agricultural success story in marathi, kathora dist. jalgaon , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पाण्याचा नियंत्रित वापर, जमिनीच्या सुपीकतेवर कटाक्ष
चंद्रकांत जाधव
शुक्रवार, 25 मे 2018

कठोरा (ता. जि. जळगाव) येथील अल्पभूधारक शेतकरी सुनील नारायण पाटील खरिपात कापसाची मुख्य लागवड करतात. कूपनलिका असल्याने पूर्वहंगामी लागवडीवर भर असतो. काळी कसदार जमीन असल्याने पाण्याचा नियंत्रित वापर होतोच, शिवाय जमीन कडक होऊन तिचे आरोग्य बिघडू नये यासाठी शेणखताचा वापरही करतात.

कठोरा (ता. जि. जळगाव) येथील अल्पभूधारक शेतकरी सुनील नारायण पाटील खरिपात कापसाची मुख्य लागवड करतात. कूपनलिका असल्याने पूर्वहंगामी लागवडीवर भर असतो. काळी कसदार जमीन असल्याने पाण्याचा नियंत्रित वापर होतोच, शिवाय जमीन कडक होऊन तिचे आरोग्य बिघडू नये यासाठी शेणखताचा वापरही करतात.

माझी पाच एकर शेती आहे. कूपनलिकेला मुबलक पाणी असते. जमीन काळी कसदार असून तीन एकर जमीन भाडेतत्त्वावर करताे. कापूस प्रमुख पीक असून पूर्वहंगामी बीटी कापसाची लागवड करतो. मात्र हंगामाला सुरुवात होताना बियाणेटंचाई, खत टंचाई असे प्रश्‍न भेडसावतात. आवश्‍यक बियाणे बाजारात मिळत नाही. मग एकाच वाणाची अपेक्षा न करता विविध  वाण आणतो. कमी कालावधीत येणाऱ्या वाणांची निवड करतो. खतांमध्ये युरियाची समस्या अनेकदा असते. कठोरा गाव जळगाव शहरापासून सुमारे ३० किलोमीटरवर अाहे. वाहतूक खर्च वाढतो. मजुरांचीही समस्या अधिक असते. म्हणून रासायनिक खतांचा कमी वापर करतो.  

शेती व्यवस्थापनाला महत्त्व  

  • लागवडीपुर्वी मार्च किंवा एप्रिलमध्येच खोल नांगरणी करतो. जमीन भुसभुशीत करून एकरी ४ ट्रॉली शेणखत टाकून पसरवून घेताे.
  • लागवड पाच बाय दोन फूट अंतरावर होते.
  • सिंचनासाठी ठिबकचा वापर करतात. चांगल्या दर्जाची ठिबक सुमारे ३ वर्षे व्यवस्थित असते. दर तीन वर्षांनी ठिबक बदलतो.
  • पाणी प्रत्येक रोपानजीक मिळेल याची काळजी घेतो.
  • कीडनियंत्रणासाठी दशपर्णी अर्क, जीवामृत यांची फवारणी किंवा ड्रेंचिंग केली जाते.  
  • बंधू दिलीप यांची मदत असते. मात्र ठिबक अंथरणी, सबमेन पाइप बसविणे, स्वतःचा ट्रॅक्‍टर असल्याने नांगरणी, शेत भुसभुशीत करणे आदी कामे स्वतः करताे.  
  • काळ्या कसदार जमिनीत पाण्याचा निचरा कमी होतो. अति पाऊस झाला तर कापसात मर रोग येतो. पावसाळ्यात शेतात पाणी तुंबू नये यासाठी शेतातून पाणी बाहेर जाण्याचे मार्ग जूनमध्येच व्यवस्थित तयार करून घेतला जातो.
  • लागवडीवेळी कापसाला रोज २ तास ठिबक सिंचन करताे. पावसाने ताण दिल्यास हवामानाच्या अंदाजानूसार जमिनीत कायम वाफसा स्थिती राहिल याची काळजी घेतो.  
  • ऑक्‍टोबरअखेरीस कापूस वेचणीला येतो. चांगले व्यवस्थापन केले तर तणही कमी येते. पावसाळ्यात दोनवेळा तण नियंत्रण करताे.   
  •  मागील हंगामात गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव झाला होता. फवारण्यांद्वारे फारसे नियंत्रण झाले नाही. मात्र कामगंध सापळे लावल्याने अळ्यांना  अटकाव करता आला.    
  •  कापसाचे फरदड मी कधीच घेत नाही. जानेवारी अखेरीसच कापसाचे पीक काढून क्षेत्र रिकामे केले जाते.
  •  योग्य नियोजनामुळे कापसाचे एकरी किमान १२ क्विंटल उत्पादन मला मिळते. त्यानंतर रब्बी हंगामात हरभरा व मका यांची लागवड केली जाते. मकाही ठिबकवर घेतला जातो. हरभऱ्याच्या सुधारीत जातींची पेरणी करतो. मक्‍याचेही एकरी २५ क्विंटलपर्यंत उत्पादन मिळवितो.   

संपर्क : सुनील पाटील, ९७६३९४५६९२  

इतर ताज्या घडामोडी
आर. आर. पाटील यांचे स्मारक युवकांना...सांगली   ः आर. आर. पाटील यांनी ग्रामविकास,...
जळगाव जिल्हा परिषद पाणी योजनांचे वीज...जळगाव : पाणी योजनांचे बिल भरण्यात आले नसल्याने...
जमीन सुपीकतेसाठी सेंद्रिय कर्बाचे...जमिनीच्या सुपीकतेमध्ये सेंद्रिय कर्ब हे अत्यंत...
खानदेशात कांदा लागवड निम्म्याने...जळगाव : खानदेशात यंदा उन्हाळ कांद्याची लागवड...
सटाणा, मालेगावसाठी सोडणार चणकापूर...नाशिक : सटाणा व मालेगावला भेडसावणाऱ्या...
पुणे विभागात ४८ हजार हेक्टरवर कांदा...पुणे   ः पुणे विभागात आत्तापर्यंत ४८ हजार...
वीजदरवाढीचा शॉक, अनुदानाची फक्त घोषणाचजळगाव ः वस्त्रोद्योगाला चालना मिळावी, उद्योजकांचा...
महिलांनी नाचणीपासून बनवले सत्तरहून अधिक...कोल्हापूर   : नाचणीची आंबील, नाचणीच्या...
बुलडाणा जिल्ह्यात रब्बीची ५६ हजार...बुलडाणा  ः कमी व अनियमित पावसामुळे संपूर्ण...
कोल्हापुरात ऊसतोडणीसाठी यंदा पुरेसे मजूरकोल्हापूर  : गेल्या हंगामाच्या तुलनेत...
यवतमाळ जिल्हा दुष्काळग्रस्त जाहीर करा ः...वणी, जि. यवतमाळ   ः केंद्र व राज्यातील सरकार...
ग्रामपंचायत कर्मचाऱ्यांच्या वेतनासाठी...नाशिक (प्रतिनिधी) : कुटुंबाच्या आर्थिक अडचणीच्या...
पीकनिहाय सिंचनाचे काटेकोर नियोजनपिकांच्या अधिक उत्पादकतेसाठी जमिनीची निवड, मुबलक...
नारळासाठी खत, पाणी व्यवस्थापननारळ हे बागायती पीक असल्यामुळे पुरेसे पाणी...
खानदेशात केळीच्या दरात सुधारणाजळगाव : केळीची आवक सध्या कमी असून, थंडी वधारताच...
नाशिक जिल्ह्यातील दुष्काळी तालुक्यात...नाशिक : नाशिक जिल्ह्यातील पंधरापैकी आठ तालुके...
‘निम्न दुधना’तून पाणी देण्याचे...परभणी : निम्म दुधना प्रकल्पातून पिण्यासाठी पाणी...
सर्वसाधारण सभेचा सत्ताधाऱ्यांना धसकाजळगाव : जिल्हा परिषदेची सर्वसाधारण सभा येत्या २८...
शेतकऱ्यांनी चारा पिकांवर भर द्यावा ः...पुणे  : नव्या वर्षाच्या सुरवातीलाच कृषी...
‘वनामकृवि’ तयार करणार दुष्काळी...परभणी  ः मराठवाड्यात उद्भलेल्या दुष्काळी...