agricultural success story in marathi, agrowon, achalpur,amaravati | Agrowon

बहुविध पीकपद्धतीसोबतच राखले जमिनीचे आरोग्य
विनोद इंगोले
शुक्रवार, 1 जून 2018

ज्ञानवृद्धीचा छंदच
ललित यांचे शिक्षण एम.कॉम.पर्यंत झाले आहे. त्यांनी वाचनाचा छंद त्यांनी जपला आहे. त्यातूनच शेतीत प्रयोगशीलता जपणे शक्‍य झाल्याचे ते सांगतात. ॲग्रोवनचे ते नियमित वाचक आहेत. शिवाय कृषीविषयक अन्य साहित्य, कवितावाचन यांची आवडही जोपासली आहे. प्रयोगशील शेतकऱ्यांच्या संपर्कात ते सातत्याने राहतात. सुमारे ३० वर्षांपासून त्यांच्याकडे मजूर टिकून आहेत. आज ४५ ते ५० मजुरांची राहण्याची व्यवस्था आहे. त्यांच्या मुलांच्या शिक्षणासाठीही आर्थिक मदत केली जाते

संयुक्त कुटुंबपद्धतीच्या शंभर एकर क्षेत्रात बहुविध पीकपद्धती व त्यातील व्यवस्थापनाचा आदर्श अचलपूर (जि. अमरावती) येथील ललित मडगे यांनी जपला आहे. संत्रा हे मुख्य पीक ठेवत जमिनीची सुपीकता राखण्यासाठी ५० एकरांवर हिरवळीची पिके, धरणातील गाळाचा वापर, शेणखताच्या उपलब्धतेसाठी पशुपालकासोबत करार, मजुरांसाठी निवासी व्यवस्था आदी वैशिष्ट्यांची जपणूकही त्यांनी केली आहे.

शेतकरी- ललित मडगे
ठिकाण- अचलपूर, जि. अमरावती
शेती- १०० एकर (संयुक्त कुटुंबाची)

पीकपद्धती
संत्रा

  • ५० एकरांवर संत्रा. वाण- नागपूरी. सुमारे सहा हजार झाडे. (३०, २५ ते पाच वर्षांपर्यंतची)
  • जमिनीचा पोत राखला तरच फळांचा दर्जा आणि उत्पादकता शक्‍य होईल या जाणिवेतून
  • सेंद्रिय अधिक रासायनिक पद्धतीचे व्यवस्थापन
  • आंबिया बहारातील उत्पादन
  • प्रतिझाड (१५ वर्षांचे) उत्पादन- १२०० फळे
  • अनेक वर्षांपासून संत्रा पिकात सातत्य असल्याने थेट दिल्लीला पुरवठा
  • फळांचा दर्जा राखला जात असल्याने मालाला दरवर्षी मागणी
  • किलोला १५, २० ते कमाल ४० रुपयांपर्यंत दर

रोपवाटिका व्यवसाय
संत्रा शेतीला उत्पन्नाचा आधार त्यातून दिला आहे. अमरावती जिल्ह्यातील अचलपूर, परतवाडा, मोर्शी, चांदूर बाजार, अंजनगाव सुर्जी, अकोट (अकोला) हा परिसर संत्र्यासाठी ओळखला जातो. विदर्भातील एकूण दीड लाख हेक्‍टरपैकी सुमारे ८४ हजार हेक्‍टरवर संत्रा लागवड याच भागात आहे. त्यामुळे या भागात संत्रा रोपांना मागणी राहते, हे लक्षात घेत ललित यांचे वडील रमेशराव यांनी ३५ वर्षांपूर्वी संत्रा रोपविक्रीचा व्यवसाय सुरू केला. सुरवातीला सुमारे २५ हजार रोपे तयार करून त्यांची विक्री व्हायची. आज व्यवसायाचा चांगला विस्तार केला आहे. रंगपूर या खुंटावर कलम केले जाते. विक्री प्रतिकलम २५ रुपये याप्रमाणे होते.

केळी

  • दरवर्षी साधारण सहा एकर क्षेत्र. ग्रॅंड नैन वाण. या पिकात अनुभव १५ वर्षे.
  • प्रतिझाड २५ ते ३० किलोची रास.
  • व्यापारी बांधावर येऊन कटाई करून घेऊन जातो. विक्रीची समस्या नाही.

फूल शेती

  • सुमारे ८ वर्षांपासून एक एकर गुलाब. यंदा काढणी करणार.
  • महिन्याला ४००० फुलांचे उत्पादन. मात्र वर्षातील आठ महिनेच असे उत्पादन.
  • स्थानिक मार्केट- परतवाडा (सुमारे पाच कि.मी.)
  • दर- दोन ते २.५ रुपये प्रतिनग
  • दरवर्षी चार एकरांवर झेंडू. दसरा, दिवाळीसाठी.

हळद

  • गेल्या पंधरा वर्षांपासून सातत्य. सुमारे पाच ते सहा एकर क्षेत्र.
  • वाण- सेलम. विक्री मराठवाड्यातील वसमत, हिंगोली बाजारपेठेत.
  • व्यापाऱ्यांशी संवाद साधून दर जाणून घेत त्यानंतरच बाजारपेठेचा पर्याय
  • उत्पादकता- एकरी २२ ते २५ क्विंटल. सुकलेली.
  • मागील वर्षी हळकुंडांना ६५ रुपये प्रति किलो दर मिळाला.

मिरची

  • दरवर्षी चार एकरांवर खरिपात लागवड
  • एकरी उत्पादन २०० क्‍विंटल
  • विक्री नागपूर, अमरावती बाजारात
  • एकरी ७० हजार रुपये उत्पादन खर्च. दोन लाख रुपयांपर्यंत उत्पन्न
  • टोमॅटो, फ्लॉवर आदींमध्येही सातत्य. स्थानिक बाजारपेठेतच विक्री
  • भाजीपाला विक्रीतून मिळणारा पैसा दैनंदिन गरजांची पूर्तता तसेच शेती व्यवस्थापनासाठीच्या पैशांची निकड भागवितो.

पाणी

  • शंभर एकरांसाठी सहा विहिरी, सात बोअरवेल्स
  • संपूर्ण क्षेत्र १०० टक्के ठिबकखाली आणले.

जमीन सुपीकतेसाठी केलेले प्रयत्न

अ) धरणातील गाळाचा वापर
ब) हिरवळीच्या पिकांची लावण
क) शेणखताचा वापर

अ) दरवर्षी धरणातील गाळाचा वापर केला जातो. साधारण ४० ट्रक एवढी गरज भासते.
प्रतिट्रक तीन हजार रुपये दर आहे. एवढा गाळ ८ ते १० एकरांना पुरतो. दरवर्षी वेगवेगळ्या जमिनीत त्याचा वापर होतो.

ब) पहिला पाऊस पडल्यानंतर संत्रा बागेत बोरू, धैंच्याचे बियाणे वापरले जाते. साधारण ४५ दिवसानंतर हे पीक जमिनीत गाडले जाते. ट्रॅक्‍टरचलित यंत्राचा वापर त्यासाठी होतो. सुमारे ५० एकरांत दरवर्षी या खताचा वापर हे मडगे यांच्या शेतीचे वैशिष्ट्य म्हणावे लागेल.

क) जमिनीचा पोत राखण्यासाठी शेणखत देणे क्रमप्राप्त आहे. ललीत यांच्याकडे मर्यादीत जनावरे आहेत. त्यांच्यापासून शंभर एकरांवर शेणखताची गरज भागवणे व त्यासाठी ते विकत घेणेही परवडणारे नाही. मात्र इच्छा तेथे मार्ग या विचाराप्रमाणे ललीत यांना या समस्येचे समाधान गावातच सापडले. एका दुग्धोत्पादकाला त्यांनी आपली रस्त्यालगत असलेली जागा वापरण्यासाठी दिली. याच ठिकाणी संबंधित दुग्धोत्पादक आपली जनावरे बांधतो. त्यासाठी शेडही बांधले आहे. चारा साठविला जातो. या जागेच्या वापरापोटी भाडेशुल्क म्हणून जनावरांचे शेण हा दुग्धोत्पादक ललित यांना शेतीसाठी मोफत देतात. तसा दोघांमध्ये करार झाला आहे. इथे साधारण १५० म्हशी असून शेणखत वर्षाला ३०० ट्रॉलीपर्यंत उपलब्ध होते.

संपर्क-ललित मडगे-९४०३०५४५१५, ७०२०२२०६६७

फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
सोयाबीनवरील पाने खाणाऱ्या अळ्या व...सध्या सोयाबीन पीक काही ठिकाणी शेंगा लागण्याच्या व...
साखरेच्या गोळ्याही करतील वेदना कमीवाढत्या स्थौल्यत्वासारख्या व त्या अनुषंगाने...
राज्यातील विकास सोसायट्यांना रिक्त...सांगली ः राज्यातील विकास सोसायट्यांची संख्या २१...
पावसाच्या तुरळक हजेरीने हलका दिलासापुणे: पावसाच्या दीर्घ खंडानंतर राज्यात दोन...
पुण्यात एक ऑक्टोबरला ‘कृषी कल्चर’ ज्ञान...पुणे ः शेतीमधील बदलत्या तंत्रावर प्रकाश टाकणारा...
पोटॅशचा मोठा तुटवडाजळगाव  ः रेल्वेकडून खत पुरवठादार किंवा खत...
नोकरी गमावली पण रेशीम शेतीतून पत कमावलीसातपुड्याच्या पायथ्याशी वसलेल्या संग्रामपूर...
राज्यात उद्यापासून पावसाचे संकेतपुणे: बंगालच्या उपसागरात तयार होत असलेल्या कमी...
कीडनाशकांबाबतच्या याचिकेची सर्वोच्च...नवी दिल्ली ः मानवी आरोग्याला धोकादायक व भारतात...
स्वेच्छानिवृत्तीनंतरही प्रयोगशील...सांगली जिल्ह्यातील दुष्काळी आटपाडी शहरातील...
महाराष्ट्रात भावांतर योजना लागू...परभणी ः शेती एवढ्या समस्या कुठेच नाहीच. सर्व...
तयारी रब्बी हंगामाची...खरीप पिकांच्या काढणीनंतर रब्बी हंगामासाठी...
ऊसदर नियंत्रण समितीची पहिली बैठक...मुंबई : ऊसदर नियंत्रण समितीची बैठक सोमवारी (ता.१७...
डाळिंब उत्पादनात घट होण्याची शक्यतासांगली ः राज्यात पावसाने दडी मारली आहे. यामुळे...
शास्त्रज्ञ भरती मंडळावर कृषी...पुणे : देशाच्या कृषी शिक्षण संस्थांना नव्या...
शेतमाल तारण योजना न राबविणाऱ्या बाजार... मुंबई : शेतकऱ्यांना योग्य बाजारभाव मिळावा...
सिंचन प्रकल्पांसाठी ६५ हजार कोटी :...नवी दिल्ली ः देशातील सिंचन प्रकल्पांचा विकास...
तुरळक ठिकाणी पावसाची शक्यतापुणे : पोषक हवामान तयार झाल्याने रविवारी (ता. १६...
अविरत कष्टातून सिंचन, अर्थकारणाला दिले...जयपूर (जि. अौरंगाबाद) येथील राजू, भाऊसाहेब व...
शेतकऱ्यांकडून घेतलेल्याच दुधाची भुकटी...जळगाव ः राज्यात प्रतिदिन सहकारी व इतर प्रमुख दूध...