agricultural stories in Marathi, use of ess machine in grapes | Agrowon

कडवंची : बागेला मिळाली यंत्रांची जोड
संतोष मुंढे
रविवार, 21 एप्रिल 2019

प्रयोगशील द्राक्ष बागायतदार सुरेश दगडू पाटील क्षीरसागर यांनी द्राक्षशेतीला ईएसएस यंत्राने फवारणी उद्योगाची जोड दिली. या यंत्रणेमुळे गावशिवारातील द्राक्ष बागायतदारांचा पैसा, वेळ आणि श्रम वाचले. दर्जेदार द्राक्ष उत्पादन मिळू लागले. यांत्रिकीकरणातून गावातील शेतीला गती मिळाली आहे.

प्रयोगशील द्राक्ष बागायतदार सुरेश दगडू पाटील क्षीरसागर यांनी द्राक्षशेतीला ईएसएस यंत्राने फवारणी उद्योगाची जोड दिली. या यंत्रणेमुळे गावशिवारातील द्राक्ष बागायतदारांचा पैसा, वेळ आणि श्रम वाचले. दर्जेदार द्राक्ष उत्पादन मिळू लागले. यांत्रिकीकरणातून गावातील शेतीला गती मिळाली आहे.

कडवंचीतील शेती ठिबकवर आली. शेतकऱ्यांनी प्रयोगशीलता जपत पीकबदल केला. याचबरोबरीने यांत्रिकीकरणावरही जोर दिला. कृषी विभागाच्या यांत्रिकीकरण योजनेतून फवारणी यंत्र, पेरणी यंत्र, मळणी यंत्र, ट्रॅक्‍टरचलित मशागत यंत्रणा, ट्रॅक्‍टरचलित ब्लोअर, कपाशी उपटण्याचे श्रेडर, कडबा कुट्‌टी यंत्र अशा प्रकारच्या यंत्रणा शेतकऱ्यांनी घेतल्या. ब्लोअर यंत्र बनविण्याचा उद्योगदेखील गावात सुरू झाला. परंतु, या सर्वात महत्त्वपूर्ण ठरले ते इलेक्‍ट्रोस्टॅटीक स्प्रेइंग मशिन (ईएसएस). अमेरिकेत विकसित झालेल्या या यंत्राने कडवंचीसह जालना जिल्ह्यातील द्राक्ष बागायतदारांचा वेळ, श्रम आणि पैसा वाचविला. सुमारे २५ लाख रुपये किमतीचे हे यंत्र कडवंचीमधील दोन बागायतदारांकडे आहे. सुरेश क्षीरसागर यांच्या द्राक्षशेतीला ईएसएस यंत्राने फवारणी उद्योगाची जोड मिळाली आहे.

कडवंचीत पहिल्यांदा ईएसएस यंत्र आणणारे प्रयोगशील द्राक्ष बागायतदार सुरेश दगडू पाटील क्षीरसागर म्हणाले की, हे यंत्र येण्यापूर्वी एक एकर द्राक्षबागेत डिपिंग करण्यासाठी सुमारे २५ मजूर लागायचे. वेळही खूप जायचा. काम उत्तम दर्जाचे होत नव्हते. मात्र, ईएसएस यंत्रामुळे एक एकरातील फवारणीचे काम अर्ध्या तासात होते. मजुरांनी हाताने केलेल्या डिपिंगपेक्षा इलेक्‍ट्रो स्टॅटीक फवारणीचे प्रत्येक मण्यावर योग्य परिणाम मिळतात. यामुळे चांगले मणी, द्राक्षघड तयार होतात. दर्जेदार उत्पादन मिळण्याचा मार्ग यंत्रामुळे मिळाला. मी नाशिकमधील द्राक्ष बागायतदारांकडून यंत्राची माहिती घेतली. २०१७-१८ मध्ये मी यंत्र घेतले. तीन महिन्यांच्या कालावधीत द्राक्ष बागायतदाराला साधारणत: चार वेळा डिपिंग करावे लागते. या यंत्रामुळे एका दिवसात साधारणत: बारा एकरावर फवारणी होते. माझ्याकडील २५ एकर द्राक्षबागेत तसेच परिसरातील जवळपास आठशे हेक्‍टरवरील बागांमध्ये या यंत्राने फवारणी केली आहे. या यंत्राच्या वापराने द्राक्ष बागायतदारांचे श्रम आणि पैसे वाचतात. केवळ दोन हजार रुपयांत फवारणी होते. माझ्या घरातील सर्वजण हे यंत्र चालवितात. यंत्राच्या वाहतुकीसाठी मालवाहू गाडीदेखील घेतली आहे. याचबरोबरीने माझ्याकडे गोबर गॅस स्लरी द्राक्षबागेत पसरण्यासाठी ट्रॅक्‍टरचलित यंत्रणा, ट्रॅक्‍टरचलित मशागत तसेच पेरणी यंत्रणा आहे.

दगडू पाटील क्षीरसागरांची' कडवंची
कडवंची गावाला पूर्वी दगडू पाटील क्षीरसागरांची कडवंची म्हणून ओळखले जायचे. गावाकडे नाही, तर गावाकडून शेताकडे चलण्याचा संदेश पहिल्यांदा स्व. दगडू पाटील क्षीरसागरांनी ९० च्या दशकात दिला होता, असे गावकरी सांगतात. केवळ संदेश देऊन ते थांबले नाहीत, तर स्वतः गावात न राहता शेतावर राहण्याचा निर्णय घेतला. त्यामुळे गावातील शेतकरीदेखील शेतावर जाऊन राहू लागले. आजघडीला गावातील ९० टक्‍के कुटुंबे शेतात राहायला गेले आहेत. गावात आता कोणी भेटत नाही अशी परिस्थिती आहे. शेतात राहायला गेल्याशिवाय शेती विकास नाही, हे शेतकऱ्यांना कळून चुकले आहे.

- सुरेश पाटील क्षीरसागर ९६३७६१५७२६

 

फोटो गॅलरी

इतर यशोगाथा
विदर्भात उत्कृष्ट व्यवस्थापन असलेली २३...वर्धा जिल्ह्यात केळी पिकाला पुन्हा गतवैभव प्राप्त...
वर्षभरात पाच हंगामात दर्जेदार कोथिंबीरपाणी व हवामान यांचा विचार करून वर्षभरात सुमारे...
अळिंबी उत्पादनातून केली संकटांवर मातलोणी (जि. जळगाव) येथील अनिल माळी यांच्याकडे कृषी...
पशुपालन, प्रक्रिया उद्योगात नेदरलॅंडची...शास्त्रीय पद्धतीने पशुपालन, दुग्धोत्पादन आणि...
आदिवासी पाड्यावर रुजली कृषी उद्योजकताकोणे (ता. त्र्यंबकेश्वर, जि. नाशिक) येथील आदिवासी...
दोनशे देशी गायींच्या संगोपनासह ...सुमारे दोनशे देशी गायींचे संगोपन-संवर्धन यासह...
अर्थकारण उंचावणारी उन्हाळी मुगाची शेती वाशिम जिल्ह्यातील पांगरी नवघरे येथील दिलीप नवघरे...
शंभर एकरांत सुधारित तंत्राने शेवग्याची...नाशिक जिल्ह्यातील पवारवाडी (ता. मालेगाव) येथील...
निर्धारातून टाकोबाईची वाडीच्या...सातारा जिल्ह्यातील फलटण तालुक्याचा काही भाग...
निसर्गरम्य पन्हाळा तालुक्यात ...कोल्हापूर जिल्ह्यातील डोंगराळ, निसर्गरम्य पन्हाळा...
दुष्काळात स्वयंपूर्ण शेतीचा आदर्श,...नव्वद क्विंटल तूर, ३० क्विंटल ज्वारी व हरभरा, १५०...
उच्चशिक्षित कृषी पदवीधराने उभारला...गोपालपुरा (जि. आणंद, गुजरात) येथील एमएस्सी...
अभ्यासातून शेतीमध्ये करतोय बदलवेंगुर्ला (जि. सिंधुदुर्ग) येथील महाविद्यालयात...
आळिंबी, गव्हांकुर उत्पादनातून बचत गटाची...गोद्रे (ता. जुन्नर, जि. पुणे) गावातील महिलांनी...
कुटुंबाची एकी, सुधारित तंत्र, शिंदे...नांदेड जिल्ह्यातील वसंतवाडी येथील शिंदे परिवाराला...
दुष्काळात बाजरी ठरतेय गुणी, आश्‍वासक... कमी पाणी, कमी कालावधी, अल्प खर्चातील बाजरी...
AGROWON AWARDS : नैसर्गिक, एकात्मिक...ॲग्रोवन महाराष्ट्राचा स्मार्ट शेतकरी पुरस्कार...
रडायचं नाही, आता लढायचं : वैशाली येडे पुणे : सावकाराचे कर्ज डोक्यावर ठेवून पतीने...
विविध उपक्रमांच्या माध्यमातून माणगाव...कोल्हापूर जिल्ह्यातील माणगावच्या ग्रामस्थांनी...
‘जय शिवराय’ गटाची बीजोत्पादनातील कंपनी...सांगली जिल्ह्यातील उरुण इस्लामपूर येथील जय शिवराय...