब्बी हंगामात...
कापसाच्या फरदडीत गुलाबी बोंड अळीचा धोकाचालू हंगामात सुरवातीच्या काळात कपाशीवरील गुलाबी...
पूर्वहंगामी उसासाठी एकात्मिक अन्नद्रव्य...पूर्वहंगामी उसामध्ये वाढीच्या अवस्थेप्रमाणे...
तंत्र पूर्वहंगामी ऊस लागवडीचे...लागवड ३० नोव्हेंबरपर्यंत पूर्ण करावी. लागवडीसाठी...
तंत्र ऊस खोडवा व्यवस्थापनाचे...ऊस तोडणीच्या वेळी पाचट ओळीत न लावता जागच्या जागी...
भुरीच्या प्रादुर्भावावर लक्ष ठेवासर्व द्राक्ष विभागांमध्ये वातावरण पुढील आठ...
कपाशीवरील पिठ्या ढेकणाचे एकात्मिक...पिठ्या ढेकूण ही कीड पिकात शिरल्यानंतर त्याचे...