agriculture news in marathi, agri production will reduce due rain shortage, Maharashtra | Agrowon

पावसाअभावी खरीप उत्पादन घटणार
टीम अॅग्रोवन
शनिवार, 15 सप्टेंबर 2018

राज्याचे प्रमुख खरीप पीक असलेले सोयाबीन सध्या दाणे भरण्याच्या अवस्थेत असतानाच पाऊस बेपत्ता आहे. त्यामुळे उत्पादनात काही भागात ३०-४० टक्के फटका बसेल. कपाशीवरील बोंड अळीला कृषी विभाग व कृषी विद्यापीठाच्या संयुक्त प्रयत्नातून रोखण्यात कसेबसे यश आले. मात्र, पावसाअभावी कपाशीसह इतर पिके संकटात आहेत. कीडरोगांचा फैलाव आणि उत्पादनात घट अशा दुहेरी संकटाच्या उंबरठ्यावर आहेत. 
- डॉ. अशोक ढवण, कुलगुरू,  वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठ

पुणे : राज्यात दोन आठवड्यांपासून बेपत्ता असलेल्या पावसाने खरीप अन्नधान्याच्या उत्पादनाला फटका बसण्याची शक्यता कृषी शास्त्रज्ञांनी व्यक्त केली आहे. "पावसाअभावी राज्याच्या काही भागांमधील पिकांची वाढ खुंटली आहे," असे कृषी विभागाचेदेखील म्हणणे आहे.

राज्याच्या ३० तालुक्यांमध्ये अपेक्षित पाऊस ऑगस्टच्या पंधरवड्यांपर्यंत नव्हता. त्यामुळे पिके जळणे किंवा कीडरोगांचा फैलाव झाल्यामुळे शेतकरी चिंतेत होते. ऑगस्टच्या तिसऱ्या आठवड्यात दमदार पाऊस झाल्याने पिकांना संजीवनी मिळली होती. त्यानंतर मात्र, पुन्हा १५-२० दिवसांपासून पाऊस बेपत्ता झाल्याने खरिपावर संकट आले आहे. 

शेतकऱ्यांनी राज्यात यंदा सोयाबीनची ३९ लाख हेक्टरपेक्षा जादा क्षेत्रावर पेरणी केलेली आहे. वसंतराव नाईक मराठवाडा कृषी विद्यापीठाच्या सोयाबीन संशोधन केंद्राचे प्रभारी अधिकारी डॉ. एस. पी. मेहेत्रे म्हणाले, की पावसाअभावी सोयाबीन लागवड पट्ट्यात जमिनीचा ओलावा घटला आहे. दुसऱ्या बाजूला तापमान वाढते आहे. यामुळे दाणे भरण्याच्या अवस्थेत असलेल्या सोयाबीनच्या उत्पादनात ४०-५० टक्क्यांपर्यंत घट येऊ शकते.

राज्यात यंदा उत्पादनात किती घट येईल, याविषयी कृषी विभागाला अजून काहीही स्पष्ट करता आलेले नाही. "आम्ही यंदाचा पीक उत्पादनाचा अजून पहिला अंदाज काढलेलाच नाही. त्यामुळे आधीच्या अंदाजात आता किती घट येईल हे सांगण्याचा प्रश्नच नाही. तसेच, गेल्या वर्षीच्या खरिपाचा तिसरा आणि चौथा अंदाजदेखील आम्ही जाहीर केलेला नाही. त्यामुळे उत्पादनाच्या अंदाजाविषयी आम्ही काहीही माहिती देऊ शकत नाही," असे कृषी विभागातील सूत्रांचे म्हणणे आहे. 

कुलगुरू डॉ. अशोक ढवण यांच्या म्हणण्यानुसार, "पिकांना आता एका चांगल्या पावसाची गरज आहे. राज्य शासनाच्या आकडेवारीनुसार अनेक भागांमध्ये सर्वसाधारण पाऊस चांगला दिसतो. मात्र, प्रत्यक्ष गावे व शेतशिवारांमध्ये फिरल्यानंतर मोठे तलाव व शेततळी कोरडी असल्याचे दिसते. आकडेवारी वेगळी व चित्र वेगळे अशी स्थिती असल्यास शेतकऱ्यांसमोरील समस्या आणखी वाढतात."

शेतकऱ्यांनी राज्यात यंदा खरिपाच्या १४० लाख हेक्टर क्षेत्रापैकी जवळपास १३८ लाख हेक्टरवर पेरा पूर्ण केला आहे. गेल्या हंगामात याच कालावधीत पेरा १४१ लाख हेक्टरच्या आसपास झालेला होता. मराठवाड्यात सरासरी पाऊस चांगला असला तरी काही तालुक्यांची अवस्था अतिशय बिकट आहे. सोलापूरसह नाशिक, नंदूरबार, जळगाव, औरंगाबाद, बीड, उस्मानाबाद जिल्ह्यात ५० ते ७५ टक्के पाऊस झालेला आहे.  

जवळपास १०० तालुक्यांमध्ये चांगला पाऊस झालेला नाही. "नाशिक जिल्ह्यात पावसाअभावी भात, मूग, उडीद आणि जिरायती कपाशीच्या उत्पादनात घट येण्याची शक्यता आहे. धुळे, जळगाव, नंदूरबार जिल्ह्यातदेखील पुरेसा पाऊस नसल्याने पिकांच्या वाढीवर परिणाम झाला आहे. सांगली भागात पिकांची वाढ खुंटली आहे," असे कृषी विभागाचे म्हणणे आहे. औरंगाबाद विभागात कापूस, मका, मुगाच्या उत्पादनात घट येण्याची शक्यता आहे. नगर जिल्ह्यात तर पावसाअभावी बाजारी, सूर्यफुलाचे प्लॉट सुकत असून भुईमूग, कापूस आणि तुरीची अवस्थादेखील बिकट आहे. 

‘‘पाण्याचे साठे असलेले शेतकरी सध्या आपआपली पिके वाचवत आहेत. मात्र, पाण्याची सोय नसलेल्या शेतकऱ्यांच्या उत्पादनात बेपत्ता मॉन्सूनमुळे मोठी घट अपेक्षित आहे. नगर जिल्ह्यात बाजरी, मका, सोयाबीन आणि सोलापूर भागात मूग व उडदाच्या उत्पादनाला झटका बसणार आहे," असे सूत्रांनी स्पष्ट केले. 

मराठवाड्यात बोंड अळीसह इतर किडींचा प्रादुर्भाव
बेपत्ता पावसाच्या एका संकटाला तोंड देणारा मराठवाड्यातील शेतकरी कीडरोगांनी देखील हैराण झालेला आहे. अनेक फवारण्या करूनही काही गावांमध्ये बोंड अळी पक्की ठाण मांडून बसली आहे. "लातूर विभागात बोंड अळीसह रसशोषक किडींचा फेलाव काही गावांमध्ये आहे. सोयाबीनवर पानेखाणारी अळी, उंटअळी, पाने गुंडाळणारी अळी, चक्री भुंगेरे दिसत आहेत. औरंगाबाद विभागात मूग, उडीद, सोयाबीन आणि मक्यावर किडी आढळल्या आहेत. मात्र, या किडींमुळे कोणत्याही जिल्ह्यात मोठे नुकसान झालेले नाही, असे कृषी विभागाने स्पष्ट केले. 

 

इतर अॅग्रो विशेष
नागपूर : रब्बीची पैसेवारी काढली खरीप...नागपूर : खरीप आणि रब्बी हंगामात वेगवेगळी पिके...
अॅग्रोवन समृद्ध शेती योजनेचे...नांदेड: `अॅग्रोवन’च्या माध्यमातून...
मराठवाड्यातील २९२ लघुप्रकल्प कोरडेऔरंगाबाद : मराठवाड्यातील ७४९ लघुप्रकल्पांपैकी २९२...
दक्षिण आशियात यंदा सर्वसामान्य मॉन्सून...पुणे  : भारतासह दक्षिण आशियातील देशांच्या...
कृषिउद्योग महामंडळाकडून ‘बायोकॅप्सूल’चा...पुणे : सेंद्रिय शेतीकडे वळालेल्या शेतकऱ्यांच्या...
शासन दरबारी रब्बी हंगामात नागपूर...नागपूर  : खरिपानंतर पाण्याअभावी रब्बी...
बीटी बियाणे १५ मेपूर्वी विक्रीस मनाईपुणे : राज्यातील बियाणे उत्पादक कंपन्यांनी १५...
जमिनीचे जैविक पृथक्करणआजकाल शेतकऱ्यांना मातीचा पृथक्करण अहवाल करून...
सांगलीतून १२ टन द्राक्षे निर्यातसांगली ः यंदा प्रतिकूल परिस्थतीतही जिल्ह्यातील...
काळजी घ्या : उन्हाच्या झळा वाढल्यापुणे : उन्हाच्या झळा वाढल्याने विदर्भ,...
शून्यातून राऊत दांपत्याने उभारली...लातूर जिल्ह्यात नागरसोगा (ता. औसा) येथील राऊत...
संत्रा बागेत काटेकोर पाणी व्यवस्थापन संत्रा पिकात पाणी व्यवस्थापन अत्यंत चोख ठेवावे...
दक्षिण अशियात मॉन्सूनचा पाऊस सरासरी...पुणे : भारतासह दक्षिण आशियातील देशांच्या बहुतांशी...
विश्वासावर बहरेल व्यापारचीन-अमेरिकेमध्ये चालू असलेल्या व्यापार युद्धाच्या...
निवडणुकीने दुष्काळ खाऊन टाकू नये म्हणून...लोकसभेच्या निवडणुकीमुळे राजकीय हवामान-बदल होत...
उपलब्ध पाण्याचे गणित मांडा...अनेक कारणांमुळे जलसंधारण ही सोपी वाटणारी म्हणून...
उत्कृष्ठ कारली पिकवण्यात पाटील यांचा...लोणी (ता. चोपडा, जि. जळगाव) येथील भरत, गणेश व...
पेरू, अॅपलबेरमधून पीक बदल, कष्टातून...पारंपरिक शेती पद्धतीत बदल करून व सेंद्रिय...
राज्यात उरले अवघे ३०५ टीएमसी पाणीपुणे (प्रतिनिधी) : उन्हाच्या झळांना होरपळ वाढून...
केंद्राकडून यंदा खरिपात १२ टक्के अधिक...पुणे : राज्यासाठी गेल्या खरीप हंगामाच्या तुलनेत...