agriculture news in Marathi, 90 crore rupees without spend of micro irrigation subsidy, Maharashtra | Agrowon

सूक्ष्म सिंचन अनुदानाचे ९० कोटी अखर्चित
मारुती कंदले
बुधवार, 15 ऑगस्ट 2018

मुंबई ः २०१७-१८ या वर्षातील सूक्ष्म सिंचन अनुदानापैकी तब्बल ९० कोटी रुपये अद्यापही खर्च झालेले नाहीत. त्यासोबतच कृषी विभागाने पूर्वसंमती दिलेल्या ३९ हजार शेतकऱ्यांनाही अजून अनुदान मिळालेले नाही. त्यामुळे कृषी खात्याच्या कारभारावर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. 

मुंबई ः २०१७-१८ या वर्षातील सूक्ष्म सिंचन अनुदानापैकी तब्बल ९० कोटी रुपये अद्यापही खर्च झालेले नाहीत. त्यासोबतच कृषी विभागाने पूर्वसंमती दिलेल्या ३९ हजार शेतकऱ्यांनाही अजून अनुदान मिळालेले नाही. त्यामुळे कृषी खात्याच्या कारभारावर पुन्हा एकदा प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. 

राज्यात राबविण्यात येत असलेली सूक्ष्म सिंचन अनुदान योजना केंद्र सरकार पुरस्कृत आहे. गेल्या दोन वर्षांपासून केंद्र सरकारने अनुदानाच्या निकषात बदल केले आहेत. सध्या या योजनेसाठी केंद्राकडून साठ टक्के तर राज्याला चाळीस टक्के हिस्सा द्यावा लागतो. त्याआधी हे प्रमाण केंद्र ऐंशी : राज्य वीस असे होते. त्यानुसार, गेल्या वर्षासाठी केंद्राने राज्याला ३१५ कोटी रुपयांचे अनुदान दिले. तर राज्य हिस्स्याचे २५० कोटी असे मिळून ५६५ कोटी रुपये उपलब्ध होते. 

गेल्या दोन वर्षांपासून सूक्ष्म सिंचनासाठी शेतकऱ्यांकडून ऑनलाईन अर्ज मागवले जातात. साधारणतः प्रत्येक वर्षी मे महिन्यापासून राज्यात ही प्रक्रिया सुरू होते. दरवर्षी सरासरी अडीच लाख शेतकरी सूक्ष्म सिंचन अनुदानासाठी अर्ज करीत असतात. कृषी खात्याची पूर्व सहमती मिळालेल्या शेतकऱ्यांनी साठ दिवसांत सूक्ष्म सिंचन संच बसवायचे आहेत. सुरवातीला शेतकरी संचाची संपूर्ण रक्कम स्वतः भरतात.

शेतकऱ्यांनी संच बसवल्याची मोका तपासणी झाल्यानंतर दहा दिवसांत तालुका कृषी अधिकाऱ्यांनी अनुदानाची रक्कम शेतकऱ्यांच्या खात्यात जमा करायची आहे. शेतकरी २३ हजार रुपयांपासून ते एक लाख रुपयांपर्यंतची रक्कम गुंतवत असतात. अल्प आणि अत्यल्पभूधारक शेतकऱ्यांना ५५ टक्के तर मोठ्या शेतकऱ्यांना ४५ टक्के अनुदान दिले जाते. अनुदानाची मर्यादा पाच हेक्टरपर्यंत आहे. एकदा अनुदान घेतल्यानंतर संबंधित क्षेत्रासाठी सात वर्षांत पुन्हा अनुदान मिळत नाही. 

मात्र, कृषी खात्यातील लालफितीच्या कारभारामुळे अनुदान वाटप संथगतीने चालते, हा प्रत्येक वर्षीचा अनुभव आहे. गेले आर्थिक वर्ष संपून चार महिने उलटले तरी तेव्हाच्या उपलब्ध निधीपैकी ९० कोटी रुपये अद्यापही खर्च झालेले नाहीत. गेल्या आर्थिक वर्षात १,६९,६५१ शेतकऱ्यांना ४२७ कोटी रुपये अनुदान वाटप झाले आहे. याद्वारे १,३१,१३२ हेक्टर क्षेत्रावर सूक्ष्म सिंचन संच बसवण्यात आल्याचे मंत्रालयातील कृषी विभागातून सांगण्यात आले. अद्यापही कृषी खात्याने पूर्वसंमती दिलेल्या ३९,९४६ शेतकऱ्यांना संच बसवूनही अनुदान मिळालेले नाही. एकीकडे सरकारी निधी खर्च होत नाही, तर दुसरीकडे शेतकऱ्यांना अनुदान मिळत नाही, अशी विचित्र परिस्थिती आहे. ८ ऑगस्ट २०१८ अखेरपर्यंतची ही आकडेवारी आहे.

चालू वर्षासाठी आठशे कोटी
चालू वर्षासाठी या योजनेसाठी केंद्राने ४८० कोटी तर राज्य हिस्स्याचे ३०९ कोटी असे एकंदर सुमारे आठशे कोटी रुपये उपलब्ध होणार आहेत. योजनेअंतर्गत उपलब्ध निधी खर्च झाल्यास त्याचे उपयोगिता प्रमाणपत्र सादर केल्यानंतर केंद्र-राज्याचे पुढील अनुदान मिळत असते. मात्र, गेल्यावर्षातील निधी अद्यापही खर्च न झाल्याने नवीन निधी किती मिळणार, असा सवाल आहे. 

गेल्या तीन वर्षांतील अनुदान वाटपाची स्थिती (कोटींमध्ये)

वर्ष    वाटप     शेतकरी
२०१४-१५  १७७.५०    १,२२,४६९
२०१५-१६  २६५.३७   ४७,१०६
२०१६-१७ २४७.५० १,६२,४०२ 
२०१७-१८    ५६५ (उपलब्ध)     १,६९,६५१
(८-८-२०१८ अखेर)

    
    
        

 

इतर अॅग्रो विशेष
सिंधुदुर्गात पाऊस; आंबा, काजूला मोठा...कणकवली, जि. सिंधुदुर्ग : जिल्ह्यातील काही भागात...
पीक कर्जवाटपात करा आमूलाग्र बदलराज्यातील काही भागांतील कापूस आणि तूर ही पिके...
आपत्ती निर्मूलनासाठी विद्यार्थ्यांनो...अमेरिकेमधील टेक्सास ए. एम. कृषी विद्यापीठांतर्गत...
अन्नद्रव्यांचा समतोल वापर आवश्यक...जमिनीतील अन्नद्रव्यांचा मोठ्या प्रमाणावर होत...
पाणी चोरी करणाऱ्यांवर फौजदारी कारवाईमुंबई : राज्यातील दुष्काळी परिस्थिती लक्षात घेऊन...
फुलांवर रुंजन रोबो मधमाश्‍यांचे...नागपूर : विविध आकर्षक रंगसंगतीसह काही वेळ...
कोल्हापूरात कामगार-अडत्यांच्या वादात...कोल्हापूर : येथील बाजार समितीत तोलाइदार, अडते...
चवगोंडा पाटील, सौरभ कोकीळ, मारुती शिंदे...पुणे : राज्यातील ऊस उत्पादक शेतकऱ्यांची...
जेजुरीत कुलधर्म कुलाचारासाठी भाविकांची...जेजुरी, जि. पुणे : चंपाषष्ठी उत्सवानिमित्त...
नाशिक जिल्ह्यातील माती परीक्षणासाठी ‘...नाशिक : नाशिक जिल्ह्यातील शेती, गावतळे, जलसंपदा,...
राज्यात थंडीत चढउतारपुणे : छत्तीसगडचा दक्षिण भाग, तेलंगणा आणि...
दोन टप्प्यांत ‘एफआरपी’ला विरोधसातारा : साखरेचे दर कोसळल्याने उसाचा पहिला हप्ता...
पीककर्जासाठी उपोषणकर्त्या शेतकऱ्याचे...पाथरी, जि. परभणी  : पीककर्जाच्या मागणीसाठी...
कांदाप्रश्‍नी मुख्यमंत्र्यांकडून आढावानाशिक : हवालदिल झालेल्या कांदा उत्पादक...
केळीच्या विलियम्स वाणाचा आश्वासक प्रयोग...परभणी जिल्ह्यातील सिंगणापूर येथील वसंतराव कदम...
वालाच्या शेंगा, मेहरुणी बोरांची ...दुष्काळी स्थितीत खानदेश व लगतच्या भागातील शेती...
मका भुशाला तीन हजारांचा भावजायखेडा, जि. नाशिक : यंदा तालुक्‍यात अत्यल्प...
ऐन दुष्काळात राज्याला सहकार आयुक्त नाही पुणे  : तीव्र दुष्काळाकडे राज्याची सुरू...
कात्रज मिठाईसाठी वापरणार नायट्रोजन...पुणे  : पुणे जिल्हा दूध उत्पादक संघ अर्थात...
कुलगुरू निवड प्रक्रियेतील विलंब ...मुंबई : राज्यातील कृषी विद्यापीठांच्या...