agricultural success story in marathi, nimon dist. nashik, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पीक लागवडीची अचूक वेळ साधणे महत्त्वाचे
ज्ञानेश उगले
शुक्रवार, 25 मे 2018

अशोक बारहाते यांची ९ एकर शेती. मात्र खरीपात मजूरटंचाई, भांडवलाची कमी उपलब्धता व पावसाच्या लहरीपणामुळे पाणी टंचाई आदी समस्यांचा दरवर्षी सामना करावा लागत होता. अखेर त्यांनी यांत्रिकीकरण ,मजुरांचा आवश्‍यकतेनूसार वापर व पिकनियोजन यांचा समन्वय साधून या समस्यांवर मात केली.

अशोक बारहाते यांची ९ एकर शेती. मात्र खरीपात मजूरटंचाई, भांडवलाची कमी उपलब्धता व पावसाच्या लहरीपणामुळे पाणी टंचाई आदी समस्यांचा दरवर्षी सामना करावा लागत होता. अखेर त्यांनी यांत्रिकीकरण ,मजुरांचा आवश्‍यकतेनूसार वापर व पिकनियोजन यांचा समन्वय साधून या समस्यांवर मात केली.

जाणवणाऱ्या समस्या
दर वर्षी खरीप हंगामात मजूरटंचाई ही मुख्य समस्या बनत आहे. पाणीटंचाई, पाऊस वेळेवर न पडणे, भांडवलाची योग्य वेळी उपलब्धता या समस्या तर आहेतच. त्याचप्रमाणे रासायनिक खते व कीडनाशकांवरील खर्चात दर वर्षी वाढ होत आहे. भांडवलासाठी बहुतांश वेळी सहकारी संस्था व राष्ट्रीयीकृत बॅंकांकडून पुरेसे कर्ज उपलब्ध होत नाही. खासगी सावकाराकडून पैसे घेऊन भांडवल उभे करावे लागते.

खरिपातील कामाचे नियोजन  
खरिपामध्ये कांदे, टोमॅटो, मूग, बाजरी यांसह हंगामी भाजीपाला पिकांचे नियोजन असते. उन्हाळ्यात पूर्ण शेताची नांगरणी करून, मे महिन्यात एकरी ४ ट्रॅक्टर शेणखत टाकून घेतो. आमच्याकडे २ ट्रॅक्‍टर आहेत. त्यापैकी ४५ हॉर्सपॉवर व दुसरा २५ हॉर्सपॉवर क्षमतेचा आहे. मशागत आणि फवारणी या साह्याने केली जाते. शेणखत मजुरांच्या साह्याने पसरून, रोटाव्हेटरने पुन्हा मशागत केली जाते. पाऊस पडण्यापूर्वी ट्रॅक्‍टरच्या फणाने मशागत केली जाते. मे महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात दीड एकर क्षेत्रावर टोमॅटो लागवडीचे नियोजन आहे. त्यासाठी गादीवाफे करून त्यावर मल्चिंग पेपर व इन लाइन ठिबक याचा वापर करतो. टोमॅटोची लागवड, बांधणी, खते देणे, विद्राव्य खते, पीक संरक्षण या सगळ्यांसाठी मजूर मोठ्या प्रमाणावर लागतात. टोमॅटो लागवड झाल्यानंतर १ महिन्याने १ एकर क्षेत्रावर फ्लॉवर लागवड करण्याचे नियोजन आहे.

  • पेरणीयोग्य पाऊस झाला, तर बाजरी, मूग आणि भुईमूग याची पेरणी केली जाते. मूग काढल्यानंतर त्याच क्षेत्रात कांदा लागवड होते. बाजरी ही मजुरांसाठी आणि घरातील अन्नासाठीच केली जाते. भुईमूग ही घरगुती गरजेपुरता करतो.  
  • १५ ते २५ जूनदरम्यान कांदा रोपेवाटिका तयार केली जाते. त्यासाठी बियाणे हे स्वत: विकसित केलेले असते. रोप तयार होत असतानाच्या काळात कांदा लागवडीचे क्षेत्राची मशागत व शेणखत टाकणे आदी पूर्ण कामे केली जातात. १५ ते २५ ऑगस्टदरम्यान २ ते ३ एकरांवर गादी वाफे तयार करून इन लाइन ठिबकच्या मदतीने लागवड होते. २ ते ३ एकरावर पारंपरिक पद्धतीने लागवड होते. भविष्यात पूर्ण क्षेत्र इनलाइन ठिबक लागवडीचे नियोजन आहे. त्यातून पाण्याची बचत होते. पीक संरक्षणाचा खर्च कमी होतो.
  • हंगामाचे नियोजन वेळेपूर्वी करण्यावर भर दिला जातो. सर्वांत अगोदर मशागतीची कामे व्यवस्थितरीत्या पूर्ण करून घेतो. ज्या क्षेत्रात कांदा, टोमॅटो व इतर भाजीपाला पिके घ्यावयाची असतात. त्या क्षेत्रात भरपूर शेणखत टाकले जाते. शेणखत टाकल्यानंतर पुन्हा मशागत केली जाते.
  • बाजरी, मका, कडधान्ये आदी पिकांची पेरणी ही पेरणीयंत्राने केली जाते. कांदा व भाजीपाला पिकांसाठी पारंपरिक पद्धतीऐवजी आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्याकडे कल असतो. त्यात गादीवाफ्यावर लागवड, ठिबक सिंचन यांसह कीडनाशकांच्या फवारणीसाठी ब्लोअर तंत्रज्ञानावर आधा.िरत फवारणी यंत्राचा वापर करतो.
  • आमच्या भागात उन्हाळ्यात पाण्याची मोठी कमतरता भासते. त्यावर मात करण्यासाठी शेततळ्याची उभारणी केली आहे.   
  • खर्च : पिकांच्या संपूर्ण कालावधीसाठी खालीलप्रमाणे खर्च होतो. त्याचे नियोजन सुरवातीपासूनच करण्याचा प्रयत्न असतो.  
  • कांद्याला एकरी ५५ ते ६० हजार रुपये काढणीपर्यंतचा खर्च येतो.
  • टोमॅटोला एकरी १ लाख ६५ हजारांपर्यंत खर्च. मात्र बाजारात चढ-उतार असते.
  • बाजरी, भुईमूग या शेतमालाची विक्री न करता घरासाठीच वापरले जाते.
  • मुगाचा हिरवळीचे खत म्हणून वापर होतो.

संपर्क : अशोक राघो बारहाते, ७५८८०३७६६४

इतर अॅग्रो विशेष
वेतन आयोगाने वाढते गरीब-श्रीमंतांतील दरीमाजी पंतप्रधान डॉ. मनमोहनसिंग यांनी ४ ...
दूध दरवाढीसाठीही दाखवा तत्परताआंतरराष्ट्रीय बाजारात दूध भुकटीचे (पावडर) दर...
मक्यातील लाग रंग येण्यामागील गूढ उलगडलेमक्यामध्ये काहीवेळा दिसणाऱ्या लाल रंगाच्या...
एफआरपी तुकड्यात घेणार नाही : खासदार...सांगली : राज्यातील साखर कारखाने सुरू होऊन ८० दिवस...
राज्यात १७८६ टॅंकरव्दारे पाणीपुरवठापुणे  : सलग दोन वर्षे पावसाने ओढ दिल्यानंतर...
केळी पट्ट्याला १५० कोटींचा फटकाजळगाव ः डिसेंबर व जानेवारी महिन्यातील थंडीचा...
सुगंधी वनस्पतींची शेती, तेलनिर्मितीही...नगर जिल्ह्यात आंभोळ या दुर्गम भागात मच्छिंद्र...
शेषरावांनी सुनियोजितपणे जपलेली संत्रा...टेंभूरखेडा (ता. वरुड, जि. अमरावती) येथील शेषराव...
निर्यात कोट्यावरून साखर उद्योगात घमासानपुणे : देशात साखरेचा अफाट साठा तयार होत असताना...
शेतकऱ्यांचा जीवनसंघर्ष २०१८ मध्येही...मुंबई : गेल्या चार वर्षांत सिंचन सोडून कृषीच्या...
मध्य महाराष्ट्र, मराठवाडा, विदर्भात...पुणे : पूर्व आणि पश्चिमेकडून वाहणाऱ्या...
हवामान बदलांमुळे दारिद्र्य वाढण्याचा...नवी दिल्ली : हवामानबदलांचा प्रश्न अतिशय गंभीर आहे...
हिमवृष्टीमुळे काश्‍मीर, हिमाचल गारठले;...नवी दिल्ली : हिमवृष्टीमुळे काश्‍मिरसह हिमाचल...
‘रेसिड्यू फ्री’ शेतीतून गुणवत्ताप्राप्त...स्थावर मालमत्ता व्यावसायिक उद्योगातील दोन...
प्रतिष्ठा जपण्यासाठी शेतकऱ्यांच्या...नाशिक : यवतमाळमधील साहित्य संमेलनाचे उद्‌घाटन...
शेतकऱ्यांच्या परदेश अभ्यास दौऱ्यास अखेर...पुणे  ः गेल्या तीन वर्षांपासून बंद...
संत्रा निर्यातीला कृषी विभाग देणार...नागपूर : अपेडाने संत्रा क्‍लस्टरला पहिल्यांदाच...
विदर्भात गुरुवारपासून तुरळक पावसाचा...पुणे   : राज्यातील गारठा कमी झाल्यांनतर...
चढ्या दराचा फायदा कोणाला?मागील दोन दिवसांपासून सोयाबीनचे दर वाढत आहेत....
अतिखोल भूजलाचा उपसा घातकचपर्यावरणाचा नाश कोणी केला? या एका प्रश्नाला अनेक...