agricultural success story in marathi, kathora dist. jalgaon , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पाण्याचा नियंत्रित वापर, जमिनीच्या सुपीकतेवर कटाक्ष
चंद्रकांत जाधव
शुक्रवार, 25 मे 2018

कठोरा (ता. जि. जळगाव) येथील अल्पभूधारक शेतकरी सुनील नारायण पाटील खरिपात कापसाची मुख्य लागवड करतात. कूपनलिका असल्याने पूर्वहंगामी लागवडीवर भर असतो. काळी कसदार जमीन असल्याने पाण्याचा नियंत्रित वापर होतोच, शिवाय जमीन कडक होऊन तिचे आरोग्य बिघडू नये यासाठी शेणखताचा वापरही करतात.

कठोरा (ता. जि. जळगाव) येथील अल्पभूधारक शेतकरी सुनील नारायण पाटील खरिपात कापसाची मुख्य लागवड करतात. कूपनलिका असल्याने पूर्वहंगामी लागवडीवर भर असतो. काळी कसदार जमीन असल्याने पाण्याचा नियंत्रित वापर होतोच, शिवाय जमीन कडक होऊन तिचे आरोग्य बिघडू नये यासाठी शेणखताचा वापरही करतात.

माझी पाच एकर शेती आहे. कूपनलिकेला मुबलक पाणी असते. जमीन काळी कसदार असून तीन एकर जमीन भाडेतत्त्वावर करताे. कापूस प्रमुख पीक असून पूर्वहंगामी बीटी कापसाची लागवड करतो. मात्र हंगामाला सुरुवात होताना बियाणेटंचाई, खत टंचाई असे प्रश्‍न भेडसावतात. आवश्‍यक बियाणे बाजारात मिळत नाही. मग एकाच वाणाची अपेक्षा न करता विविध  वाण आणतो. कमी कालावधीत येणाऱ्या वाणांची निवड करतो. खतांमध्ये युरियाची समस्या अनेकदा असते. कठोरा गाव जळगाव शहरापासून सुमारे ३० किलोमीटरवर अाहे. वाहतूक खर्च वाढतो. मजुरांचीही समस्या अधिक असते. म्हणून रासायनिक खतांचा कमी वापर करतो.  

शेती व्यवस्थापनाला महत्त्व  

  • लागवडीपुर्वी मार्च किंवा एप्रिलमध्येच खोल नांगरणी करतो. जमीन भुसभुशीत करून एकरी ४ ट्रॉली शेणखत टाकून पसरवून घेताे.
  • लागवड पाच बाय दोन फूट अंतरावर होते.
  • सिंचनासाठी ठिबकचा वापर करतात. चांगल्या दर्जाची ठिबक सुमारे ३ वर्षे व्यवस्थित असते. दर तीन वर्षांनी ठिबक बदलतो.
  • पाणी प्रत्येक रोपानजीक मिळेल याची काळजी घेतो.
  • कीडनियंत्रणासाठी दशपर्णी अर्क, जीवामृत यांची फवारणी किंवा ड्रेंचिंग केली जाते.  
  • बंधू दिलीप यांची मदत असते. मात्र ठिबक अंथरणी, सबमेन पाइप बसविणे, स्वतःचा ट्रॅक्‍टर असल्याने नांगरणी, शेत भुसभुशीत करणे आदी कामे स्वतः करताे.  
  • काळ्या कसदार जमिनीत पाण्याचा निचरा कमी होतो. अति पाऊस झाला तर कापसात मर रोग येतो. पावसाळ्यात शेतात पाणी तुंबू नये यासाठी शेतातून पाणी बाहेर जाण्याचे मार्ग जूनमध्येच व्यवस्थित तयार करून घेतला जातो.
  • लागवडीवेळी कापसाला रोज २ तास ठिबक सिंचन करताे. पावसाने ताण दिल्यास हवामानाच्या अंदाजानूसार जमिनीत कायम वाफसा स्थिती राहिल याची काळजी घेतो.  
  • ऑक्‍टोबरअखेरीस कापूस वेचणीला येतो. चांगले व्यवस्थापन केले तर तणही कमी येते. पावसाळ्यात दोनवेळा तण नियंत्रण करताे.   
  •  मागील हंगामात गुलाबी बोंड अळीचा प्रादुर्भाव झाला होता. फवारण्यांद्वारे फारसे नियंत्रण झाले नाही. मात्र कामगंध सापळे लावल्याने अळ्यांना  अटकाव करता आला.    
  •  कापसाचे फरदड मी कधीच घेत नाही. जानेवारी अखेरीसच कापसाचे पीक काढून क्षेत्र रिकामे केले जाते.
  •  योग्य नियोजनामुळे कापसाचे एकरी किमान १२ क्विंटल उत्पादन मला मिळते. त्यानंतर रब्बी हंगामात हरभरा व मका यांची लागवड केली जाते. मकाही ठिबकवर घेतला जातो. हरभऱ्याच्या सुधारीत जातींची पेरणी करतो. मक्‍याचेही एकरी २५ क्विंटलपर्यंत उत्पादन मिळवितो.   

संपर्क : सुनील पाटील, ९७६३९४५६९२  

इतर ताज्या घडामोडी
संघर्ष गोकुळ ‘मल्टिस्टेट’चाकोल्हापूर जिल्हा दूध संघ (गोकुळ) मल्टिस्टेट...
'दारुमुळे दरवर्षी अडीच लाखापेक्षा जास्त...नवी दिल्ली- दारूमुळे दरवर्षी जवळपास अडीच...
जालन्यात पाण्यात बुडून तिघांचा मृत्यूजालना : गणपती बाप्पांचे विसर्जन करताना जालना...
शिखर, रोहितने पाकला धुतले; भारत अंतिम...दुबई : पाकिस्तानने उभारलेल्या 237 धावांचा सहजी...
खानदेशात मध्यम पाऊस; नंदुरबारला हुलकावणीजळगाव : खानदेशात शुक्रवारी (ता.२१) मध्यरात्री व...
पुणे जिल्ह्यात ढगाळ हवामानपुणे  : जिल्ह्यात आठवड्याच्या सुरवातीला...
खानापूर घाटमाथ्यावर तीव्र पाणीटंचाई सांगली  : घाटमाथ्यावर पावसाने ओढ दिली आहे....
नगर जिल्ह्यात साडेसहा लाख हेक्‍टरवर...नगर  ः जिल्ह्यात रब्बी हंगामात सहा लाख ५२...
कौशल्यावर आधारित उपक्रम ‘रयत’मध्ये सुरू...सातारा  ः केवळ पुस्तकी नव्हे तर कौशल्यावर...
नियमित कर्ज भरणाऱ्या शेतकऱ्यांचा अकोला...अकोला  ः नियमित कर्जाची परतफेड करणाऱ्या...
सांगली जिल्ह्यात पाणीप्रश्‍न पेटण्याची...सांगली  : पावसाने दिलेली उघडीप आणि पावसाळा...
अकोला, बुलडाण्यात सर्वदूर पाऊसअकोला   ः वऱ्हाडातील अकोला, बुलडाणा या...
सावधान... अल्झायमर आला उंबरठ्यावर ! कोल्हापूर : मंगळवार पेठेतल्या विठ्ठल मंदिरात रोज...
परभणीत हिरवी मिरची प्रतिक्विंटल ६०० ते...परभणी ः येथील जुना मोंढा भागातील फळे-भाजीपाला...
भातावरील तुडतुडे प्रादुर्भावाकडे...सध्या खरीप हंगामातील भात पीक बहुतेक ठिकाणी...
कमी तीव्रतेच्या वणव्यांचाही मातीच्या...कमी तीव्रतेचे वणवे किंवा मर्यादित प्रमाणात...
ढगाळ वातावरणाने खानदेशात सोयाबीन मळणीला...जळगाव : खानदेशातील धुळे, नंदुरबार व जळगाव...
माळेगावकरांचा औद्योगिक वसाहतीच्या...नाशिक : माळेगाव औद्योगिक वसाहतीच्या टप्पा क्रमांक...
परभणीत व्यापाऱ्यांचे असहकार आंदोलन सुरूचपरभणी ः परभणी कृषी उत्पन्न बाजार समितीअंतर्गत...
सांगली जिल्ह्यात द्राक्ष क्षेत्रात वाढसांगली  ः दर्जेदार द्राक्ष उत्पादनासाठी...