agricultural success story in marathi, sangli dist. sangli, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पिवळ्या सोन्यासाठी देशभरात सांगली मार्केटचा डंका
अभिजित डाके
शुक्रवार, 30 मार्च 2018

शंभर वर्षांपूर्वी सांगलीत हळदीची पेठ स्थापन झाली. त्या वेळी केवळ स्थानिक राजापुरी हळदीची खरेदी- विक्री व्हायची. आता केवळ सौदे न राहता सांगली बाजार समिती उतारपेठ म्हणून ओळखू लागली आहे. मोठ्या प्रमाणात हळदीची उलाढाल करणारी ही बाजारपेठ देशभरात प्रसिद्ध आहे.

शंभर वर्षांपूर्वी सांगलीत हळदीची पेठ स्थापन झाली. त्या वेळी केवळ स्थानिक राजापुरी हळदीची खरेदी- विक्री व्हायची. आता केवळ सौदे न राहता सांगली बाजार समिती उतारपेठ म्हणून ओळखू लागली आहे. मोठ्या प्रमाणात हळदीची उलाढाल करणारी ही बाजारपेठ देशभरात प्रसिद्ध आहे.

हळद बेणे प्रसार
सांगली बाजार समितीत व्यापारी आणि शेतकऱ्यांचे वेगळे नाते तयार झाले आहे. खरेदी- विक्रीच्या माध्यमातून कर्नाटकातील शेतकऱ्यांशी संबंध येत गेले. तसे व्यापाऱ्यांनी रायबाग, विजापूर, अथणी, जमखंडी या भागांतील शेतकऱ्यांना हळदीचे बेणे दिले. हळद लागवड प्रोत्साहनासाठी सांगलीचा मोठा वाटा आहे. सेलम, आंध्र प्रदेश येथूनही बेणे कर्नाटकात जाण्याचे प्रमाण वाढले.
 
साठवणुकीचे तंत्र  
पूर्वी शेतकरी हरिपूर (जि. सांगली) येथील पेवात हळद ठेवायचा. दरात वाढ झाली की विक्री करायचा. मात्र २००५ च्या दरम्यान महापुरात पेव खराब झाली. आता सांगली बाजार समितीतील वेअर हाऊस आणि शीतगृहात साठवणूक होते. ‘वेअर हाऊस’मध्ये कीड लागू नये म्हणून ‘फ्युमिगेशन’ केले जाते.  

प्रतवारी
प्रतवारीमुळे जादा दर मिळतोय हे शेतकऱ्यांच्या लक्षात आले.

पूर्वी  सध्या            
७ टक्के     २० ते २५ टक्के

प्रतवारी करणारे शेतकरी 
त्यामुळे मिळणारा दर

१००० ते १५०० रु. प्रति क्विंटल

 
                      
राजापूरी हळद  : सांगली बाजारातील आवक क्विंटल व दर रुपये

वर्ष            आवक   किमान   कमाल      सरासरी
२०१३-१४    ५५७६०७    १५३५    १५६००      ६५४०
२०१४-१५   ६६६२०७    ४०००    १६२५०      ७६१९
२०१५-१६ ७७४२६२   ५०००   १८४००   ९६७६
२०१६-१७   ५१४१८६    ७६३६ ११४६४   ९४४४

परराज्यातील हळद

२०१३-१४ २०५४७६     ४२००        १०३००  ६४८२
२०१४-१५   ४०३७९६     ४०००    १४१००   ६५१०
२०१५-१६     १६२३४६     ४०००    १२००   ८४५८
२०१६-१७     ११०८८८   ६९६४  ८९३१   ७९३४

यंदाच्या २२ मार्चअखेर - परराज्यातील व राजापूरी हळद  

आवक   किमान    कमाल   सरासरी
१०३९४५९     ६०६५  ११३४८    ८७०७

प्रतिक्रिया :
चाळीस वर्षांपासून हळद घेतोय. साहजिकच या पिकातील मार्केटचा चांगला अभ्यास आहे. बाजार पेठेची मागणी, दर यानुसार लागवडीचे नियोजन करतो. नव्या तंत्रज्ञानाच्या वापराने काढणीही सोपी होते. या बाजारपेठेत स्पर्धात्मक दर मिळतो.  बाळासो साळुंखे, वडगाव हवेली, ता. कऱ्हाड, जि. सातारा.
 
गेल्या चार वर्षांपासून या बाजारात येतो. हळदीचा उठाव त्वरीत होतो. गेल्यावर्षी उत्पादन अधिक झाल्याने हळद शिल्लक आहे. यंदाच्या हंगामात दर कमी आहेत.
राजाप्पा कुलीकट्टी,पामलदेणी, ता. गोकाग

निर्यात

  • आखाती देश
  • युरोप
  • जपान
  • सांगलीतून मुंबईतील मध्यस्थांच्या मागणीप्रमाणे पुरवठा होतो. थेट निर्यात होत नसल्याने सांगलीतील व्यापारी त्यांच्याशी संपर्कात असतात.

हळद बाजार येथून येते  
राजापूर (स्थानिक), आंध्र प्रदेशातून निजामाबाद, कडपा, सदाशिवपेठ'', कडप्याचा कडपा'' असे स्थानिक नावांसह प्रकार

मोठ्या प्रमाणात आवक  
जानेवारी, फेब्रुवारी व मार्च

खुले सौदे

  • दिवसातून दोन वेळा  
  • त्यानंतर तातडीने रक्कम दिल्याने 
  • शेतकऱ्यांचाही फायदा

बाजार समिती वैशिष्ट्ये  

  • ९९ एकरांत बाजार समितीचा विस्तार
  • शेतकऱ्यांसाठी पाच रुपयांत जेवणाची सुविधा
  • महाराष्ट्रातील प्रमुख उतारपेठ म्हणून प्रसिद्ध
  • संपूर्ण शेतमाल सौद्यावर बाजार समितीचे नियंत्रण
  • खुले लिलाव व खुल्या करार पद्धतीने विक्री
  • मालाच्या प्रतवारीसाठी सोय
  • गूळ व अन्य मालासाठी शेकडा ८० पैसे सेस

बांधावर खरेदी करण्याची कारणे

  • मजुरांची कमतरता
  • वाहतूक खर्चात बचत
  • रोखीने व्यवहार होत असल्याने लगेच पैसे

मार्केट ट्रेंड

  • सांगलीच्या हळद बाजारातील दरावरच देशातील हळदीचे दर ठरले जातात.
  • २००३ ते २०१०- बाजार समितीत आवक- साडेचार लाख पोती
  • क्षेत्रवाढीनंतर वार्षिक आवक- १५ लाख पोती
  • पुढे दरातील चढ उतारांमुळे त्यात फार वाढ नाही.
  • गेल्या दोन वर्षांपासून १२ ते १५ लाख पोत्यांची आवक
  • शेतकरी मार्केटचा अभ्यास करू लागला आहे. मागणी स्थिर आहे. दरवर्षी क्षेत्रात काही प्रमाणात वाढ होते. यामुळे हळद शिल्लक राहू लागली आहे.

कर्नाटकापेक्षा सांगलीच चांगली 
कर्नाटक राज्यात हळदीचे उत्पादन घेतले जाते. गेल्या वर्षापासून बंगळूर येथील व्यापारी थेट शेतकऱ्यांच्या बांधावरून विना पॉलिश हळदीची खरेदी करु लागले आहेत. तेथे शेतकऱ्यांना ५५०० ते ६५०० रुपये प्रति क्विंटल दर मिळतो आहे. बांधावर खरेदी असली तरी सांगली बाजारापेक्षा सरासरी पंधराशे रुपये हा दर कमीच असल्याने शेतकरी आजही सांगली बाजारपेठेचाच आधार घेत आहे.  

संपर्क :  सांगली कृषी उत्पन्न बाजार समिती सांगली ०२३३- २६७०१४३
संपर्क : : एन. एम. हुल्याळकर उप सचिव, ९८९०६५२३४५
 

फोटो गॅलरी

इतर अॅग्रो विशेष
चांगल्या अारोग्यासाठी ः प्रोबायोटिक्स...प्रोबायोटिक्‍स म्हणजे सजीव सूक्ष्मजीव. सुमारे एक...
धुराडी २० ऑक्टोबरपासून पेटणारमुंबई : साखर कारखानदारांमधून या वर्षी ऊस गाळप...
राज्याच्या तापमानात वाढपुणे : राज्याच्या बहुतांशी भागात पाऊस थांबला...
मिरचीच्या आगारात सुधारित तंत्राचा वापरअौरंगाबाद व जालना जिल्ह्यातील काही तालुके मिरचीचे...
देशात तब्बल ६८ टक्के दुधात होते भेसळपुणे : देशात दूध व दुग्धजन्य पदार्थांमध्ये ६८...
राज्य बँकेवरील जिल्हा बँकांचे...मुंबई : महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँकेच्या संचालक...
फुलशेतीने दिली आर्थिक साथहिंगोली जिल्ह्यातील तपोवन (ता. औंढा नागनाथ)...
जिल्हा परिषदेतील कृषी अधिकारी यांना...मुंबई : जिल्हा परिषदेतील कृषी अधिकारी (गट-क...
प्रथिनांचा उत्तम स्राेत ः गुणवंत चारापीकराहुरी येथील महात्मा फुले कृषी विद्यापीठाने...
मुंबईसह शेजारील शहरांत सेंद्रिय...मुंबईसह शेजारील शहरांमध्ये सेंद्रिय उत्पादनांना...
ऊसतोड मजूरांच्या मागण्यांबाबत लवादाची...मुंबई :  राज्यातील ऊसतोड मजूर व कामगारांच्या...
मॉन्सूनची माघार शनिवारपासूनपुणे : नैऋत्य मोसमी वाऱ्यांच्या (माॅन्सून)...
सेंद्रिय शेतीसाठी शासनाच्या विविध योजनासेंद्रिय शेती आणि पीक उत्पादनवाढीसाठी राज्य आणि...
‘जलयुक्त’ गैरव्यवहाराची फाइल पुन्हा...पुणे : जलयुक्त शिवार योजनेत बीड जिल्ह्यात...
महसूल उत्पन्न सूत्राचे ऊसदरामध्ये...पुणे : महसुली उत्पन्न विभागणीनुसार राज्यातील...
तुरळक ठिकाणी पावसाचा अंदाजपुणे : ‘दाये’ चक्रीवादळ निवळून गेल्यानंतर राज्यात...
मोदींनी सर्वात मोठी आरोग्य योजना '...रांची- पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी झारखंडची...
कृषिपंपासाठी बड्या कंपन्यांच्या निविदाबारामती - राज्यातील दोन लाख ९० हजार शेतकऱ्यांच्या...
मराठवाड्यातील ८६४ प्रकल्पांत ३३ टक्‍केच...औरंगाबाद : मराठवाड्यातील पाणीसाठ्यांमधील उपयुक्‍त...
ऊस ठिबक योजनेसाठी लेखापरीक्षकाची नेमणूक पुणे : राज्यात ऊस लागवडीसाठी ठिबक अनुदान...