agricultural success story in marathi, kelvad dist.buldhanai, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

अवघ्या ३०० रुपयांत बनविले हरभरा शेंडे खुडणी यंत्र
गोपाल हागे
सोमवार, 11 डिसेंबर 2017

एक एकर हरभरा खुडणीसाठी पाच ते सहा मजुरांची आवश्यकता असते. सध्याच्या काळात सर्वसामान्य शेतकऱ्यांना भासणाऱ्या मजूरटंचाईवर केळवद (जि. बुलढाणा) येथील नंदूअप्पा बोरबळे या युवकाने मार्ग काढला आहे. त्याने बॅटरीवर चालणारे शेंडा खुडणी यंत्र तयार केले असून, एका दिवसात सहा एकरांपर्यंत काम होऊ शकते.

एक एकर हरभरा खुडणीसाठी पाच ते सहा मजुरांची आवश्यकता असते. सध्याच्या काळात सर्वसामान्य शेतकऱ्यांना भासणाऱ्या मजूरटंचाईवर केळवद (जि. बुलढाणा) येथील नंदूअप्पा बोरबळे या युवकाने मार्ग काढला आहे. त्याने बॅटरीवर चालणारे शेंडा खुडणी यंत्र तयार केले असून, एका दिवसात सहा एकरांपर्यंत काम होऊ शकते.

सध्या शेतीकामासाठी मजुरांची उपलब्धता आणि वाढती मजुरी यामुळे शेतीकामांचा खर्च सर्वसामान्य शेतकऱ्यांच्या आवाक्याबाहेर जात आहे. रब्बी हंगामामध्ये हरभरा पिकामध्ये शेंडे खुडणीचे काम महत्त्वाचे मानले जाते.
हरभऱ्याचे काही वाणांचे शेंडे खुडल्यास फुटव्यांची संख्या वाढून घाट्यांचे प्रमाण वाढते. कोवळ्या स्थितीमध्ये खुडलेल्या शेंड्याचा वापर ताज्या स्वरुपात किंवा वाळवून दीर्घकाळ भाजीसाठी होतो. या दोन्ही फायद्यामुळे बहुतांश शेतकऱ्यांच्या कल हरभरा पिकांच्या शेंडा खुडणीकडे असतो. एकरी पाच ते सहा मजूर लागतात. केवळ मजुरी परवडत नसल्याने शेंडा खुडणी टाळली जाते. यावर मात करण्यासाठी केळवद (ता. चिखली, जि. बुलडाणा) येथील नंदूअप्पा बोरबळे या युवकाने प्रयोग करून बॅटरीवर चालणारे हरभरा खुडण्याचे यंत्र तयार केले. घरातील अडगळीत पडलेल्या वस्तूंचा वापर केल्याने केवळ तीनशे रुपयांमध्ये ते तयार झाले.

साधे, सोपे तंत्र

  • घरातील बॅटरीवर चालणाऱ्या फवारणी यंत्राचाच वापर केला आहे. या बॅटरीद्वारे ऊर्जा देत किंचित वाकवलेल्या पीव्हीसी पाइपवर एक डिव्ही मोटर (किंमत ः १५० रु.) बसवली. थर्माकोल कापण्याचे दोन कटर जोडून त्याला या मोटरद्वारे गती दिली. चालू बंद करण्यासाठी पीव्हीसी पाइपवर एक टच बटन बसवले.
  • पीव्हीसी पाइपचा वापर केल्याने वजन कमी असून, हाताळणी सुलभ झाली आहे.
  • धारदार कटरमुळे हरभऱ्याच्या कोवळ्या फांद्या सहज तुटतात.
  • चाचणीमध्ये दिवसभरामध्ये सहा एकर क्षेत्राची खुडणी शक्य झाली.
  • एकरी साधारणपणे पाच ते सहा मजूर लागतात.

 

पाच एकर क्षेत्रामध्ये हरभरा पेरला असून, दोनदा खुडल्यास चांगले उत्पादन येत असल्याचा अनुभव आहे. या कामासाठी एकरी सहा मजूर लागतात. अाजच्या प्रति दिन दीडशे रुपये मजुरीप्रमाणे ९०० रुपये एकरी खर्च होतो. अर्थात, अलिकडे वेळेवर मजूर मिळत नाहीत. त्यामुळे शेंडा खुडणीसाठी प्रयत्न सुरू केले. समाजमाध्यमामध्ये आलेल्या डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापिठाचे कीटकशास्त्रज्ञ डॉ. गिरीश जेऊघाले यांच्या पोस्टवरून प्रेरणा घेत हे यंत्र तयार केले आहे.
नंदूअप्पा बोरबळे, केळवद ता. चिखली, जि. बुलडाणा

संपर्क : नंदूअप्पा बोरबळे, ९८८१३४१४३४

टॅग्स

फोटो गॅलरी

इतर यशोगाथा
अभ्यासू, प्रयोगशील युवकाची एकात्मिक,...‘बीएस्सी ॲग्री’ची पदवी, त्यानंतर सुमारे १० वर्षे...
स्वतःची विक्री व्यवस्था, मूल्यवर्धनातून...एकेकाळी भूमिहीन असलेल्या काजळी रोहिणा (जि. परभणी...
एकशेपंचवीस प्रकारच्या देशी बियाणांचा...काळा गहू, काळा हुलगा, लाल उडीद, पांढरे कारळे, साठ...
स्वादयुक्त, निर्यातक्षम आंबेमोहोर...निमझरी (जि. धुळे) येथील मच्छिंद्र, छगन आणि...
संपूर्ण स्वयंचलित नियंत्रित शेतीचे...संपूर्ण नियंत्रित पद्धतीने पिकाची वाढ करण्याच्या...
शेतीला मिळाली पूरक उद्योगांची जोडअमरावती शहरातील ॲड. झिया खान यांनी भविष्याची सोय...
‘बी बास्केट’ करतेय मधमाशीपालनाची जागृतीमधमाशी ही परागीकरणातील महत्त्वाचा घटक.  ...
दुग्धव्यवसायातून देगावकरांनी केला...वाशिम जिल्ह्यात देगावच्या अर्थकारणात ‘दूध’ हा...
लिंबू, सूर्यफुलाच्या सातत्यपूर्ण...सांगली जिल्ह्यातील अवर्षणग्रस्त हळ्ळी (ता. जत)...
अळिंबी उत्पादनातून शोधला रोजगारजामखेड (जि. नगर) येथील सौ. अर्चना सुनील भोगे...
ब्रिटिशकालीन कापूस बाजारपेठ झाली...ब्रिटिश काळात कापसाच्या खरेदी-विक्रीचे केंद्र...
ग्रामविकासासह सुधारीत शेतीपद्धती...औरंगाबाद जिल्ह्यातील फुलंब्री तालुक्‍यातील बोरगाव...
स्पनेच्या या शेतीत मित्रकिटकांच्या...स्पेनमधील ‘रेसीड्यू फ्री’ शेतीत मित्रकीटकांचा...
एकात्मीक उपायाद्वारे रोखले गुलाबी...राज्यात सर्वत्र कपाशी पिकात गुलाबी बोंड अळीचे...
अवर्षणग्रस्त भागात जपली फळबागांमधून...नगर जिल्ह्यातील सतत अवर्षणग्रस्त असलेल्या सैदापूर...
करवंदाच्या नऊशे झाडांची शेतीदऱ्याखोऱ्यांतून आढळणाऱ्या आणि रानमेवा म्हणून...
लॉनसाठीच्या गवताची व्यावसायिक शेतीमौजे डिग्रज (जि. सांगली) येथील शीतल आवटी या तरुण...
‘रेसिड्यू फ्री’ वजनदार मिरची, ‘प्रिसिजन...स्पेनमधील मुर्सिया प्रांतातील रंगीत ढोबळी...
काटेकोर शास्त्रीय मत्स्यपालनाला दिली...पाणथळ चोपण जमिनीच्या वापराच्या दृष्टीने नीरा (जि...
फ्रेश, सॅलड, ज्यूसनिर्मितीसाठी...स्पेनमधील मुर्सिया भागातील डाळिंब पैदासकाराची बाग...