agricultural success story in marathi, agrowon, karadgaon, parbhani | Agrowon

मिळवले ताजे उत्पन्न, जोखीम केली कमी
माणिक रासवे
बुधवार, 4 एप्रिल 2018

 
शेतीत स्वतः राबल्याशिवाय यश मिळत नाही. कोलकता झेंडूचे बारमाही उत्पादन घेण्याच्या विचारात आहे. गावातील शेतकऱ्यांना या झेंडूची लागवड केली आहे. सर्वजण एकत्रितरित्या पुणे येथे फुले पाठवत आहोत. येत्या काळात शेततळ्यामध्ये मत्स्यपालन तसेच शेळीपालन सुरू करणार आहे.
-भगवानराव मुंढे

खरीप व उन्हाळी अशा दोन हंगामात किंवा बहुविध बारमाही भाजीपाला, बाजारातील मागणी अोळखून त्यांची निवड, जोडीला झेंडूची फुलशेती अशी पीकपद्धती व त्यातून ताजे उत्पन्न करडगांव (जि. परभणी) येथील भगवानराव मुंढे यांनी तयार केली आहे. अत्यंत कष्ट व शेतीचे नेटके नियोजन करीत उत्पन्नाचे स्त्रोत वाढवून त्यांनी तीन एकरांवरून सात एकर जमिनीपर्यंत शेतीचा विस्तार केला आहे.
 
परभणीपासून सुमारे दहा किलोमीटर अंतरावर असलेल्या करडगांव येथील भगवानराव किशनराव मुंढे
सन १९८४ पासून शेती करीत आहेत. वडिलोपार्जित जमिनीपैकी त्यांच्या वाट्याला तीन एकर जमीन आली होती. दुधना नदी काठी असलेली ही काळी कसदार जमीन आहे.

बारमाही भाजीपाला उत्पादन
गावापासून परभणी शहर मार्केटजवळ असण्याची संधी भगवानरावांनी अोळखली. त्यानुसार भाजीपाला शेतीवर भर दिला. त्याची सुरवात २० गुंठे क्षेत्रावर वांगे लागवडीतून झाली. परभणी बाजारात चांगले दर मिळाले. त्यानंतर बाजारातील मागणी लक्षात घेत पिकांची योग्य घडी बसविली. साधारण दोन एकर क्षेत्र भाजीपाला पिकांसाठी ठेवले. त्यात प्रत्येकी वीस गुंठे क्षेत्रात चार पिके असे नियोजन केले.

जोखीम कमी करणारी शेती
खरिपातील भाजीपाला पिकांची काढणी झाली की उन्हाळी पिकांकडे वळायचे असा कल राहिला. म्हणजे
बारमाही पिके उपलब्ध होऊ लागली. ताज्या उत्पन्नाचा स्त्रोत निर्माण झाला. सध्या त्यांच्याकडे दहा एकर क्षेत्र आहे. दरवर्षी त्यातील दोन एकरांत प्रत्येकी २० गुंठ्यात टोमॅटो, वांगी, कांदा, मिरची, भेंडी, कोथिंबीर आदी भाजीपाला पिकांची आलटून पालटून लागवड होते. एखाद्या पिकाचे दर घसरले किंवा काही नुकसान झाले तरी अन्य पिकांतून मंदी वा नुकसान भरून निघू शकते. उर्वरित आठ एकर क्षेत्रांत सोयाबीन, कापूस, तूर, हरभरा, ज्वारी, गहू आदी पिके घेतली जातात.

ताजे उत्पन्न
वांगी पिकातून २० गुंठ्यात सुमारे नऊ टन, टोमॅटोचे १२ टन, मिरचीचे सहा टन असे उत्पादन मिळते.
दररोज साधारण एक क्विंटल माल बाजारात विक्रीसाठी नेला जातो. त्यातून उत्पन्नाचा ताजा स्त्रोत मिळतो. यंदा भाजीपाला पिकात दोन झाडांमध्ये बीटरुटची लागवड केली आहे. यामुळे अतिरिक्त उत्पन्न मिळणार आहे.

भोपळ्याचा प्रयोग
यंदा भोपळ्याचीही १० गुंठे क्षेत्रात लागवड केली अाहे. त्याचे १५ क्विंटल उत्पादन मिळाले आहे. सांबार निर्मितीत त्याचा वापर मोठ्या शहरात होतो. ही संधी अोळखून तो पुणे येथे पाठविण्यात येत आहे. त्यास १५ रुपये प्रति किलो दर आहे.

भाजीपाला शेतीस फुलशेतीची जोड
भगवानराव यांचा मुलगा विशाल यांचा पुण्यात फूल सजावटीचा व्यवसाय आहे. त्यात चांगला अनुभव तयार झाला असल्याने बाजारातील मागणी लक्षात त्यांनी वडिलांना कोलकता झेंडूची लागवड करण्यास सांगितले. सुरवातीच्या वर्षी खासगी बसद्वारे पुणे येथे फुले पाठवली जात. पहिल्या वर्षी सव्वा एकरांतून सुमारे ५० क्विंटल उत्पादन मिळाले. त्या वेळी दिवाळीचा काळ असल्याने सरासरी ७० रुपये प्रति किलोचे दर मिळाले. त्यानंतर पुढील हंगाम निवडताना अडीच एकरांत नोव्हेंबरमध्ये लागवड केली. त्यास २५ ते ३० रुपये प्रति किलो दर मिळाले. जानेवारीत दोन एकरांवर झेंडूची लागवड केले असून त्याचा तोडा सुरु झाला आहे. यंदा अर्धा एकर शेवंतीची लागवड केली आहे.

इतर शेतकऱ्यांना मिळाली प्रेरणा
भगवानराव यांच्या अनुभवातून गावातील अन्य शेतकऱ्यांनाही कोलकता झेंडू लागवडीची प्रेरणा मिळाली आहे. यंदा त्यातून एकूण सुमारे १० एकरांवर लागवड झाली आहे. हे सर्व शेतकरी मिळून वाहनाद्वारे पुणे येथे फुले पाठवत आहेत.

पीक फेरपालटीवर भर
फेरपालटीमुळे पीक उत्पादनात वाढ होते. किडी-रोगांचा प्रादुर्भाव कमी होतो. बैलजोडी, तीन सालगडी यांच्यासह शेती करताना भगवानरावांना पत्नी सीताबाई यांची शेतीत समर्थ साथ मिळते.

सिंचनासाठी शेततळे
सिंचनासाठी विहिरीची सुविधा आहे. परंतु उन्हाळ्यामध्ये पाणी कमी पडत असे. त्यामुळे भाजीपाला उत्पादनात खंड पडत असे. कृषी विभागाच्या योजनेतून एक कोटी लिटर क्षमतेच्या शेततळ्याची उभारणी केली. त्यामुळे उन्हाळ्यातील सिंचनासाठी संरक्षित पाणीसाठा उपलब्ध झाला आहे. पाण्याचा काटेकोर वापर करण्यावर भगवानराव यांचा भर असतो. शेतीला ठिबक सिंचनाद्वारे पाणी दिले जाते.

शेतीतील यश
पहाटे चार वाजता उठून रात्री दहा वाजेपर्यंत भगवानराव यांचे काम सुरू असते. त्या कष्टातूनच
केवळ शेतीतील उत्पन्नातून गावशिवारात सात एकर जमीन खरेदी करणे त्यांना शक्य झाले. सर्व मुलांना चांगले शिक्षण दिले. एका मुलीचे लग्न चांगल्या प्रकारे केले. दोन मुलांपैकी मोठा गोपाल बॅंकेत कृषी अधिकारी तर धाकटा विशाल यांचा पुणे येथे फूल सजावटीचा व्यवसाय आहे.

संपर्क- भगवानराव मुंढे-८३२९८८८५०८

 

फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
सोयाबीनवरील पाने खाणाऱ्या अळ्या व...सध्या सोयाबीन पीक काही ठिकाणी शेंगा लागण्याच्या व...
साखरेच्या गोळ्याही करतील वेदना कमीवाढत्या स्थौल्यत्वासारख्या व त्या अनुषंगाने...
राज्यातील विकास सोसायट्यांना रिक्त...सांगली ः राज्यातील विकास सोसायट्यांची संख्या २१...
पावसाच्या तुरळक हजेरीने हलका दिलासापुणे: पावसाच्या दीर्घ खंडानंतर राज्यात दोन...
पुण्यात एक ऑक्टोबरला ‘कृषी कल्चर’ ज्ञान...पुणे ः शेतीमधील बदलत्या तंत्रावर प्रकाश टाकणारा...
पोटॅशचा मोठा तुटवडाजळगाव  ः रेल्वेकडून खत पुरवठादार किंवा खत...
नोकरी गमावली पण रेशीम शेतीतून पत कमावलीसातपुड्याच्या पायथ्याशी वसलेल्या संग्रामपूर...
राज्यात उद्यापासून पावसाचे संकेतपुणे: बंगालच्या उपसागरात तयार होत असलेल्या कमी...
कीडनाशकांबाबतच्या याचिकेची सर्वोच्च...नवी दिल्ली ः मानवी आरोग्याला धोकादायक व भारतात...
स्वेच्छानिवृत्तीनंतरही प्रयोगशील...सांगली जिल्ह्यातील दुष्काळी आटपाडी शहरातील...
महाराष्ट्रात भावांतर योजना लागू...परभणी ः शेती एवढ्या समस्या कुठेच नाहीच. सर्व...
तयारी रब्बी हंगामाची...खरीप पिकांच्या काढणीनंतर रब्बी हंगामासाठी...
ऊसदर नियंत्रण समितीची पहिली बैठक...मुंबई : ऊसदर नियंत्रण समितीची बैठक सोमवारी (ता.१७...
डाळिंब उत्पादनात घट होण्याची शक्यतासांगली ः राज्यात पावसाने दडी मारली आहे. यामुळे...
शास्त्रज्ञ भरती मंडळावर कृषी...पुणे : देशाच्या कृषी शिक्षण संस्थांना नव्या...
शेतमाल तारण योजना न राबविणाऱ्या बाजार... मुंबई : शेतकऱ्यांना योग्य बाजारभाव मिळावा...
सिंचन प्रकल्पांसाठी ६५ हजार कोटी :...नवी दिल्ली ः देशातील सिंचन प्रकल्पांचा विकास...
तुरळक ठिकाणी पावसाची शक्यतापुणे : पोषक हवामान तयार झाल्याने रविवारी (ता. १६...
अविरत कष्टातून सिंचन, अर्थकारणाला दिले...जयपूर (जि. अौरंगाबाद) येथील राजू, भाऊसाहेब व...
शेतकऱ्यांकडून घेतलेल्याच दुधाची भुकटी...जळगाव ः राज्यात प्रतिदिन सहकारी व इतर प्रमुख दूध...