agricultural success story in marathi, udatare dist. satara, Agrowon, Maharashtra | Agrowon

बियाणे, लागवड तंत्रात केला बदल
विकास जाधव
शुक्रवार, 25 मे 2018

सातारा जिल्ह्यातील उडतरे (ता. वाई) येथील सुनील शंकर जगताप यांनी बियाणे, लागवड तंत्रात बदल करत सोयाबीन पिकाच्या यशस्वी प्रयोगाद्वारे उत्पादनात वाढ केली आहे. उत्पादनातील वाढ योग्य नियोजनातून टिकवण्यास यश मिळवले आहे. बीजप्रक्रिया, यंत्राद्वारे पेरणी, बियाण्यात बदल, योग्यवेळी आंतरमशागत या बाबींचा खूप चांगला फायदा झाल्याचे ते सांगतात. खतव्यवस्थापन केवळ जमिनीत खते देऊनच नव्हे तर पिकाच्या पुनरोत्पादनाच्या अवस्थेत फवारणीच्या माध्यमातून काही टाॅनिकची मात्रा दिल्यास त्याचा उत्पादनवाढीवर खूप फरक पडतो असेही ते सांगतात.

सातारा जिल्ह्यातील उडतरे (ता. वाई) येथील सुनील शंकर जगताप यांनी बियाणे, लागवड तंत्रात बदल करत सोयाबीन पिकाच्या यशस्वी प्रयोगाद्वारे उत्पादनात वाढ केली आहे. उत्पादनातील वाढ योग्य नियोजनातून टिकवण्यास यश मिळवले आहे. बीजप्रक्रिया, यंत्राद्वारे पेरणी, बियाण्यात बदल, योग्यवेळी आंतरमशागत या बाबींचा खूप चांगला फायदा झाल्याचे ते सांगतात. खतव्यवस्थापन केवळ जमिनीत खते देऊनच नव्हे तर पिकाच्या पुनरोत्पादनाच्या अवस्थेत फवारणीच्या माध्यमातून काही टाॅनिकची मात्रा दिल्यास त्याचा उत्पादनवाढीवर खूप फरक पडतो असेही ते सांगतात.

हवामान खात्याकडून पाऊस वेळेत होईल असे सांगितले जाते, प्रत्यक्षात मात्र तसे होत नाही. यामुळे खरीप नियोजन विस्कळित होते. हे संभाव्य धोके लक्षात घेऊन नियोजन करतो. दरवर्षी अडीच ते तीन एकरावर सोयाबीन पेरतो. उन्हाळ्यात नांगरट करुन एकरी ४ ते ५ ट्रॉली शेणखत टाकले जाते. पावसाचा अंदाज घेऊन १० ते २५ जून या कालावधीत पेरणी केली जाते. मागील तीन हंगामापासून डी. एस. २२८ या सोयाबीन वाणाची लागवड करतो. पेरणीपूर्वी बियाण्यावर बीज प्रक्रिया केली जाते.  

पेरणी यंत्राद्वारे लागवड
सोयाबीनची ट्रॅक्‍टरचलित पेरणी यंत्राद्वारे पेरणी केली जाते. आठ फणी पेरणी यंत्रात सात फण्यात सोयाबीन तर एका फण्यात मुगाची पेरणी केली जाते. यामुळे किडीचा प्रादुर्भाव झाला तर मुगावर होत असल्याने सोयाबीनचे नुकसान होत नाही. त्याबरोबरच मुगाचे उत्पादन मिळत असल्याचे सुनील सांगतात.

बियाण्यात बदल
मागील तीन वर्षापासून सोयाबीनच्या वाणात बदल केला आहे. तज्ज्ञ तसेच या बियाण्याचा वापर करणाऱ्या शेतकऱ्यांशी चर्चा करून डीएस २२८ या वाणाची निवड केली. हा वाण उगवण चांगली होते, शिवाय उत्पादनात वाढही मिळते.  

पहिली भांगलण
सोयाबीन लागवडीनंतर  तणनाशक फवारणी करत नाही. त्याऐवजी उगवणीनंतर  पहिली भांगलणी केली जाते. साधारणपणे फूलकळी सुरू झाल्यापासून सरासरी तीन कीटकनाशक व टॉनिकच्या फवारण्या करतो. या फवारण्यांमुळे कीडनियंत्रण होते.

उत्पादन
सोयाबीन हे खरिपातील प्रमुख पीक असल्याने यामध्ये उत्पादन वाढीसाठी विशेष प्रयत्न केले जातात. बियाणे, लागवड तंत्र तसेच इतर नियोजनाच्या जोरावर एकरी सरासरी १३ ते १५ क्विंटल सोयाबीनचे उत्पादन मिळते. त्याबरोबर काही प्रमाणात तुरीचे उत्पादन मिळत असते.

नियोजनातील प्रमुख बाबी

  • बीजप्रक्रिया करूनच लागवड केली जाते.
  • पेरणीच्या वेळी शिफारश केलेल्या खताच्या मात्रा दिल्या जातात.
  • पिकातील बदलांची निरीक्षणे केली जातात.
  • कीड व उत्पादनवाढीसाठी वेळेत फवारण्या केल्या जातात.

या हंगामात सरीवर लागवड
मागील तीन ते चार वर्षाच्या अनुभवानुसार सोयाबीन भरणी तसेच उगवणीच्या काळात पाऊस होत नसल्याने अपेक्षित उत्पादन मिळत नाही. पेरणी केलेल्या सोयाबीनला पाणी देणे जिकिरीचे ठरत असल्याने यंदा सरीवर सोयाबीन पेरणीचे नियोजन केले आहे. यासाठी साडेतीन फूट सरी सोडली असून, सरीच्या दोन्ही बाजूस लागवड करणार आहे. यामुळे पावसाने ओढ दिल्यास सरीने पाणी देता येणार असल्याने अपेक्षित उत्पादन मिळेल.

संपर्क : सुनील जगताप, ९७६२४३८५४३
 

 

इतर यशोगाथा
अभ्यासू, प्रयोगशील युवकाची एकात्मिक,...‘बीएस्सी ॲग्री’ची पदवी, त्यानंतर सुमारे १० वर्षे...
स्वतःची विक्री व्यवस्था, मूल्यवर्धनातून...एकेकाळी भूमिहीन असलेल्या काजळी रोहिणा (जि. परभणी...
एकशेपंचवीस प्रकारच्या देशी बियाणांचा...काळा गहू, काळा हुलगा, लाल उडीद, पांढरे कारळे, साठ...
स्वादयुक्त, निर्यातक्षम आंबेमोहोर...निमझरी (जि. धुळे) येथील मच्छिंद्र, छगन आणि...
संपूर्ण स्वयंचलित नियंत्रित शेतीचे...संपूर्ण नियंत्रित पद्धतीने पिकाची वाढ करण्याच्या...
शेतीला मिळाली पूरक उद्योगांची जोडअमरावती शहरातील ॲड. झिया खान यांनी भविष्याची सोय...
‘बी बास्केट’ करतेय मधमाशीपालनाची जागृतीमधमाशी ही परागीकरणातील महत्त्वाचा घटक.  ...
दुग्धव्यवसायातून देगावकरांनी केला...वाशिम जिल्ह्यात देगावच्या अर्थकारणात ‘दूध’ हा...
लिंबू, सूर्यफुलाच्या सातत्यपूर्ण...सांगली जिल्ह्यातील अवर्षणग्रस्त हळ्ळी (ता. जत)...
अळिंबी उत्पादनातून शोधला रोजगारजामखेड (जि. नगर) येथील सौ. अर्चना सुनील भोगे...
ब्रिटिशकालीन कापूस बाजारपेठ झाली...ब्रिटिश काळात कापसाच्या खरेदी-विक्रीचे केंद्र...
ग्रामविकासासह सुधारीत शेतीपद्धती...औरंगाबाद जिल्ह्यातील फुलंब्री तालुक्‍यातील बोरगाव...
स्पनेच्या या शेतीत मित्रकिटकांच्या...स्पेनमधील ‘रेसीड्यू फ्री’ शेतीत मित्रकीटकांचा...
एकात्मीक उपायाद्वारे रोखले गुलाबी...राज्यात सर्वत्र कपाशी पिकात गुलाबी बोंड अळीचे...
अवर्षणग्रस्त भागात जपली फळबागांमधून...नगर जिल्ह्यातील सतत अवर्षणग्रस्त असलेल्या सैदापूर...
करवंदाच्या नऊशे झाडांची शेतीदऱ्याखोऱ्यांतून आढळणाऱ्या आणि रानमेवा म्हणून...
लॉनसाठीच्या गवताची व्यावसायिक शेतीमौजे डिग्रज (जि. सांगली) येथील शीतल आवटी या तरुण...
‘रेसिड्यू फ्री’ वजनदार मिरची, ‘प्रिसिजन...स्पेनमधील मुर्सिया प्रांतातील रंगीत ढोबळी...
काटेकोर शास्त्रीय मत्स्यपालनाला दिली...पाणथळ चोपण जमिनीच्या वापराच्या दृष्टीने नीरा (जि...
फ्रेश, सॅलड, ज्यूसनिर्मितीसाठी...स्पेनमधील मुर्सिया भागातील डाळिंब पैदासकाराची बाग...