agricultural success story in marathi, khebwade dist. kolhapur, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

देशी गाईंच्या संगोपनातून वाढविला नफा
राजकुमार चौगुले
रविवार, 25 मार्च 2018

देशी गायींचे चांगले व्यवस्थापन करून या गाईंच्या संगोपनाबाबत जनजागृतीचे काम खेबवडे (जि. कोल्हापूर) येथील अरुण पाटील करत आहेत.

देशी गायींचे चांगले व्यवस्थापन करून या गाईंच्या संगोपनाबाबत जनजागृतीचे काम खेबवडे (जि. कोल्हापूर) येथील अरुण पाटील करत आहेत.

पाटील यांनी १९९५ पासून गोपालनास सुरवात केली. त्यांनी पहिल्यांदा कोकणगिड्ड जातीची गाय आणली. त्यानंतर पुढे टप्याटप्याने गीर गाईंची संख्या वाढवत नेली. जादा दूध देणाऱ्या गायीची अपेक्षा न ठेवता शेती आणि आरोग्य संवर्धनाचा दृष्टिकोन समोर ठेऊन पाटील देशी गाईंचे संगोपन करतात. स्वतःच्या गोठ्यात त्यांनी जातीवंत दुधाळ गीर गाई तयार केल्या. सध्या गोठ्यात पाच गीर गाई, दोन गीर वळू, एक कॉंक्रेज गाय आणि दोन वासरे आहेत. या पैकी एक गीर गाय दहाव्या वेताची आहे. सध्या तीन गीर गाई दुधात आहेत. दोन गाई गाभण आहेत. सध्या दररोज २२ लिटर दूध संकलन होते. दूध विक्रीपेक्षा तूप विक्रीवर त्यांचा भर आहे. अरुण पाटील यांचा देशी गायींच्या व्यवस्थापनाचा चांगला अभ्यास आहे. देशी गायींपासून दुग्धोत्पादन, प्रक्रिया उत्पादने आणि त्याला बाजारपेठेत मिळणारा दर याचे गणित घालून ही गाय आर्थिकदृष्ट्या कशी फायदेशीर ठरू शकते, याबाबत शेतकऱ्यांना ते मार्गदर्शन करतात.  

गाईंचे व्यवस्थापन   

  • सकाळी चार वाजता गाय, गोठा स्वच्छता. प्रत्येक गायीस सकाळी आणि संध्याकाळी आठ किलो हिरवा चाऱ्याची कुट्टी. हिरव्या चाऱ्यात मका, कडवळ, नेपिअर, ऊस वाढ्याचा वापर. दोन किलो पेंड, भुश्‍याचा खुराक. गाईंना पुरेसे पाणी पाजले जाते.
  • प्रत्येक गायीला दररोज दुपारी चार लिटर ताक पाजले जाते. ताकामुळे गायींची पचनक्रिया सुधारते.
  • दर चार महिन्यांनी जंतनिर्मूलन. आरोग्य तपासणीवर भर.
  • शेण, घनजीवामृत शेतीमध्ये वापरले जाते. त्यामुळे जमिनीची सुपीकता वाढत आहे.
  • ठराविक वेळेत गोमूत्र गोळा केले जाते. गोमूत्रापासून जीवामृतनिर्मिती. त्याचा शेतीमध्ये वापर केला जातो. गोमूत्र अर्क निर्मिती.

तूप विक्रीतून वाढविला नफा  
अलीकडे गोपालक फक्त दुधाच्या विक्रीसाठी देशी गायीचे पालन करतात. मात्र पाटील यांनी दुधाएेवजी तूप निर्मितीकरून त्याच्या विक्रीवर भर दिला आहे. सरासरी २७ लिटर दुधापासून एक किलो तूप तयार होते. सकाळ व संध्याकाळच्या धारा काढल्यानंतर चुलीवर दूध तापविले जाते. सायंकाळी विरजण लावले जाते. विरजण झाल्यानंतर यांत्रिक रवीद्वारे ताक घुसळून लोणी काढले जाते. प्रति किलोस २२०० रुपये या प्रमाणे तुपाची विक्री होते. ग्राहक घरी येऊन तूप घेऊन जातात. महिन्याला सुमारे ३५ किलो तूप तयार केले जाते. तूप विक्रीतून वीस टक्के नफा रहातो, असे पाटील सांगतात.

संपर्क : अरुण पाटील, ८२७५२६७९३५

टॅग्स

इतर अॅग्रो विशेष
वेतन आयोगाने वाढते गरीब-श्रीमंतांतील दरीमाजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहनसिंग यांनी ४ ...
दूध दरवाढीसाठीही दाखवा तत्परताआंतरराष्ट्रीय बाजारात दूध भुकटीचे (पावडर) दर...
मक्यातील लाग रंग येण्यामागील गूढ उलगडलेमक्यामध्ये काहीवेळा दिसणाऱ्या लाल रंगाच्या...
एफआरपी तुकड्यात घेणार नाही : खासदार...सांगली : राज्यातील साखर कारखाने सुरू होऊन ८० दिवस...
राज्यात १७८६ टॅंकरव्दारे पाणीपुरवठापुणे  : सलग दोन वर्षे पावसाने ओढ दिल्यानंतर...
केळी पट्ट्याला १५० कोटींचा फटकाजळगाव ः डिसेंबर व जानेवारी महिन्यातील थंडीचा...
सुगंधी वनस्पतींची शेती, तेलनिर्मितीही...नगर जिल्ह्यात आंभोळ या दुर्गम भागात मच्छिंद्र...
शेषरावांनी सुनियोजितपणे जपलेली संत्रा...टेंभूरखेडा (ता. वरुड, जि. अमरावती) येथील शेषराव...
निर्यात कोट्यावरून साखर उद्योगात घमासानपुणे : देशात साखरेचा अफाट साठा तयार होत असताना...
शेतकऱ्यांचा जीवनसंघर्ष २०१८ मध्येही...मुंबई : गेल्या चार वर्षांत सिंचन सोडून कृषीच्या...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा, विदर्भात...पुणे : पूर्व आणि पश्चिमेकडून वाहणाऱ्या...
हवामान बदलांमुळे दारिद्र्य वाढण्याचा...नवी दिल्ली : हवामानबदलांचा प्रश्न अतिशय गंभीर आहे...
हिमवृष्टीमुळे काश्‍मीर, हिमाचल गारठले;...नवी दिल्ली : हिमवृष्टीमुळे काश्‍मिरसह हिमाचल...
‘रेसिड्यू फ्री’ शेतीतून गुणवत्ताप्राप्त...स्थावर मालमत्ता व्यावसायिक उद्योगातील दोन...
प्रतिष्ठा जपण्यासाठी शेतकऱ्यांच्या...नाशिक : यवतमाळमधील साहित्य संमेलनाचे उद्‌घाटन...
शेतकऱ्यांच्या परदेश अभ्यास दौऱ्यास अखेर...पुणे  ः गेल्या तीन वर्षांपासून बंद...
संत्रा निर्यातीला कृषी विभाग देणार...नागपूर : अपेडाने संत्रा क्‍लस्टरला पहिल्यांदाच...
विदर्भात गुरुवारपासून तुरळक पावसाचा...पुणे   : राज्यातील गारठा कमी झाल्यांनतर...
चढ्या दराचा फायदा कोणाला?मागील दोन दिवसांपासून सोयाबीनचे दर वाढत आहेत....
अतिखोल भूजलाचा उपसा घातकचपर्यावरणाचा नाश कोणी केला? या एका प्रश्नाला अनेक...