agricultural success story in marathi, wakodi dist. nagar , Agrowon, Maharashtra | Agrowon

पीकबदल, आंतरपिकामुळे हवामान बदलाचा सामना
सुर्यकांत नेटके
शुक्रवार, 25 मे 2018

वाकोडीचे पद्माकर कोरडे यांची सहा एकर शेती. काही वर्षांपासून खरीप हंगामात पावसाची शाश्‍वतता खूपच कमी झाल्याने त्यांच्या तूर, मूग या पिकांना मोठा फटका बसत असे. त्यावर उपाय म्हणून त्यांनी पीकबदल, आंतरपीक पद्धतीचा अवलंब व यांत्रिकीकरणावर भर देऊन शेतीतील नफा वाढविला. शेतीतील नियाेजनच्या बदलांबाबत ते स्वत:च सांगत आहेत.

वाकोडीचे पद्माकर कोरडे यांची सहा एकर शेती. काही वर्षांपासून खरीप हंगामात पावसाची शाश्‍वतता खूपच कमी झाल्याने त्यांच्या तूर, मूग या पिकांना मोठा फटका बसत असे. त्यावर उपाय म्हणून त्यांनी पीकबदल, आंतरपीक पद्धतीचा अवलंब व यांत्रिकीकरणावर भर देऊन शेतीतील नफा वाढविला. शेतीतील नियाेजनच्या बदलांबाबत ते स्वत:च सांगत आहेत.

मी अनेक वर्षे खरीप हंगामात तूर, मूग ही पिके घेत होतो. मात्र पावसाचा लहरीपणा, बाजारभावाची अनिश्‍चितता यामुळे ही पिके परवडेनात. ४ ते ४.५ एकर क्षेत्रावर मोसंबी बाग होती; पण बदलत्या हवामानाचा फटका बसून त्यातही किफायतशीर उत्पन्न मिळत नव्हते. अखेर मी शेतीपद्धतीत बदल केले.

पीक बदल
तूर, मुगाचे उत्पन्न परवडत नसल्याने मी गेल्या दोन वर्षांपासून त्या क्षेत्रावर फ्लॉवर हे भाजीपाला पीक घेतले. त्याचे चांगले उत्पादन मिळाल्याने उत्पन्नात वाढ झाली.

वाणबदल
गेल्या दोन वर्षांपासून खरिपासाठी राखीव दीड एकरासह मोसंबी बागेतही आंतरपीक म्हणून फ्लॉवर पीक घेत आहे. पहिल्या वर्षी सप्टेंबर महिन्यात लागवड केलेल्या फ्लाॅवर पिकाचे साधारणपणे ४० टन उत्पादन मिळाले. मात्र यंदा वाढत्या तापमानाचा (४३ अंश सेल्सिअस) परिणाम होऊन गड्डे निर्मिती झाली नाही व उत्पादनात ५० टक्के घट झाली. मी टप्प्याटप्प्याने फ्लॉवर लागवड करतो; त्यामुळे पुढील टप्प्यात वाणबदल केला. त्यामुळे आता पुन्हा चांगले उत्पादन मिळत आहे.

आंतरपीक पद्धतीचा अवलंब
सातत्यपूर्ण व शाश्‍वत उत्पन्नासाठी मी आंतरपीक पद्धतीवर भर दिला आहे. यंदा सप्टेंबर महिन्यात ५ x १६ फुट अंतरावर शेवगा (काही क्षेत्रात सीताफळ) लागवड केली; त्यात ८x३ फुट अंतरावर वांगी लागवड केली व उर्वरित पट्ट्यात फ्लॉवर लागवड केली. त्यामुळे रब्बी हंगामात फ्लॉवरचे उत्पादन मिळाले. फेब्रुवारी-मार्च महिन्यापासून शेवगा व वांगी पिकांचे उत्पादन अद्यापपर्यंत मिळत आहे. परिणामी वार्षिक उत्पन्नामध्ये घसघशीत वाढ झाली आहे.

यांत्रिकीकरण
काही वर्षांपूर्वी मी बैलांच्या साहाय्याने शेतीतील कामे करीत होतो. त्यामुळे कामे वेळेवर होत नव्हती, तसेच मजुरीचा खर्चही वाढत होता. मात्र दोन वर्षांपासून ट्रॅक्टरचा वापर करून शेतीतील कामे करण्यास सुरवात केली आहे. त्यामुळे उत्पादन खर्चही वाचला असून वेळेवर कामे होत असल्याने उत्पादन व उत्पन्न वाढले आहे. स्वत:चा टेम्पोही घेतला असल्याने उत्पादित मालाची ताबडतोब विक्री करणे शक्य होते. त्यामुळेही आर्थिक फायदा वाढला आहे.

ठिबक सिंचन पद्धतीचा अवलंब
दोन वर्षांपूर्वी पिकांना पाटपाणी देत होतो. त्यामुळे खरिपात जेव्हा पावसात मोठा खंड पडत होता; तेव्हा पाणी कमी पडत होते व उत्पादनाला त्याचा फटका बसत होता. मात्र आता ठिबक सिंचन पद्धतीचा अवलंब केला जात असून, त्यामुळे या समस्येवर मात करणे शक्य झाले आहे. तसेच ठिबक सिंचन संचाचा अवलंब केल्याने पिकांना विद्राव्य खतेही देता येत अाहेत. त्यामुळे पिकाच्या उत्पादनात व दर्जात वाढ होत आहे.

संपर्क : पद्माकर कोरडे, ९५६१७११२१५

इतर यशोगाथा
अल्पभूधारकांच्या आर्थिक स्वावलंबनासाठी...केवळ शिक्षण आहे म्हणून व्यवसाय यशस्वी होत नाही,...
बचत गटाने दिली शेती, पूरक व्यवसायाला साथचिंचोली काळदात (ता. कर्जत, जि. नगर) गावातील दहा...
फळबागेतून माळरान झाले हिरवेगारमिरज शहरात वकिली करताना चंद्रशेखर शिवाजीराव...
मुरघास, शेणखत विक्रीमुळेच तरला ११०...पाथरे खुर्द (ता. राहुरी) येथील रखमाजी बन्सी जाधव...
जिद्द २६ गुंठ्यात द्राक्षशेती यशस्वी...सातनदुधनी (ता. अक्कलकोट) येथील हिरगप्पा कुंभार २६...
लहू काळे यांच्या व्यंगचित्रांचे...कोल्हापूर : कोल्हापूर आर्ट फाउंडेशनच्या वतीने ‘...
जमीन सुपिकतेसह निरोगी अन्नाचे उत्पादनतरुण शेतकरी अरविंद जाधव (बोरगाव, जि. सांगली) २०१५...
एकच एकर शेती; त्यात बारमाही बहुविध...अनसुर्डा (ता. जि. उस्मानाबाद) येथील दळवे...
सुधारित केळी शेतीतून विकास साधणारे...जळगाव जिल्ह्यातील पिलखेडे गाव केळीसाठी प्रसिद्ध...
भाजीपाला रोपनिर्मितीद्वारे शून्यातून...सतत दुष्काळाची छाया, प्रतिकूल हवामान, हुकमी...
एकात्‍मिक बहुवीध शेतीतून आर्थिक...केळी पिकातून समृद्धीची वाट चोखाळणाऱ्या अंजनगाव...
जळगाव जिल्ह्यात पीककर्ज वाटपात...जळगाव : जिल्ह्यात खरिपासाठी पीक कर्जवाटपासंबंधी...
नाशिक जिल्ह्यात टंचाई स्थिती गंभीरनाशिक ः जिल्ह्यात गेल्या वर्षी ११३ टक्के पडलेला...
‘संपूर्ण’ गटाची उद्योगप्रधान शेतीगुंडेगाव (ता. जि. नगर) येथील शेतकऱ्यांनी ‘संपूर्ण...
लेट रब्बीत ज्वारीचे पीक ठरले यशस्वीबुलडाणा जिल्ह्यात कळंबेश्वर येथील परशुराम...
बुद्धिकौशल्यातून लालासो झाले शेतीतील ‘...अशिक्षित असले तरी लालासो भानुदास साळुंखे-पाटील...
पेरा शेणखताच्या ब्रिकेट्स...मंगळवेढा (जि. सोलापूर) येथील प्रयोगशील शेतकरी...
पर्यावरण संवर्धन, शिक्षण अन्‌...पुणे शहरातील ‘गच्चीवरील माती विरहित बाग` ही...
‘एकी'मुळे मिळाले आत्मविश्वासाचे बळ !नऊ वर्षांपासून असलेले ‘एकी'चं महत्त्व नाशिक...
सुधारित तंत्र, शिकाऊ वृत्तीतून ऊस...प्रमुख प्रयोगशील शेतकऱ्यांचे मार्गदर्शन घेत पुणे...