agricultural success story in marathi, khebwade dist. kolhapur, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

देशी गाईंच्या संगोपनातून वाढविला नफा
राजकुमार चौगुले
रविवार, 25 मार्च 2018

देशी गायींचे चांगले व्यवस्थापन करून या गाईंच्या संगोपनाबाबत जनजागृतीचे काम खेबवडे (जि. कोल्हापूर) येथील अरुण पाटील करत आहेत.

देशी गायींचे चांगले व्यवस्थापन करून या गाईंच्या संगोपनाबाबत जनजागृतीचे काम खेबवडे (जि. कोल्हापूर) येथील अरुण पाटील करत आहेत.

पाटील यांनी १९९५ पासून गोपालनास सुरवात केली. त्यांनी पहिल्यांदा कोकणगिड्ड जातीची गाय आणली. त्यानंतर पुढे टप्याटप्याने गीर गाईंची संख्या वाढवत नेली. जादा दूध देणाऱ्या गायीची अपेक्षा न ठेवता शेती आणि आरोग्य संवर्धनाचा दृष्टिकोन समोर ठेऊन पाटील देशी गाईंचे संगोपन करतात. स्वतःच्या गोठ्यात त्यांनी जातीवंत दुधाळ गीर गाई तयार केल्या. सध्या गोठ्यात पाच गीर गाई, दोन गीर वळू, एक कॉंक्रेज गाय आणि दोन वासरे आहेत. या पैकी एक गीर गाय दहाव्या वेताची आहे. सध्या तीन गीर गाई दुधात आहेत. दोन गाई गाभण आहेत. सध्या दररोज २२ लिटर दूध संकलन होते. दूध विक्रीपेक्षा तूप विक्रीवर त्यांचा भर आहे. अरुण पाटील यांचा देशी गायींच्या व्यवस्थापनाचा चांगला अभ्यास आहे. देशी गायींपासून दुग्धोत्पादन, प्रक्रिया उत्पादने आणि त्याला बाजारपेठेत मिळणारा दर याचे गणित घालून ही गाय आर्थिकदृष्ट्या कशी फायदेशीर ठरू शकते, याबाबत शेतकऱ्यांना ते मार्गदर्शन करतात.  

गाईंचे व्यवस्थापन   

  • सकाळी चार वाजता गाय, गोठा स्वच्छता. प्रत्येक गायीस सकाळी आणि संध्याकाळी आठ किलो हिरवा चाऱ्याची कुट्टी. हिरव्या चाऱ्यात मका, कडवळ, नेपिअर, ऊस वाढ्याचा वापर. दोन किलो पेंड, भुश्‍याचा खुराक. गाईंना पुरेसे पाणी पाजले जाते.
  • प्रत्येक गायीला दररोज दुपारी चार लिटर ताक पाजले जाते. ताकामुळे गायींची पचनक्रिया सुधारते.
  • दर चार महिन्यांनी जंतनिर्मूलन. आरोग्य तपासणीवर भर.
  • शेण, घनजीवामृत शेतीमध्ये वापरले जाते. त्यामुळे जमिनीची सुपीकता वाढत आहे.
  • ठराविक वेळेत गोमूत्र गोळा केले जाते. गोमूत्रापासून जीवामृतनिर्मिती. त्याचा शेतीमध्ये वापर केला जातो. गोमूत्र अर्क निर्मिती.

तूप विक्रीतून वाढविला नफा  
अलीकडे गोपालक फक्त दुधाच्या विक्रीसाठी देशी गायीचे पालन करतात. मात्र पाटील यांनी दुधाएेवजी तूप निर्मितीकरून त्याच्या विक्रीवर भर दिला आहे. सरासरी २७ लिटर दुधापासून एक किलो तूप तयार होते. सकाळ व संध्याकाळच्या धारा काढल्यानंतर चुलीवर दूध तापविले जाते. सायंकाळी विरजण लावले जाते. विरजण झाल्यानंतर यांत्रिक रवीद्वारे ताक घुसळून लोणी काढले जाते. प्रति किलोस २२०० रुपये या प्रमाणे तुपाची विक्री होते. ग्राहक घरी येऊन तूप घेऊन जातात. महिन्याला सुमारे ३५ किलो तूप तयार केले जाते. तूप विक्रीतून वीस टक्के नफा रहातो, असे पाटील सांगतात.

संपर्क : अरुण पाटील, ८२७५२६७९३५

टॅग्स

इतर अॅग्रो विशेष
दक्षिण अशियात मॉन्सूनचा पाऊस सरासरी...पुणे : भारतासह दक्षिण आशियातील देशांच्या बहुतांशी...
विश्वासावर बहरेल व्यापारचीन-अमेरिकेमध्ये चालू असलेल्या व्यापार युद्धाच्या...
निवडणुकीने दुष्काळ खाऊन टाकू नये म्हणून...लोकसभेच्या निवडणुकीमुळे राजकीय हवामान-बदल होत...
उपलब्ध पाण्याचे गणित मांडा...अनेक कारणांमुळे जलसंधारण ही सोपी वाटणारी म्हणून...
उत्कृष्ठ कारली पिकवण्यात पाटील यांचा...लोणी (ता. चोपडा, जि. जळगाव) येथील भरत, गणेश व...
पेरू, अॅपलबेरमधून पीक बदल, कष्टातून...पारंपरिक शेती पद्धतीत बदल करून व सेंद्रिय...
राज्यात उरले अवघे ३०५ टीएमसी पाणीपुणे (प्रतिनिधी) : उन्हाच्या झळांना होरपळ वाढून...
केंद्राकडून यंदा खरिपात १२ टक्के अधिक...पुणे : राज्यासाठी गेल्या खरीप हंगामाच्या तुलनेत...
उन्हाचा चटका पुन्हा वाढण्याची शक्यतापुणे : मागील आठवड्यात झालेला पूर्वमोसमी वादळी...
सूर्य तळपताना छत करा दुरुस्तआठवड्यापूर्वी आलेल्या चांगल्या पावसाच्या अंदाजाने...
आयोगाचा कारभार प्रश्‍नचिन्हांकितप्रत्येक निवडणुकीची रीत न्यारी असते,...
पाणी व्यवस्थापनातून वाढविली कापसाची...आत्महत्याग्रस्त यवतमाळ जिल्ह्यातील अंबोडा (ता....
पाणी व्यवस्थापनातून नळावणे गावाची...अनेक वर्षांच्या पाणीटंचाईतून मुक्त होण्यासाठी...
डेरे यांनी उभारली अत्याधुनिक सिंचन...सातारा जिल्ह्यातील कवठे येथील अतुल डेरे यांनी...
‘आर्टिफिशियल इंटिलिजन्स’कडे आयटी...‘आर्टिफिशियल इंटिलिजन्स’ हेच येत्या काळातील...
पाणी व्यवस्थापनातून ग्रामविकासपाण्यासाठी कायम संघर्ष करीत असलेल्या कान्होळ (जि...
अवघी कारभारवाडी झाली ठिबकमयकोल्हापूर जिल्ह्यातील कारभारवाडी (ता. करवीर) येथे...
सर्वाधिक ६५० शेततळ्यांचं अजनाळेसोलापूर जिल्ह्यातील सांगोला तालुका दरवर्षीच...
अल्पभूधारकांच्या आयुष्यात जलश्रीमंती बुलडाणा जिल्ह्यात जानेफळ परिसरात शासनाच्या...
सत्तावीस गटांच्या बळातून घडली किमयासंगमनेर (जि. नगर) तालुक्यातील सावरगाव तळ...